Uzasadnienie
Pismem z 21 września 2018 r. małżonkowie S. A. oraz E. A., działająca w imieniu własnym oraz w imieniu męża (dalej łącznie "Skarżący") wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") skargę na decyzję Konsula Rzeczypospolitej Polskiej w [...] (dalej "Konsula"), orzekającej o odmowie wydania Skarżącemu wizy krajowej.
Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 2821/18, tut. Sąd odrzucił skargę Skarżącej, stwierdzając brak po jej stronie interesu prawnego.
Postanowieniem z dnia 25 lipca 2019 r., sygn. akt II OSK 1519/19, Naczelny Sąd Administracyjny (dalej także "NSA") uchylił postanowienie tut. Sądu z dnia 15 stycznia 2019 r., stwierdzając konieczność przeprowadzenia przez tut. Sąd w niniejszej sprawie oceny dopuszczalności drogi sądowej w kontekście art. 5 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") w brzmieniu obowiązującym od dnia 4 marca 2019 r.
Postanowieniem z 9 grudnia 2019 r. sygn. akt IV SA/Wa 2821/18 Sąd zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne do czasu odpowiedzi Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) na pytanie prejudycjalne zadane przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 4 listopada 2019 r. sygn. akt II OSK 2470/19 o treści: "Czy art. 21 ust. 2a Konwencji wykonawczej do układu Schengen z dnia 14 czerwca 1985 r. między Rządami Państw Unii Gospodarczej Beneluksu, Republiki Federalnej Niemiec oraz Republiki Francuskiej w sprawie stopniowego znoszenia kontroli na wspólnych granicach (Dz.U. UE z 2000 r. Nr L 239 s.
19) w powiązaniu z art. 47 akapit pierwszy Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (Dz. Urz. z 2012 r. Nr C 326, str. 391-407) należy rozumieć w ten sposób, że obywatel państwa trzeciego, któremu odmówiono wydania wizy długoterminowej i który nie może skorzystać z wynikającego z art. 21 ust. 1 Konwencji wykonawczej do układu Schengen prawa swobodnego przemieszczania się po terytoriach innych państw członkowskich, powinien mieć zapewnione prawo do skutecznego środka prawnego przed sądem ?"
Odpowiadając na pytanie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyrokiem z dnia 10 marca 2021 r. w sprawie C-949/19 wskazał, że artykuł 21 ust. 2a Konwencji wykonawczej do Układu z Schengen z dnia 14 czerwca 1985 r. między rządami państw Unii Gospodarczej Beneluksu, Republiki Federalnej Niemiec oraz Republiki Francuskiej w sprawie stopniowego znoszenia kontroli na wspólnych granicach, podpisanej w Schengen w dniu 19 czerwca 1990 r., która weszła w życie w dniu 26 marca 1995 r., zmienionej rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 610/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r., należy interpretować w ten sposób, że nie znajduje on zastosowania do obywatela państwa trzeciego, któremu odmówiono wydania wizy długoterminowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Na wstępie należy wskazać, że podjęto zawieszone postępowanie sądowoadministracyjne z uwagi na zakończenie postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-949/19 (punkt 1 sentencji postanowienia).
Skargę należało odrzucić, gdyż sprawa nie podlega kognicji sądów administracyjnych.
Stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
W rozpoznawanej sprawie istotne znaczenie ma okoliczność, że przedmiotem wniesionej skargi do sądu administracyjnego jest decyzja o odmowie wydania wizy krajowej. Zgodnie z art. 58 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2018, poz. 2094 ze zm.) cudzoziemcowi można wydać wizę Schengen lub wizę krajową. Wizy Schengen wydawane są w oparciu o przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 810/2009 z dnia 13 lipca 2009 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Wizowy (Dz. Urz. UE L 243 z dnia 15 września 2009 r.; dalej "kodeks wizowy"). Wizy krajowe, zgodnie z art. 3 pkt 21 i art. 66 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach w zw. z art. 18 Konwencji Wykonawczej do Układu z Schengen z dnia 14 czerwca 1985 r. między Rządami Państw Unii Gospodarczej Beneluksu, Republiki Federalnej Niemiec oraz Republiki Francuskiej w sprawie stopniowego znoszenia kontroli na wspólnych granicach (Dz. Urz.
UE L 239 z dnia 22 września 2000 r.) są wydawane zgodnie z prawem krajowym. Zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach i art. 18 ust. 1 Konwencji Wykonawczej Schengen wizy krajowe są wizami na pobyt przekraczający 90 dni wydawanymi w formie jednolitego formularza wizowego określonego w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1683/95, przy czym w nagłówku podaje się kategorię wizy oznaczoną literą "D".
Zgodnie z art. 5 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019, poz. 2325 ze zm.; dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne nie są właściwe w sprawach wiz wydawanych przez konsulów, z wyjątkiem wiz: (i) o których mowa w art. 2 pkt 2-5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 810/2009 z dnia 13 lipca 2009 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Wizowy (kodeks wizowy) (Dz. Urz. UE L 243 z 15.09.2009, str. 1, ze zm.); (ii) wydawanych cudzoziemcowi będącemu członkiem rodziny obywatela państwa członkowskiego Unii Europejskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej, w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin (Dz. U. 2019, poz. 293). Z analizy art. 5 pkt 4 lit. a i b p.p.s.a. w brzmieniu obecnie obowiązującym wynika zatem, że do właściwości sądów administracyjnych nie należą sprawy dotyczące odmowy wydania wiz krajowych.
Potwierdza to również wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 10 marca 2021 r. w sprawie C-949/19, z którego wynika, że artykuł 21 ust. 2a Konwencji nie przyznaje obywatelom państw trzecich, którym odmówiono wydania wizy krajowej długoterminowej, żadnego prawa ani żadnej swobody, które podlegałaby zasadzie skutecznej ochrony sądowej ustanowionej w art. 47 karty. W konsekwencji przepis ten nie nakłada na państwa członkowskie żadnego obowiązku w tym zakresie w odniesieniu do tych obywateli. W związku z tym sytuacja rozpatrywana w postępowaniu głównym w zakresie, w jakim dotyczy decyzji o odmowie wydania wizy długoterminowej obywatelowi państwa trzeciego, a w szczególności środków odwoławczych przysługujących od takiej decyzji, nie jest objęta zakresem stosowania art. 21 ust. 2a KWUS.
Z uwagi na powyższe decyzja konsula o odmowie wydania cudzoziemcowi wizy krajowej, zgodnie z obowiązującymi przepisami krajowymi, nie może być przedmiotem kontroli sądowej. W postępowaniu przed sądem administracyjnym możliwość kwestionowania decyzji odmownej wydania wizy krajowej została wyłączona z procedury sądowoadministracyjnej (zob. postanowienia NSA z dnia 25 lipca 2019 r., sygn. akt II OSK 1480/19 oraz z dnia 4 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 2470/19).
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 2 sentencji postanowienia. O kosztach orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego.