Prosto w prawo Skróty klawiszowe⌘KCtrl KPrzejdź do przepisu, ustawy albo sygnatury/Pole pytania albo wyszukiwania na stronie← →Poprzedni i następny artykuł albo strona listyCKopiuj przypis; z zaznaczonym tekstem cytat z przypisemLKopiuj linkFUkryj albo pokaż spis treści ustawyEscZamknij panel, menu albo okno?Lista skrótów Dla profesjonalistyPro
Spis treści, przepisy i wyszukiwarka

Powołane przepisy 1

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 10 sierpnia 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 2872/19

prawomocnyRozstrzygnięcie: za stronąTekst u wydawcy: CBOSA

Metryka

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Skład
sędzia WSA Anna Szymańska przewodnicząca
sędzia WSA Alina Balicka sprawozdawca
sędzia WSA Monika Barszcz
ref. Bartłomiej Grzybowski protokolant
Rozpoznanie
na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2020 r.
Sprawa
sprawy ze skargi G. O. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej

Sentencja

  1. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] września 2019 r. nr [...],
  2. 2. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz G. O. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (dalej Szef Urzędu) decyzją z dnia [...] października 2019 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 Ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) oraz art. 5 w związku z art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 690 ze zm.) po ponownym rozpatrzeniu sprawy w której stroną jest G. O., utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2019 r. nr [...].

Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:

Szef Urzędu decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. potwierdził stronie status działacza opozycji antykomunistycznej na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych — dalej jako ustawa o działaczach. W dniu 19 lutego 2019 r. strona wystąpiła o zmianę decyzji w trybie art. 155 k.p.a. Decyzją z dnia [...] września 2019 r. Szef Urzędu odmówił stronie zmiany decyzji ostatecznej. Strona wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych ponownie rozpatrując sprawę wskazał, że jednym ze sposobów wzruszenia decyzji ostatecznej jest wniosek w trybie art. 154 § 1 k.p.a. oraz wniosek w trybie art. 155 k.p.a. Art. 155 k.p.a. stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególnie nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio.

Szef Urzędu uznał, że w rozpatrywanej sprawie zachodzą tylko dwie pierwsze przesłanki zastosowania art. 155 k.p.a., a mianowicie, iż decyzja o przyznaniu uprawnień kombatanckich jest ostateczna oraz, że strona składając wniosek wyraża zgodę na jej zmianę. Pozostałe przesłanki nie zachodzą, bowiem strona nie wykazała (ani też Szef Urzędu nie uznał), że za uchyleniem bądź zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub jej ważny interes.

Dalej Szef Urzędu wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 693 ze zin.) status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych potwierdza, w drodze decyzji administracyjnej, Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych po stwierdzeniu przez Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, iż osoba ubiegająca się o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych spełnia warunki, o których mowa w art. 4 cytowanej ustawy.

Zgodnie z art. 2 ustawy działaczem opozycji antykomunistycznej jest osoba, która w okresie od dnia [...] stycznia 1956 r. do dnia [...] czerwca 1989 r., łącznie przez co najmniej 12 miesięcy prowadziła, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Z powyższego wynika, że ustawa nie obejmuje okresu po [...] czerwca 1989 r., niezależnie od charakteru i celu działalności.

Należy także zważyć, że zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy do okresu 12 miesięcy, o którym mowa w ust. 1, nie wlicza się, okresów działalności w ramach niezależnego ruchu związkowego lub niezależnego ruchu studenckiego, prowadzonej w okresie od dnia [...] sierpnia 1980 r. do dnia [...] grudnia 1981 r. Organ decyzją ostateczna z dnia 3 listopada 2015 r. na podstawie przedłożonych dokumentów potwierdził Wnioskodawczyni status działacza opozycji antykomunistycznej uznając jej działalność za spełniającą warunki zawarte w art. 2 ustawy o działaczach antykomunistycznych.

Osobą represjonowaną z powodów politycznych jest osoba, która w okresie od dnia [...] stycznia 1956 r. do dnia [...] lipca 1990 r.:

przebywała w:

  1. a) więzieniu lub innym miejscu odosobnienia na terytorium Polski na mocy wyroku wydanego w latach 1956—1989 albo bez wyroku jednorazowo przez okres dłuższy niż 48 godzin lub wielokrotnie przez łączny okres dłuższy niż 30 dni, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce,
  2. b) ośrodku odosobnienia na podstawie art. 42 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym (Dz. U. Nr 29,poz. 154, z późn. zm.) za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce;

przez okres powyżej 30 dni pełniła zasadniczą służbę wojskową lub czynną służbę wojskową w ramach ćwiczeń wojskowych, do której odbycia została powołana z przyczyn politycznych za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce;

brała udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i w związku z tym:

  1. a) na skutek działania wojska, milicji lub organów bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu(Dz. U. z 2014 r. poz. 1075), zwanych dalej "organami bezpieczeństwa państwa", poniosła śmierć, doznała uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia na okres dłuższy niż 7 dni,
  2. b) była inwigilowana przez organy bezpieczeństwa państwa i podjęto wobec niej bezprawne działanie polegające na popełnieniu na jej szkodę przestępstwa lub wykroczenia,
  3. c) była pozbawiona możliwości wykonywania swojego zawodu,
  4. d) została z nią rozwiązana umowa o pracę,
  5. e) została relegowana z uczelni wyższej lub innej szkoły,
  6. f) była objęta zakazem publikacji przez Główny Urząd Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk, wojewódzki lub miejski urząd kontroli prasy, publikacji i widowisk albo Główny Urząd Kontroli Publikacji i Widowisk lub okręgowy urząd kontroli publikacji i widowisk przez okres dłuższy niż jeden rok;
  7. 4) była poszukiwana listem gończym, oskarżona lub skazana za popełnienie przestępstwa lub wielokrotnie skazywana za popełnienie wykroczenia, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce.

Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje na spełnienie przez stronę przesłanek wymienionych w art 3 ustawy o działaczach. Opisane przez wnioskodawczynie okoliczności nie mieszczą się w katalogu represji przewidzianych przepisami obowiązującej ustawy.

W postępowaniu, o którym mowa w art. 155 k.p.a. organ administracji nie jest uprawniony do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy lecz winien dokonać jej analizy jedynie pod kątem zbadania dwóch przesłanek jakimi są interes społeczny lub słuszny interes strony.

Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego przewidują szereg trybów, w których można poddać weryfikacji ostateczne decyzje administracyjne. Dwa z nich mogą mieć zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do decyzji wadliwych, przy czym wadliwość tą określa się mianem wadliwości kwalifikowanej. Są to tryby: wznowienia postępowania, którego przesłanki - wady stanowiące podstawy wznowienia określone są enumeratywnie w art. 145 § 1 i 145a § 1 k.p.a. oraz stwierdzenie nieważności decyzji, którego przesłanki zostały sformułowane w art. 156 § 1 k.p.a. Pozostałe tryby wzruszania ostatecznych decyzji administracyjnych to zmiana lub uchylenie decyzji: na mocy, której strona nie nabyła prawa (art. 154 k.p.a.); na mocy, której strona prawo nabyła (art. 155 k.p.a.); zmiana lub uchylenie decyzji w warunkach nadzwyczajnych (art. 161 k.p.a.); uchylenie decyzji na skutek niedopełnienia przez stronę określonych czynności (art. 162 § 2 k.p.a.) oraz zmiana lub uchylenie decyzji na podstawie przepisów szczególnych (art. 163 k.p.a.).

W doktrynie i orzecznictwie sądowym podkreśla się, iż wszystkie nadzwyczajne tryby postępowania administracyjnego oparte są o zasadę niekonkurencyjności, polegająca na tym, że nie mogą być stosowane zmamienie. Tryby zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej określone w art. 154 i 155 k.p.a. służą do wzruszania zarówno decyzji administracyjnych prawidłowych, to znaczy wolnych od wad materialnoprawnych i procesowych, jak też w odniesieniu do takich wadliwych decyzji ostatecznych, które są jednak dotknięte wadami innymi niż wady kwalifikowane. Jednak okoliczność, że ostateczna decyzja administracyjna dotknięta jest wadą niekwalifikowaną nie oznacza, iż w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 154 czy 155 k.p.a. owa wadliwość decyzji jest dodatkową przesłanką weryfikacji tej decyzji. W żadnym jednak przypadku wymienionych trybów nie można traktować jako służących do ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej już decyzją ostateczną niejako w kolejnej - trzeciej instancji.

Przedmiotem bowiem postępowania w tych trybach jest, co do zasady, nie owo ponowne rozpatrzenie sprawy, ale byt prawny dotychczasowej decyzji W świetle przesłanek przewidzianych w art. 155 k.p.a., powołanych przepisów ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych, Szef Urzędu nie znalazł podstaw do zmiany decyzji ostatecznej.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] października 2019 r. wniosła G. O.. Skarżąca wniosła o uznanie zaskarżonej decyzji za wadliwą, zobowiązanie Szefa Urzędu do wydania decyzji potwierdzającej jej status, jako osoby represjonowanej z powodów politycznych, zobowiązanie Szefa Urzędu do dostarczenia wszystkich dokumentów w sprawie. Skarżąca zarzuciła, że kwestionariusz "Wniosku o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych" został przygotowany przez organ wadliwie, sugeruje on, bowiem alternatywę decyzji Szefa Urzędu: albo potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej, albo osoby represjonowanej z powodów politycznych. We wniosku tym nie ma, bowiem możliwości wskazania, czy wnioskodawca ubiega się o status działacza opozycji, status osoby represjonowanej czy jednocześnie obu statusów.

Alternatywa taka została zresztą również niesłusznie użyta w zapisie art. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji oraz osobach represjonowanych (Dz. U. z 2015 r. poz. 693 z późn. zm.).

Skarżąca podniosła, że sugestia alternatywności decyzji była na tyle skuteczna, że pierwotnie nie dostrzegła ona braku ustosunkowania się organu do jej wniosku w części dotyczącej potwierdzenia statusu osoby represjonowanej. Wnioskując nie sugerowałam - gdyż wniosek tego nie umożliwiał - czy ubiegam się o status działacza opozycji, osoby represjonowanej czy jednocześnie obu statusów. Byłam przekonana, że mogę otrzymać tylko potwierdzenie statusu działacza lub osoby represjonowanej.

Z nieznanych jej powodów Szef Urzędu dokonał wyboru za nią: potwierdził wyłącznie jej status działacza opozycji, mimo, że dysponował dokumentami potwierdzającymi, że była również osobą represjonowaną z powodów politycznych.

Skarżąca zarzuciła, że nie dokonano rzetelnej oceny całości problemu poprzez powiązanie przedstawionych okoliczności i faktów w jedną logiczną całość, lecz potraktowano zgromadzony materiał wyjątkowo selektywnie i wybiórczo, czym naruszone zostało prawo zawarte w określonych zapisach ustawy o działaczach opozycji. O statusie osoby represjonowanej w stosunku do jej osoby w wydanej pierwotnie decyzji z [...] listopada 2015 r. nie ma żadnej wzmianki.

Praktyka rozpoznawania późniejszych wniosków wykazuje, że wydawane są decyzje potwierdzające jednocześnie oba statusy określone w ustawie, które uzyskało wiele osób z opozycji. Dlatego dnia [...] lutego i następnie [...] sierpnia 2019 r. wniosłam do Szefa Urzędu o sprostowanie jego pierwotnej decyzji i potwierdzenie również mego statusu, jako osoby represjonowanej.

Skarżąca podniosła, że Szef Urzędu nie wziął pod uwagę całość przekazanych przeze nią dokumentów o doznanych represjach w rozumieniu art. 3 ust. 3, pkt. 3 lit. b, c ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji(...) wydając decyzje odmowne w dniu [...] września 2019 r. i w dniu [...] października 2019 r.

Działacz opozycji, a osoba represjonowana z powodów politycznych posiadała i posiada zupełnie inny status materialny - działacz nie ponosi konsekwencji szykanowania w pracy, przenoszenia na gorsze warunki pracy i płacy czy pozbawienia pracy. Nie był też poddany inwigilacji, zastraszaniu, szantażowaniu, nachodzenia przez SB i konfidentów, nękaniu tak w pracy jak poza nią czy pobity. Konsekwencją represji natomiast jest bardzo niska renta czy emerytura, czyli bardzo niski status materialny, czego nie doświadczają działacze opozycji. Liczę się z sytuacją nowelizacji ustawy o działaczach opozycji..., gdzie osoby represjonowane będą o wiele lepiej potraktowane materialnie niż obecnie - taki projekt do noweli ustawy procedowany był w Senacie w latach 2018 i 2019. Podobne wnioski poprawy warunków bytu osobom represjonowanym z powodów politycznych wysuwają organizacje skupiające takie osoby, jak i sami represjonowani.

Złożenie wniosku o potwierdzenie statusu nie jest uwarunkowane jakimkolwiek terminem. Ponadto ustawodawca nie wymaga, aby spełniać wszystkie warunki określone w ustawie, lecz wystarczy spełnić tylko jeden z tych warunków.

Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Według art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodność z prawem oznacza zgodność z przepisami proceduralnymi oraz z unormowaniami o charakterze materialnoprawnym. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.; dalej jako "p.p.s.a."), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przeprowadzając kontrolę legalności zaskarżonej decyzji stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę z urzędu wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć w danej sprawie zastosowanie.

Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle przywołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Z akt administracyjnych wynika, że Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, po rozpatrzeniu wniosku G. O. z dnia [...] listopada 2015 r., decyzją z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 5 ust. 1 w związku z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych, potwierdził skarżącej status działacza opozycji antykomunistycznej.

Z kolei wnioskiem z dnia [...] lutego 2019 r., skarżąca zwróciła się do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o przyznanie jej statusu osoby represjonowanej.

Status "działacza opozycji antykomunistycznej" lub "osoby represjonowanej z powodów politycznych" może zostać potwierdzony przez właściwy organ wyłącznie osobom spełniającym warunki określone wprost przez ustawodawcę odpowiednio w art. 2 oraz art. 3 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych. Status działacza opozycji antykomunistycznej przyznany może zostać wyłącznie osobie, która w okresie wskazanym w art. 2 tej ustawy prowadziła działalność w warunkach i celu określonym w ustawie. Natomiast za osobę represjonowaną może być uznana jedynie taka osoba, która spotkała się z dolegliwościami wymienionymi w art. 3 ww. ustawy i nastąpiło to z powodów politycznych.

Zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych, Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, może w drodze decyzji administracyjnej w trybie ww. ustawy potwierdzić status odpowiednio "działacza opozycji antykomunistycznej" lub "osoby represjonowanej z powodów politycznych", wyłącznie osobom, spełniającym warunki określone wprost przez ustawodawcę w art. 2 oraz 3 ustawy.

Status działacza opozycji lub osoby represjonowanej jest kategorią normatywną i przysługuje wyłącznie osobom spełniającym warunki określone wprost przez ustawodawcę odpowiednio w art. 2 i art. 3 powołanej ustawy. Osobie zainteresowanej może być przyznany zarówno status "działacza opozycji antykomunistycznej", jak i "osoby represjonowanej z powodów politycznych", co oznacza, że mogą zostać one potwierdzone przez właściwy organ osobom spełniającym warunki określone wprost przez ustawodawcę odpowiednio w art. 2 oraz art. 3 ww. ustawy (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 23 października 2019 r., II SA/Łd 427/19, LEX nr 2741081).

Przechodząc do okoliczności przedmiotowej sprawy, w ocenie Sądu, Szef Urzędu niewłaściwie zinterpretował oraz zakwalifikował wniosek skarżącej z dnia [...] lutego 2019 r. o przyznanie jej statusu osoby represjonowanej, jako wniosek o zmianę decyzji z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...], w trybie art. 155 k.p.a. Z literalnego brzmienia wniosku z [...] lutego 2019 r., taka kwalifikacja prawna tego wniosku nie wynika.

Charakter podania strony, zwłaszcza działającej w sprawie samodzielnie, należy interpretować nie tylko uwzględniając jego tytuł i dosłowne brzmienie żądania, lecz w przypadku rodzących się wątpliwości, zwłaszcza gdyby mogło to skutkować pozbawieniem strony konkretnych praw - organ winien dążyć do wyjaśnienia rzeczywistej woli i zamiaru strony wnoszącej podanie. Obowiązek ten wynikający bezpośrednio z przepisów prawa (art. 7, 7b art. 9 k.p.a.), nabiera tym bardziej znaczenia, gdy pozostaje w toku zainicjowane przez obywatela postępowanie administracyjne zmierzające do uzyskania przez niego konkretnego prawa. Wszakże ustawodawca jednoznacznie wskazał, że organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego.

Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Tym obowiązkom nie zadośćuczynił organy administracji orzekający w niniejszej sprawie. Szef Urzędu, mając wątpliwości co do treści wniosku z [...] lutego 2019 r., nie podjął żadnych kroków aby wyjaśnić ze skarżącą, czy w istocie w związku z wniesieniem podania z [...] lutego 2019 r., żąda ona zmiany w trybie art. 155 k.p.a. decyzji z dnia [...] listopada 2015 r.

W okolicznościach niniejszej sprawy organ błędnie zakwalifikował wniosek skarżącej z dnia [...] lutego 2019 r., jako wniosek o wszczęcie postępowania o zmianę decyzji z [...] listopada 2015 r. w trybie art. 155 k.p.a. W postępowaniu administracyjnym utrwalony jest pogląd, iż o charakterze danej czynności procesowej nie decyduje nazwa czy forma podania, lecz wyłącznie jego treść oraz intencja wnioskodawcy. Tym samym w sytuacji wątpliwości co do tego jaka jest treść żądania strony, organ jest zobligowany wezwać wnoszącego podanie do sprecyzowania żądania (art. 64 § 2 w związku z art. 63 § 2 K.p.a.). Jeżeli zatem treść podania strony budzi uzasadnione wątpliwości organ administracji jest zobligowany do wyjaśnienia jej rzeczywistej woli. Niedopuszczalne jest przy tym samodzielne ustalanie woli strony przez organ, bowiem mogłoby to doprowadzić do zmiany żądania, wbrew intencji wnoszącego podanie (wyrok NSA z dnia 5 lipca 1999r. sygn. akt IV SA 1632/96, Lex nr 47890; wyrok NSA z dnia 11 czerwca 1990r. sygn. akt I SA 367/90, ONSA 1990, nr 2-3, poz. 47; wyrok NSA z dnia 23 czerwca 2006r. sygn. akt I OSK 999/05, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Obowiązkiem organu administracji jest dokładne ustalenie treści żądania strony, która wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania. Organ bowiem jest tym żądaniem związany. Treść żądania wyznacza stosowną normę prawa materialnego lub normę prawa procesowego, która ma znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania (wyrok NSA z dnia 26 września 2017r. sygn. akt II OSK 1071/16, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przy braku pewności co do rzeczywistej woli strony w zakresie zgłoszonego żądania obowiązkiem organu jest doprowadzenie do jego sprecyzowania. Organ powinien bezpośrednio ze stroną ustalić, jaka jest treść jej żądania i w zależności od uzyskanych wyników toczyć dalsze postępowanie w sprawie. Zaniechanie dokonania takiego wyjaśnienia i samodzielne doprecyzowanie treści żądania, niezgodne z intencją strony wnoszącej podanie, stanowi naruszenie ogólnych zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 6 – 9 k.p.a., a także zasady praworządności wywodzonej z art. 7 Konstytucji RP (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 maja 2017r. sygn. akt V SA/Wa 418/17, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podkreślić należy, że w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca potwierdziła, że intencją jej żądania wyrażonego we wniosku z [...] lutego 2019 r. było przyznanie jej statusu osoby represjonowanej, przy jednoczesnym niekwestionowaniu zasadności potwierdzonego jej statusu działacza opozycji antykomunistycznej decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. Zatem wolą skarżącej było wszczęcie odrębnego postępowania administracyjnego w trybie zwykłym, a nie nadzwyczajnym, którego przedmiotem jest przyznanie jej statusu działacza osoby represjonowanej.

Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni powyższe rozważania.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.

Treść dosłownie; przetworzyliśmy: podział na sekcje, układ według wzoru orzeczenia (metryka, punkty sentencji, nagłówki ze zdań sądu), linki do przepisów, wyróżnienia i zakrycie numerów PESEL, dowodów, paszportów i rachunków, których anonimizacja u wydawcy nie objęła.