Uzasadnienie
Postanowieniem z 25 stycznia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę M.W. na decyzję z [...] sierpnia 2016 r. Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, z uwagi na nieuiszczenie wpisu od skargi.
Powyższe postanowienie zostało doręczone skarżącemu 17 lutego 2017 r.
Skarżący w piśmie z 21 lutego 2017 r., złożonym w biurze podawczym sądu 22 lutego 2017 r. zwrócił się o przywrócenie terminu do wniesienia wpisu sądowego od skargi. Do pisma dołączył dowód uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 1500 (tysiąc pięćset) złotych.
Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu skarżący wskazał, że nieuiszczenie wpisu od skargi nastąpiło bez jego winy. Skarżący wyjaśnił, że wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego wysłane były przez Sąd na adres zameldowania skarżącego, a nie adres do zamieszkania. Pomimo częstych kontroli skrzynki pocztowej pod adresem zameldowania, skarżący nie znalazł w niej awiza z okresu w którym zostało wysłane wezwanie sądowe. W ocenie skarżącego, powodem tego było najprawdopodobniej fakt, że zarówno jego skrzynka pocztowa, jak i inne skrzynki pocztowe są często okradane.
Skarżący dodał, że wielokrotnie w przeszłości zabierane były z jego skrzynki pocztowej przesyłki czy też zawiadomienia o przesyłkach pozostawionych w placówce pocztowej. Taka sytuacja miała również miejsce w toku postępowania administracyjnego i wówczas skarżący złożył wniosek o doręczania korespondencji na adres zamieszkania. Skarżący był również przekonany, że adres zamieszkania zostanie również uwzględniony przez Sąd.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej również jako "p.p.s.a."), sąd może postanowić o przywróceniu terminu do dokonania czynności sądowej na wniosek strony, o ile do uchybienia terminu doszło bez jej winy. Z kolei zgodnie z treścią art. 87 § 1 p.p.s.a. wniosek o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana. Z wnioskiem należy wystąpić w terminie 7 dni od daty ustania przyczyny uchybienia. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.), a wraz z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.).
Z brzmienia cytowanych wyżej przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć zastosowanie jedynie wtedy, gdy wszystkie określone w nich przesłanki zostaną spełnione łącznie, tj. wniesienie wniosku nastąpi w ciągu siedmiu dni od ustania przeszkody uniemożliwiającej dochowanie terminu, dopełniona zostanie czynność, dla której był ustanowiony termin oraz wnioskodawca uprawdopodobni brak winy w uchybieniu terminu. Brak jednej z tych przesłanek uniemożliwia uwzględnienie wniosku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego 11 grudnia 2012 r. II GSK 1721/12, wskazane orzeczenie i orzeczenia powołane poniżej dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii terminowości złożenia rozpatrywanego wniosku, Sąd stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony z zachowaniem ustawowego terminu. Skarżący o uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi dowiedział się w chwili doręczenia postanowienia z 25 stycznia 2017 r. tj. 17 lutego 2017 r., zaś wniosek o przywrócenie terminu wniósł 22 lutego 2017 r. Jednocześnie skarżący uiścił wpis sądowy od skargi.
W dalszej kolejności, dokonując oceny braku winy strony skarżącej w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, Sąd uznał, że okoliczność ta nie została uprawdopodobniona. Skarżący w uzasadnieniu rozpoznawanego wniosku o przywrócenie terminu wskazał, że regularnie sprawdza skrzynkę pocztową w miejscu zameldowania. Jednak kilkakrotnie zawartość tej skrzynki była zabierana przez nieustalone osoby. Prawdopodobnie, również zawiadomienie o przesyłce sądowej zawierające wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi zostało przez kogoś zabrane. Ponadto skarżący był przekonany, że Sąd wszelką korespondencję będzie kierował na adres zamieszkania, wskazany w toku postępowania administracyjnego jako adres do korespondencji.
W ocenie składu orzekającego niezrozumiałe jest twierdzenie skarżącego, że sąd, kierując wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, nie uwzględnił adresu zamieszkania (adresu do korespondencji) podanego przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego. W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 46 § 2 p.p.s.a. gdy pismo strony jest pierwszym pismem w sprawie, powinno ponadto zawierać oznaczenie miejsca zamieszkania, a w razie jego braku - adresu do doręczeń, lub siedziby stron. Oznacza to, że skoro skarga jest, co do zasady, pierwszym pismem skarżącego w sprawie, to adres wskazany w skardze, jest adresem na który sąd będzie kierował wszelką korespondencję. W skardze skarżący wskazał adres: ul. [...], [...], co obligowało Sąd do kierowania korespondencji właśnie na ten adres.
Z kolei w odniesieniu do braku w skrzynce pocztowej zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej, Sąd w oparciu o kopertę, zawierającą przeznaczone dla strony skarżącej wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, ustalił, że przesyłka została zwrócona nadawcy z powodu "nie podjęcia jej w terminie". Z adnotacji umieszczonych na kopercie wynika, że przesyłka była awizowana dwukrotnie - pierwsze awizo pozostawiono 1 grudnia 2016 r. w oddawczej skrzynce pocztowej, czynność ta została powtórzona 9 grudnia 2016 r. W konsekwencji przesyłka została przez uznana za doręczoną w trybie art. 73 p.p.s.a. (tzw. fikcja doręczenia). Oczywiście domniemanie doręczenia wynikające z art. 73 p.p.s.a. może być obalone. Taka sytuacja będzie dopuszczalna, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością. W doktrynie podnosi się, że obalenie domniemania doręczenia przez awizo jest oczywiście możliwe, jednak nie neguje ono dokonania doręczenia, a prowadzi do uchylenia ujemnych skutków, jakie dla strony wiążą się z tym doręczeniem w zakresie biegu terminu (por. J. Jodłowski, K. Piasecki (red.), Kodeks postępowania cywilnego.
Komentarz, t. I, Warszawa 1989 r., s. 247). Oznacza to, że jeśli dokonano doręczenia zgodnie z wymogami art. 73 p.p.s.a., mimo że adresat nie został powiadomiony o adresowanym do niego piśmie, może się on uchylić się od negatywnych skutków tego stanu rzeczy, jeżeli uprawdopodobni okoliczność uzasadniającą przywrócenie terminu. By jednak wykazać brak winy w uchybieniu terminu powinien dysponować np. argumentem w postaci zgłoszenia nieprawidłowo zabezpieczonej skrzynki pocztowej czy reklamacji usług pocztowych w oparciu o zasady określone w rozporządzeniu Ministra Cyfryzacji i Administracji z 26 listopada 2013 r. w sprawie reklamacji usługi pocztowej (Dz.U. z 2013 r., poz. 1468).
W ocenie Sądu w kontekście dowodu z dokumentu, jakim jest koperta ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, przeciwdowodu nie może stanowić samo oświadczenie strony o braku awizo. Zwykłe oświadczenie strony, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej lub zaginęło nie jest wystarczające do obalenia domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizo (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 września 2015 r. II OZ 863/15). Twierdzenie skarżącego o prawdopodobnych przyczynach braku awiza w skrzynce pocztowej są jednostronne, a na jego poparcie skarżący nie przedstawił dodatkowych dowodów potwierdzających takie twierdzenie. Skarżący nie wskazał w szczególności, czy skrzynka pocztowa została uszkodzona, jeśli tak od kiedy oraz jakie kroki podjął, aby ten stan rzeczy wyeliminować.
W konsekwencji Sąd uznał, że samo oświadczenie skarżącego, iż w skrzynce pocztowej nie odnalazł zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki sądowej w placówce pocztowej nie uprawdopodobnia, ani tego że, nie doręczono mu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, ani, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu do dokonania powyższej czynności. Tym samym wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności podlega oddaleniu.
Z tych względów, na podstawie art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji.