Uzasadnienie
W piśmie z dnia 25 października 2013 r. [...] sp. z o.o. z siedzibą w P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Rady Miejskiej w P. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w sprawie zatwierdzenia taryf na zbiorowe odprowadzanie wód deszczowych i roztopowych na terenie miasta i gminy P. obsługiwanym przez Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. w P. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta i Gminy P. reprezentujący Radę Miejską w P. wniósł o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, wskazując, że zaskarżona uchwała była już przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 978/12 stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości i wyrok ten jest prawomocny od dnia 3 stycznia 2013 r. Oznacza to, w ocenie organu, niemożność prowadzenia postępowania sądowoadministracyjnego ze względu na nieistnienie jego przedmiotu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Przepis art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), określający podstawy odrzucenia skargi przez sąd, nawiązuje do konstrukcji przesłanek dopuszczalności zaskarżenia aktu lub czynności (bezczynności) organu administracji publicznej do sądu administracyjnego. Przez przesłanki te należy rozumieć określone w ustawie procesowej warunki prawidłowego zaskarżenia, dotyczące zarówno przedmiotu skargi, jej formy, jak i treści, którą powinna zawierać skarga, przy zachowaniu których może nastąpić kontrola zgodności z prawem zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd administracyjny. Badanie przez sąd, czy zaistniały lub też zostały zachowane przez skarżącego przesłanki dopuszczalności zaskarżenia określonego aktu lub czynności organu administracji publicznej, musi być poprzedzone ustaleniem przez sąd istnienia przedmiotu zaskarżenia, którego nieistnienie oznacza, że skarga nie ma prawnego bytu (nie istnieje de iure). Istnienie przedmiotu zaskarżenia jest bowiem konieczną przesłanką dopuszczalności zaskarżenia danego aktu lub czynności i musi on istnieć w chwili wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 powołanej ustawy sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn (niż wskazane w art. 58 § 1 pkt 1-5 – m. in. brak zdolności sądowej, powaga rzeczy osądzonej, upływ terminu czy nieuzupełnienie braków formalnych skargi) wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Jak wskazuje J. Tarno "niedopuszczalność skargi z innych przyczyn (to m. in.) brak przedmiotu zaskarżenia (a więc np.) niedopuszczalna jest skarga (...) na uchwałę organu gminy, powiatu lub województwa, której nieważność orzeczono prawomocnym rozstrzygnięciem nadzorczym jeszcze przed wniesieniem skargi – por. postanowienie NSA z dnia 21 marca 1991 r., SA/Wr 168/91 (ONSA z 1991, nr 1, poz. 28)" (J. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 178). Innymi słowy, niedopuszczalność skargi z "innych przyczyn" zachodzi między innymi w sytuacji, gdy przed wniesieniem skargi na akt prawa miejscowego, akt ten przestanie obowiązywać.
Skoro przestanie istnieć przedmiot kontroli sądu administracyjnego, prowadzenie tej kontroli stanie się niedopuszczalne, gdyż nie będzie czego kontrolować. Akt prawa miejscowego przestaje obowiązywać, gdy zostanie wyeliminowany z obrotu prawnego poprzez jego uchylenie albo stwierdzenie nieważności, gdy zostanie zastąpiony nowym aktem, czy też upłynie czas jego obowiązywania, który został wskazany w tym akcie, albo w ustawie, na podstawie której akt ten został wydany.
Kwestionowana uchwała Rady Miejskiej w P. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w sprawie zatwierdzenia taryf na zbiorowe odprowadzanie wód deszczowych i roztopowych na terenie miasta i gminy P. obsługiwanym przez Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. w. była już przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 978/12 stwierdził jej nieważność. Od wyroku tego nie została wniesiona skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wobec czego wyrok ten uzyskał walor prawomocności od dnia 3 stycznia 2013 r., zaś stosownie do treści art. 171 powołanej ustawy wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Prawomocność wyroku wywołuje skutki prawne w postaci pozbawienia mocy obowiązywania uchwały w zakresie objętym orzeczeniem Sądu.
W okolicznościach niniejszej sprawy powyższe ustalenie prowadzi do wniosku, że skoro inkryminowana uchwała utraciła byt prawny na skutek wyroku Sądu z dnia 24 października 2012 r., to na taką nie obowiązującą już uchwałę nie może być wniesiona skarga ani przez organ nadzoru w trybie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594 z późn. zm.), ani też przez inny podmiot na podstawie art. 101 ust. 1 tej ustawy. Skoro zaskarżona uchwała utraciła moc z dniem 24 października 2012 r. (a więc przed wniesieniem skargi do Sądu, co miało miejsce w dniu 25 października 2013 r.), to nie istnieje przedmiot kontroli sądowej, a w konsekwencji postępowanie sądowoadministracyjne stało się niedopuszczalne [por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2010 r., II OSK 2032/09 (LEX nr 578107), zob. R. Hauser, M. Wierzbowski Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2013, s. 349].
Z powyższych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji.