Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] września 2003 r. w sprawie ustalenia Spółce Akcyjnej "[...]" z siedzibą w K. jednorazowej opłaty w kwocie 48.463,00 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oznaczonych nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...] o łącznej powierzchni 37.252 m², położonych w R. w rejonie ulic: [...],[...] i [...].
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że Rada Miejska w R. uchwałą Nr [...] z dnia [...] listopada 1997 r. wprowadziła zmiany w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego miasta R. w rejonie ulic [...],[...] i [...] (Dz. Urz. Województwa [...] Nr [...], poz. [...] z dnia [...] stycznia 1998 r.). Zgodnie z ustaleniami zmienionego planu wymienione wyżej działki zostały objęte strefą o symbolu "[...]– teren kształtowania i koncentracji obiektów handlu i usług o charakterze wielobranżowym ośrodka, towarzyszących parkingów i zieleni, podziemnych i nadziemnych obiektów infrastruktury". Przed dokonaniem zmian w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Miasta R. teren ten znajdował się w strefie mieszkaniowej kształtowania zespołów zainwestowania o średniej intensywności zabudowy, oznaczonej symbolem "[...]".
Spółka Akcyjna "[...]I" w dniu [...] grudnia 1998 r. aktem notarialnym zbyła na rzecz "[...]" S.A. udział wynoszący 7000/41208 części w nieruchomości składającej się z działek nr nr [...];[...];[...];[...];[...];[...]. W dniu 11 października 2002 r. Prezydent Miasta R. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości zbytych nieruchomości. W związku z dokonanym decyzją Prezydenta Miasta R. z dnia [...] marca 1999 r. Nr [...] podziałem działek Nr [...],[...]oraz działki nr [...] do ustalenia wysokości opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości uwzględniono działki nr ewid. [...];[...]; 16/13; [...];[...];[...].
Zgodnie z opinią rzeczoznawcy majątkowego z dnia 21 grudnia 2002 r. wartość przedmiotowej nieruchomości przed zmianą planu wynosiła 1.925.000,00 zł natomiast po zmianie planu 2.876.000,00 zł i przyjęła, że 30% różnicy między tymi wartościami wynosi 285.300,00 zł Opłata według udziału 7000/41208 we własności nieruchomości wynosi 48.463,00 zł. Organ odwoławczy zauważył, iż jedną z przesłanek określonych w art. 36 ust. 3 z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) jest wzrost wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem lub zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Stosownie zaś do ust. 14 powołanego art. 36 zasady określenia wartości nieruchomości oraz osoby uprawnionej do ustalenia tej wartości określają przepisy o gospodarce nieruchomościami. Szczegółowe zasady wyceny nieruchomości oraz zasady i tryb sporządzania operatu szacunkowego określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia [...] lipca 1998 roku.
Zdaniem organu odwoławczego w postępowaniu o ustalenie jednorazowej opłaty, o której mowa w art. 36 ust. 3 ww. ustawy, opinia rzeczoznawcy majątkowego jest kluczowym dowodem w sprawie, bowiem w oparciu o ten dowód organ administracji publicznej ustala, czy w związku z uchwaleniem lub zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nastąpił wzrost wartości nieruchomości. Jeżeli taki wzrost wartości nieruchomości nastąpił i zbycie nieruchomości miało miejsce przed upływem 5 lat od dnia, w którym plan miejscowy (bądź jego zmiana) stały się obowiązujące, to organ określony w art. 39 ust. 9 ww. ustawy jest obowiązany ustalić opłatę jednorazową w stosunku procentowym (określonym w planie zagospodarowania przestrzennego) do wzrostu wartości nieruchomości.
Organ uznał, że w rozpoznawanej sprawie termin określony w art. 36 ust. 6 w związku z ust. 7 ww. ustawy został zachowany, gdyż użyte w tym przepisie określenie "wnosić" oznacza wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie ustalenie opłaty. Zmiany w planie zagospodarowania miasta R. obejmujące ww. działki zostały uchwalone w dniu [...] listopada 1994 r., a w życie weszły w dniu 14 lutego 1998 r., zaś postępowanie w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty od "[...]" S.A. wszczęto w dniu 11 października 2002 r., a więc przed upływem 5 lat od daty obowiązywania zmiany planu. Z powyższych względów zarzut odwołującej się Spółki o przekroczeniu przez organ terminu do ustalenia opłaty Samorządowe Kolegium Odwoławcze oceniło jako niezasadny.
Skargę na powyższą decyzję wniosło "[...]" S.A., zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a mianowicie art. 107 § 3; art. 10 kpa, a także prawa materialnego: art. 36 ust. 7 w związku z art. 36 ust. 3 oraz ust. 6 ustawy i ust. 9 z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym.
Według skarżącego organ I instancji naruszył ustawową zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu, bowiem po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 12 sierpnia 2003 r. nie umożliwił stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażane w zaskarżanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna.
Opłata przewidziana w art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz. U. z 1999 r., Nr 15, poz. 139 ze zm.) jest świadczeniem publicznoprawnym, wiążącym się z przysposobieniem majątkowym właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości, dokonanym wskutek uchwalenia lub zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Warunkiem ustalenia jednorazowej opłaty, o której mowa w powołanym przepisie, jest zbycie nieruchomości, której wartość wzrosła na skutek uchwalenia lub zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wartość nieruchomości ustalana jest na podstawie operatu szacunkowego, sporządzonego przez biegłego rzeczoznawcę.
W rozpoznawanej sprawie spełnione zostały przesłanki uzasadniające ustalenie jednorazowej opłaty na podstawie art. 36 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
Skarżący zawarł umowę sprzedaży nieruchomości w dniu 7 grudnia 1998 r., a więc przed upływem pięciu lat od dnia, w którym zmieniony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego stał się obowiązujący.
Stosownie do art. 36 ust. 9 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym właściwy organ ustala opłatę, w drodze decyzji, bezzwłocznie po otrzymaniu wypisu z aktu notarialnego umowy zbycia nieruchomości.
Termin "bezzwłocznie" należy rozumieć jako działanie bez zbędnej zwłoki, bez nieuzasadnionego powstrzymywania się od nadania sprawie biegu i załatwienia jej. W rozpoznawanej sprawie wydanie przez Prezydenta Miasta R. pierwszej decyzji i ustalającej opłatę nastąpiło po upływie prawie czterech lat od daty zawarcia aktu notarialnego umowy sprzedaży nieruchomości. Takie działanie Prezydenta Miasta R. stanowi ewidentne naruszenie terminu określonego w art. 36 ust. 9 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Należało w związku z tym rozważyć czy i jaki wpływ miało powyższe naruszenie na wynik sprawy.
Nie może ulegać wątpliwości, że termin określony w art. 36 ust. 9 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym jest terminem o charakterze procesowym. W związku z tym jego przekroczenie nie wyłącza możliwości orzekania w sprawie i nie powoduje utraty kompetencji przez organ.
Naruszenie wymienionego przepisu postępowania mogłoby prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji tylko wtedy, gdyby mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2000 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. nr 153, poz. 1270).
W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Należy zwrócić uwagę, że wartość nieruchomości skarżącej, mimo że operat szacunkowy został sporządzony w grudniu 2002 r. została określona przy uwzględnieniu cen z daty zawarcia umowy sprzedaży. Zatem upływ czasu nie spowodował pogorszenia sytuacji skarżącej i ewentualne zmiany cen nieruchomości nie miały wpływu na wysokość ustalonej opłaty.
Zasadny jest zarzut skargi, że doszło do naruszenia art. 10 kpa, zgodnie z którym strona powinna być zawiadamiana o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w sprawie, jednakże w ocenie Sądu uchybienie to nie jest istotne gdyż, nie miało wpływu na wynik sprawy. Strona w toku dalszych czynności procesowych miała możliwość obrony swoich praw, strona otrzymała decyzję, wniosła odwołanie.
W ocenie Sądu nieuzasadniony jest także zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 107 § 3 kpa. Wbrew stanowisku skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydając zaskarżone rozstrzygnięcie nie powołało się na przepis prawa nie mający zastosowania w przedmiotowej sprawie, a konkretnie na ustawę z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przepis art. 37 ust. 3 tej ustawy został przez organ tylko wskazany w uzasadnieniu decyzji w celu porównania unormowania kwestii będącej przedmiotem sprawy w nowej ustawie.
Mając na uwadze, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.