Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 26 lutego 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 2939/13 umorzył postępowanie w sprawie ze skargi J. C., U. K., M. C. i K. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2013 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy.
W piśmie z dnia 22 kwietnia 2014 r. uczestnicy postępowania (wnioskujący o ustalenie warunków zabudowy: B. M. i W. M.), reprezentowani przez radcę prawnego, złożyli skargę kasacyjną od powołanego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lutego 2014 r.
W złożonym na urzędowym formularzu wniosku z dnia 26 czerwca 2014 r. W. M. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Uczestnik postępowania stwierdził, że osiągane dochody uniemożliwiają mu poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Jednocześnie wskazał, że dysponuje zasobami pieniężnymi w wysokości 14.000 zł, a także majątkiem nieruchomym w postaci domu o powierzchni 54 m2, udziału w ½ we współwłasności mieszkania o powierzchni 54 m2 oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 4.900 m2.
Przystępując do oceny przedmiotowego wniosku, w pierwszej kolejności należy wskazać, że generalną zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Stosownie bowiem do reguły zawartej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Stąd też każda osoba wszczynająca postępowanie przed sądem administracyjnym powinna liczyć się z wydatkami na ten cel.
W świetle art. 246 § 1 ppsa prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).
Treść powołanego przepisu wskazuje, że dopiero gdy posiadane przez stronę środki okażą się niewystarczające może ona wystąpić o przyznanie prawa pomocy, a pomoc ta stosowana jest wobec osób, które znajdują się w sytuacji materialnej, pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych.
Treść art. 246 § 1 ppsa przesądza również o tym, że to na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności uzasadniających uwzględnienie jej wniosku.
W. M. ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Przedmiotowy wniosek należałoby zatem uwzględnić, jeżeli wykazane przez wnioskodawcę możliwości płatnicze, stan majątkowy i stan rodzinny uprawniałyby do twierdzenia, że bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania.
Na obecnym etapie postępowania W. M. zobowiązany jest do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 250 zł (§ 3 w zw. z § 2 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Wysokość ewentualnych innych należnych od uczestnika postępowania opłat sądowych, jak np. wpis od zażalenia, jednorazowo nie przekroczy kwoty 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 7 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Co istotne, ewentualne uiszczenie wymienionych opłat sądowych nie będzie wiązać się z koniecznością jednorazowego wygospodarowania niezbędnych do tego środków. Poniesienie przez stronę wydatków ze wskazanych tytułów jest bowiem rozłożone w czasie.
Chociaż wnioskodawca twierdzi, że dochody uniemożliwiają mu poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu, to biorąc pod uwagę wielkość posiadanych przez niego zasobów pieniężnych, które wielokrotnie przewyższają podane wyżej wysokości opłat sądowych, a także uwzględniając, że dysponuje on majątkiem nieruchomym, w którego skład wchodzą zarówno nieruchomości o charakterze mieszkaniowym, jak i nieruchomość rolna, nie ma podstaw by przyjąć, iż spełnia on przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Posiadane zasoby pieniężne potwierdzają, że W. M. jest w stanie wygospodarować dodatkowe środki z przeznaczeniem na inne cele. Wielkość tych zasobów, a także posiadany majątek nieruchomy wykluczają ustalenie, że wnioskodawca to osoba znajdująca się w sytuacji materialnej, pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Z kolei relacja wielkości posiadanych zasobów pieniężnych do wysokości opłat sądowych w przedmiotowej sprawie wskazuje, że uczestnik postępowania jest w stanie ponieść pełne koszty postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu.
Ponoszenie kosztów postępowania sądowego zawsze powoduje określony uszczerbek utrzymania strony postępowania. Nie uzasadnia to jednak jeszcze przyznania prawa pomocy chyba, że strona ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania albo, że poniesienie pełnych kosztów postępowania spowoduje uszczerbek w jej koniecznym utrzymaniu. Jak wskazano powyżej, dokonana w przedmiotowej sprawie ocena możliwości płatniczych W. M. nie pozwala stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie zachodzi taka sytuacja.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak w postanowieniu.