Uzasadnienie
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców postanowieniem z [...] lipca 2015 r. (nr [...]) zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez L.O. na podstawie art. 59 k.p.a. odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewody [...] z [...] stycznia 2015 r.
Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że L.O. zwrócił się do Wojewody [...] z wnioskiem z 22 grudnia 2014 r. o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Pismem z 29 grudnia 2014 r. organ wezwał wnioskodawcę do uiszczenia opłaty skarbowej od niniejszego wniosku w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia, pod rygorem zwrotu wniosku. Powyższe pismo zostało doręczone skarżącemu w dniu 19 stycznia 2015 r., na zasadzie tzw. doręczenia przez awizo (pierwsze awizo - 5 stycznia 2015 r., drugie - 13 stycznia 2015 r.).
Skarżący w wyznaczonym terminie nie uiścił należnej opłaty. W związku z tym organ I instancji postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. (nr [...]) zwrócił skarżącemu powyższy wniosek. To postanowienie zostało doręczone wnioskodawcy w dniu 17 lutego 2015 r., również w trybie tzw. doręczenia zastępczego (pierwsze awizo - 3 lutego, drugie awizo - 11 lutego 2015 r.).
W piśmie z dnia 10 lutego 2015 r. L.O. złożył zażalenie od postanowienia z [...] stycznia 2015 r. o zwrocie wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w którym wyjaśnił, że z powodów zdrowotnych nie był w stanie uiścić wymaganej opłaty w terminie. Skarżący przedstawił dowód uiszczenia należnej opłaty w dniu 10 lutego 2015 r, następnie skierowanie w trybie pilnym do szpitala oraz zaświadczenie lekarskie potwierdzające fakt przyjęcia przez lekarza [...] w dniu 23 stycznia 2015 r.
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców postanowieniem z [...] marca 2015 r. (nr [...]) stwierdził niedopuszczalność wniesionego zażalenia. Zdaniem organu odwoławczego zaskarżone postanowienie o zwrocie wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy nie weszło do obrotu prawnego w chwili złożenia zażalenia. Zostało doręczone skarżącemu w trybie doręczenia zastępczego w dniu 17 lutego 2015 r. Wniesienie zażalenia od tego postanowienia w dniu 10 lutego 2015 r. było zatem niedopuszczalne.
W piśmie z 10 kwietnia 2015 r. skarżący złożył ponownie zażalenie na postanowienie z [...] stycznia 2015 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Cudzoziemiec podniósł, że nie zna polskiego prawa, opłaty nie uiścił w terminie z uwagi na stan zdrowia. Podkreślił, że korespondencja zawierająca wezwanie do uiszczenia tej opłaty nie została mu doręczona (pozostawiona na portierni w [...]).
Organ odwoławczy postanowieniem z [...] lipca 2015 r. odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na podstawienie z [...] stycznia 2015 r. o zwrocie wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie w RP. W uzasadnieniu organ podał, że wnioskodawca powołując się na nieznajomość prawa polskiego nie uprawdopodobnił, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu do złożenia zażalenia. Organ stwierdził, że brak winy strony w uchybieniu terminu powinien być oceniany na podstawie wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy. Zastosowanie tej instytucji jest możliwe tylko wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a uchybienie terminowi nie zostało spowodowane, najmniejszym nawet jej niedbalstwem.
Następnie Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców postanowieniem z [...] lipca 2015 r. (nr [...]), wydanym na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdził uchybienie przez skarżącego terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Wojewody z [...] stycznia 2015 r. o zwrocie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w Polsce.
L.O. zaskarżył postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] lipca 2015 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewody [...] z [...] stycznia 2015 r. o zwrocie wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie w Polsce. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 77 § 1 i art. 7, art. 9 i art. 10 k.p.a. Stwierdził, że nie poniósł winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. Podkreślił, że nie zna polskiego prawa, wniosek o udzielenie zezwolenia składał (na prośbę pracownika urzędu) w kancelarii urzędu, a nie bezpośrednio urzędnikowi organu. Nie uzyskał więc wówczas pouczenia o obowiązku uiszczenia opłaty kancelaryjnej od tego wniosku oraz o zasadach i trybie rozpoznawania spraw (przedwczesne złożenie zażalenia) Skarżący dodał, że mieszka w [...] i nie otrzymał żądnej korespondencji.
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców w odpowiedzi na skargę wniósł o jej uwzględnienie. Zdaniem organu, skarżący uprawdopodobnił, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu od wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewody [...] z [...] stycznia 2015 r. o zwrocie jego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w Polsce. W okresie biegu terminu do wniesienia tego zażalenia (17 lutego – 24 lutego 2015 r.). skarżący nie wiedział, że jego zażalenie z 10 lutego 2015 r. zostało złożone przedwcześnie. W ten sposób, w ocenie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, ukształtowało się błędne przekonanie cudzoziemca, że wniósł zażalenie, które nie będzie uznane za niedopuszczalne.
Co więcej, skarżący o przedwczesnym złożeniu zażalenia dowiedział się dopiero 7 kwietnia 2015 r. tj. w dniu otrzymania postanowienia Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] marca 2015 r. o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia. Wynika z tego, że przez cały okres biegu terminu do wniesienia zażalenia miał prawo zakładać, że w dniu 10 lutego 2015 r. złożył prawidłowo zażalenie na postanowienie Wojewody [...] o zwrocie jego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt w Polsce. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, organ odwoławczy stwierdził, że L.O. bez swej winy uchybił terminowi do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewody [...] z [...] stycznia 2015 r. o zwrocie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w Polsce.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zaskarżone postanowienie narusza prawo, co oznacza, że skarga jest uzasadniona.
Zdaniem Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w rozpoznawanej sprawie w istocie nie ma sporu co do tego, czy skarżący uprawdopodobnił, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewody [...] z [...] stycznia 2015 r. o zwrocie jego wniosku dotyczącego udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy w Polsce. Organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu odmówił co prawda skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia organu I instancji z [...] stycznia 2015 r., niemniej jednak, jak wynika z odpowiedzi na skargę, uznaje to stanowisko za nieprawidłowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podziela pogląd organu zaprezentowany w odpowiedzi na skargę, że w rozpoznawanej sprawie istotne jest, czy w okresie od 17 lutego do 24 lutego 2014 r. a więc w terminie do wniesienia zażalenia na postanowienie z [...] stycznia 2015 r. o zwrocie wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie, skarżący dochował staranności w prowadzeniu własnych spraw.
Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przez brak winy, o którym mowa w art. 58 § 1 k.p.a. należy rozumieć sytuacje, w których z przyczyn obiektywnie niezależnych, nawet przy zachowaniu najwyższej staranności skarżący nie miał możliwości dochowania ustawowego terminu. Przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, ale także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu.
Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, skarżącemu nie można zarzucić, że nie dochował należytej staranności w prowadzeniu niniejszej sprawy (art. 58 § 1 k.p.a.).
W niniejszej sprawie skarżący w dniu 10 lutego 2015 r., przed upływem wyznaczonego terminu odbioru postanowienia Wojewody [...] o zwrocie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy (17 lutego 2015 r.) złożył na nie zażalenie. Skarżący, nie wiedząc o oczekującej (nieodebranej) korespondencji nie miał świadomości, że czyni to przedwcześnie. Jak zauważył organ w odpowiedzi na skargę, w dniu osobistego złożenia zażalenia (10 lutego 2015 r.) nie mógł zostać powiadomiony o tym, że czyni to przedwcześnie i w związku z tym jest ono niedopuszczalne. O przedwczesnym złożeniu zażalenia dowiedział się dopiero 7 kwietnia 2015 r. po otrzymaniu postanowienia z [...] marca 2015 r. o stwierdzeniu jego niedopuszczalności. W tej sytuacji należy przyjąć, że wnioskodawca uprawdopodobnił, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewody [...] z [...] stycznia 2015 r. o zwrocie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt.
Sąd I instancji zauważa jednocześnie, że wnioskodawca dochował siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. L.O. ten wniosek złożył w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia organu odwoławczego z [...] marca 2015 r. stwierdzającego niedopuszczalność zażalenia na postanowienie o zwrocie wniosku.
Biorąc to wszystko pod uwagę, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] lipca 2015 r. zawiera wadę prawną, określoną w art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) i z tego powodu skarga zasługuje na uwzględnienie. Z powyższych względów Sąd, działając na podstawie powołanego przepisu oraz art. 119 pkt 3 tej ustawy wyeliminował to postanowienie z obrotu prawnego. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy.