Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 20 stycznia 2014 r., złożonym na urzędowym formularzu PPF, G. C. (dalej "skarżący", "wnioskodawca") wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów wpisu sądowego w wysokości 1500 zł w niniejszej sprawie.
Z oświadczeń o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z konkubiną oraz małoletnią córką. Źródłem dochodów rodziny jest dochód z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego, który według oświadczenia zawartego w rubryce 10 formularza PPF wynosi aktualnie 36.000 zł brutto miesięcznie. Prowadzona przez wnioskodawcę firma w 2013 roku przyniosła straty w wysokości 100.000 zł. Partnerka skarżącego nie pracuje, pozostaje na jego utrzymaniu. Skarżący jest właścicielem działki rolnej o pow. 0,25 ha, hal magazynowych oraz samochodu osobowego Audi A6.
W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że uzyskiwany przez niego dochód (30.000 zł netto) pozwala jedynie na pokrycie wydatków związanych z utrzymaniem rodziny oraz uregulowaniem zobowiązań kredytowych.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie.
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "P.p.s.a.") ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy jest zatem odstępstwem od tej zasady, będącej przerzuceniem kosztów na ogół społeczeństwa i może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów wpisu sądowego w wysokości 1500 zł, co stanowi wniosek przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Przy ocenie sytuacji materialnej skarżącego z punktu widzenia powyższych przepisów należy wziąć przede wszystkim pod uwagę wysokość aktualnie uzyskiwanych przez niego dochodów. W formularzu wniosku z dnia 20 stycznia 2014 r. skarżący oświadczył, że z działalności gospodarczej, którą prowadzi od 2001 r. uzyskuje obecnie dochody w wysokości 36.000 zł brutto miesięcznie (30.000 zł netto).
Podkreślenia wymaga, że uzyskiwane przez skarżącego wynagrodzenie w znacznym stopniu odbiegają od minimalnego wynagrodzenia za pracę (od dnia 1 stycznia 2014 r. w Polsce ustala się minimalne wynagrodzenie za pracę w wysokości 1680 zł brutto zł -rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 września 2013 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2014 r. Dz. U. z 2013 r., poz. 1074) co daje podstawę przypuszczać, iż skarżący posiada dostateczne środki na zaspokojenie nie tylko najważniejszych potrzeb życiowych ale i na pokrycie pełnych kosztów postępowania sądowego. Wskazane natomiast przez skarżącego okoliczności ponoszenia znacznych wydatków na utrzymanie rodziny, czy zobowiązań kredytowych, w ocenie referendarza sądowego, przy tak dużych dochodach nie stanowią przeszkody dla poniesienia przez niego kosztów sądowych, które na obecnym etapie wynoszą 1500 zł (wpis sądowy od skargi).
Zestawienie wysokości dochodu, którym skarżący miesięcznie dysponuje na zaspokojenie potrzeb życiowych dwóch osób dorosłych i jednego dziecka, z wysokością cen artykułów pierwszej potrzeby i wielkością przeciętnych potrzeb polskiego gospodarstwa domowego prowadzi bowiem do wniosku, że z posiadanych środków pieniężnych skarżący jest w stanie, bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym swojej rodziny, ponieść koszty zastępstwa procesowego. Jakkolwiek skarżący podniósł we wniosku, że miesięczne wydatki ponoszone w prowadzonym przez niego gospodarstwie domowym bilansują się z osiąganym dochodem, nie można jednak w sposób uprawniony przyjąć, że dochody uzyskiwane przez skarżącego nie pozwalają na takie zaplanowanie budżetu domowego, aby wygospodarować środki na poniesienie kosztów związanych z opłaceniem wpisu sądowego w wysokości 1.500 zł.
Warto także zwrócić uwagę na pogląd wyrażony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 507/04. Otóż, zdaniem NSA skoro zwolnienie od kosztów sądowych stanowi rodzaj daniny publicznej, koszty utrzymania konieczne dla osoby fizycznej i jej rodziny, należy odnosić do kosztów minimalnych w skali kraju, a nie kosztów jakie ponosi dana rodzina.
W niniejszej sprawie należy uznać, że sytuacja materialna wnioskodawcy nie jest krytyczna i skoro uzyskuje on stałe dochody w wysokości odbiegającej znacznie od minimalnych, a nawet przeciętnych dochodów, powinien partycypować w pełni w kosztach sądowych. Wobec powyższego nie można uznać, że do skarżącego znajdzie zastosowanie instytucja przyznania prawa pomocy, która ma charakter wyjątkowy i znajduje zastosowanie jedynie do osób, które z przyczyn obiektywnych znajdują się w szczególnie trudnej sytuacji życiowej, uniemożliwiającej poniesienie pełnych kosztów postępowania sądowego.
Odmowa przyznania prawa pomocy osobie, która uzyskuje stałe dochody, a także posiadającej majątek stanowiący dodatkowe źródło przychodu, odpowiada prawu i nie ogranicza konstytucyjnego prawa skarżącego do sądu. Udzielenie prawa pomocy oznacza bowiem przerzucenie kosztów postępowania sądowego ze skarżącego na innych obywateli, z ich podatków pochodzą bowiem dochody budżetu państwa, z których pokrywane są wydatki budżetowe. Dlatego też może mieć miejsce jedynie w przypadku osób, których dochody i stan majątkowy są istotnie niższe od przeciętnych. Taka sytuacja nie zachodzi w odniesieniu do skarżącego.
Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.