Uzasadnienie
Minister Środowiska decyzją z dnia [...] października 2007 r., w związku z wnioskiem Stowarzyszenia Z. w D., odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją Ministra Środowiska z dnia [...] marca 2007 r., którą to decyzją umorzył postępowanie odwoławcze z odwołania Partii Z. w D., w przedmiocie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2005 r. udzielającej kombinatowi C. S.A. w D. pozwolenia zintegrowanego na wprowadzanie do środowiska substancji lub energii z instalacji do produkcji klinkieru cementowego.
Po rozpatrzeniu wniosku Stowarzyszenia o ponowne rozpoznanie sprawy Minister Środowiska decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] października 2007 r.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że osoba prawna, która wniosła od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2005 r. odwołanie tj. Partia Z. została wykreślona przez Sąd Okręgowy w Warszawie z ewidencji partii politycznych postanowieniem z dnia [...] marca 2006 r. i postanowienie to zostało ogłoszone w Monitorze Sądowym i Gospodarczym z dnia [...] września 2006 r., Nr [...] poz. [...]. We wznowionym postępowaniu może uczestniczyć tylko ten, kto ma prawa podmiotowe. Z wnioskiem o wznowienie postępowania może wystąpić tylko strona. Stowarzyszenie Z. nie uczestniczyło na prawach strony w postępowaniu w przedmiocie wydania pozwolenia zintegrowanego ani w postępowaniu odwoławczym. Zostało zarejestrowane i uzyskało osobowość prawną z dniem 23 września 2005 r. Nie jest następcą prawnym Partii Z. mimo przeświadczenia, że jest kontynuatorem jej działalności o takiej samej nazwie i celach działania.
W ocenie organu są to dwa różne podmioty i dwie różne osoby prawne. Skoro Stowarzyszenie nie posiada praw podmiotowych, nie jest upoważnione do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania. Jeżeli wniosek nie pochodzi od strony, stanowi to podstawę do odmowy wznowienia postępowania.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosło Stowarzyszenie Z. w D. Wnosi o uchylenie decyzji Ministra Środowiska: z dnia [...] marca 2007 r. o umorzeniu
Sygn. akt IV SA/Wa 302/08 postępowania odwoławczego, z dnia [...] listopada 2007 r., utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...] października 2007 r. odmawiającej wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] marca 2007 r. oraz decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2005 r. w sprawie pozwolenia zintegrowanego dla C. S.A. w T. W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie podnosi, że w piśmie z dnia 23 sierpnia 2007 r. zwróciło się do Ministra Środowiska o uznanie za stronę w ponownym postępowaniu o wydanie decyzji o zintegrowanym pozwoleniu dla C. S.A., powołując się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 czerwca 2006 r., sygn. IV SA/Wa 477/06, w którym to wyroku według skarżącego Sąd "nakazał" Partię Z. uznać za stronę postępowania. Minister Środowiska wydając decyzję z [...] marca 2007 r. nie uwzględnił Stowarzyszenia jako strony postępowania, przez co naruszył prawo i zasady współżycia społecznego.
Toczące się postępowanie o wydanie pozwolenia zintegrowanego bez udziału czynnika społecznego nie uwzględniło, że C. S.A. znajduje się w bliskim sąsiedztwie {...] Parku Krajobrazowego objętego obszarem Natura 2000. Umieralność ludzi w tym rejonie jest największa w województwie [...], co jest spowodowane skażeniem środowiska, na co ma wpływ spalanie odpadów, opon i śmieci. Wydając decyzję o pozwoleniu zintegrowanym organ nie uwzględnił, że wokół rejonu cementowni znajduje się kilkadziesiąt zakładów rolno -spożywczych tworzących największe zagłębie w Polsce, a nawet w Europie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w decyzjach o odmowie wznowienia postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie ale z innych przyczyn niż wskazało skarżące Stowarzyszenie.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2003 r. (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym obowiązuje zasada niezwiązania sądu granicami skargi. Nie jest to tylko zezwolenie i uprawnienie sądu do wykroczenia poza granice
Sygn. akt IV SA/Wa 302/08 zaskarżenia ale jego obowiązek. Dostrzegając inne niż podniesione w skardze naruszenia prawa, sąd uwzględnia je z urzędu.
Przedmiotowe postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją Ministra Środowiska z dnia [...] listopada 2007 r. odmawiającą wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] marca 2007 r. umarzającą postępowanie odwoławcze z odwołania Partii Z., której uchylenia domaga się strona skarżąca zostało zainicjowane wnioskiem skarżącego z dnia 23 sierpnia 2007 r. o wznowienie postępowania skierowanym do Ministra Środowiska. Wnioskujący domagając się wznowienia postępowania wnosił o uchylenie decyzji Wojewody {...] z dnia [....] maja 2005 r., udzielającej Kombinatowi C. S.A. w D. pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji do produkcji klinkieru cementowego w piecach obrotowych i uznania za stronę postępowania. W uzasadnieniu żądania wnioskujący podnosi m.in., że nie brał udziału jako strona w postępowaniu odwoławczym choć jest kontynuatorem działań Partii Z., która została wykreślona z rejestru sądowego postanowieniem sądu z dnia [...] marca 2006 r. Powołuje się zatem na przesłankę wznowieniową określoną w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa.
Minister Środowiska wniosek powyższy odczytał jako żądanie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Ministra z dnia [...] marca 2007 r. umarzającą postępowanie odwoławcze z odwołania Partii Z. w sprawie zintegrowanego pozwolenia dla Kombinatu C. S.A. Do takiej oceny wniosku, zdaniem Sądu, nie było podstaw bez uprzedniego wyjaśnienia żądania wnioskującego. Wniosek zawiera jednoznaczne stwierdzenie, że wnioskujący domaga się wznowienia postępowania i uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2005 r. Podnosi wprawdzie, że decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego jest "bulwersująca", gdyż Stowarzyszenie nie brało udziału w tym postępowaniu, ale nie wnosi o uchylenie decyzji Ministra Środowiska z dnia [...] marca 2007 r. jak to przyjął organ. Całokształt podniesionych argumentów wskazuje, że wnioskujący kwestionuje decyzję o pozwoleniu zintegrowanym dla Kombinatu W. S.A.
W tych okolicznościach jak się wydaje żądanie wznowienia postępowania należy łączyć z postępowaniem zakończonym decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 2005 r. Uchylenia tej właśnie decyzji domaga się wnioskujący. W piśmie z dnia 5 czerwca 2007 r. skierowanym do Ministra Środowiska poprzedzającym złożenie wniosku o
Sygn. akt IV SA/Wa 302/08 wznowienie postępowania Stowarzyszenie żądało także uchylenia decyzji Wojewody. Natomiast we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją Ministra Środowiska z dnia [...] października 2007 r. kwestionując tę decyzję podnosi, że wojewoda powinien wznowić postępowanie w sprawie zintegrowanego pozwolenia z udziałem czynnika społecznego.
Taki materiał dowodowy w sprawie, jak również treść wniosku mogły nasuwać wątpliwości czy wnioskodawca żąda wznowienia postępowania zakończonego decyzją Ministra z dnia [...] marca 2007 r. czy też decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 2005 r. Wątpliwości w tym zakresie organ winien był wyjaśnić w toku postępowania, zwłaszcza, że Stowarzyszenie działa bez pełnomocnika, a przedkładane pisma są mało profesjonalne. Ponadto pełnomocnik uczestnika postępowania C. S.A. oświadczył na rozprawie, że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi toczy się postępowanie w sprawie zintegrowanego pozwolenia, co do przedmiotu tego postępowania nie posiadał bliższych informacji. Nie przesądzając zatem rozstrzygnięcia w sprawie, przy ponownym rozpoznaniu należy wyjaśnić w sposób nie budzący wątpliwości, czy Stowarzyszenie żąda wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Ministra Środowiska z dnia [...] marca 2007 r. jak to przyjął organ, czy też decyzji ostatecznej Wojewody [...] z dnia [...] maja 2005 r., jak to wynika z wniosku o wznowienie postępowania z dnia 23 sierpnia 2007 r., a ponadto ustalić przedmiot postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi.
Ustalenia te mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Po dokonaniu powyższych ustaleń trzeba mieć na względzie treść art. 150 Kpa według którego organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 Kpa tj. wznowienia postępowania oraz odmowy wznowienia jest organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji. W dniu złożenia wniosku o wznowienie postępowania tj. 27 sierpnia 2007 r. decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 2005 r. w przedmiocie zintegrowanego pozwolenia była ostateczna. Wniesione od niej odwołania do Ministra Środowiska nie doprowadziły do merytorycznego rozpoznania sprawy. Postanowieniami z dnia [...] grudnia 2005 r. organ odwoławczy stwierdził niedopuszczalność odwołania Z. K. oraz odwołania radnych Rady Miejskiej w D., zaś decyzją z dnia [...] marca 2007 r. umorzył postępowanie odwoławcze z wniosku Partii Z. Skoro decyzja Wojewody [...] nie przeszła toku instancyjnego to organ I instancji jest
Sygn. akt IV SA/Wa 302/08 właściwy w sprawie wznowienia postępowania zakończonego tą decyzją. Organ I instancji nie ma kompetencji do weryfikacji w postępowaniu wznowieniowym decyzji ostatecznej wydanej przez organ odwoławczy. Organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swej właściwości (art. 19 Kpa). Nakłada to na organ obowiązek kontroli swej właściwości z urzędu.
Przy żądaniu wszczęcia postępowania przez stronę, w razie negatywnego wyniku badania właściwości, organ przekazuje podanie do organu właściwego (art. 65 § 1 Kpa).
Wobec niewyjaśnienia przez organ wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a przede wszystkim przedmiotu żądania wnioskującego, co stanowi naruszenie przepisów art. 7 i 77 § 1 Kpa należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] października 2007 r.