Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...].10.2004 r. Główny Geodeta Kraju działając z urzędu stwierdził nieważność postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...].05.2004 r. przekazującego Głównemu Geodecie Kraju do rozpatrzenia wniosek R. M. o wyłączenie organu.
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, iż decyzją z dnia [...].05.1999 r. Wojewoda [...] orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Starosty R. z dnia [...].03.1999 r. w sprawie zmian w ewidencji gruntów i budynków. Postanowieniem z dnia [...].02.2004 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] na wniosek R. M. wznowił postępowanie zakończone decyzją z dnia [...].05.1999 r.
R. M. wystąpił z wnioskiem o wyłączenie organu- Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego od rozpoznania sprawy wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...].05.1999 r. Postanowieniem z dnia [...].05.2004 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na zasadzie art. 65§ 1 kpa przekazał wniosek R. M. o wyłączenie organu do rozpatrzenia Głównemu Geodecie Kraju.
W ocenie Głównego Geodety Kraju w przypadku wyłączenia organu sprawę załatwia zgodnie z art. 26 § 2 kpa organ wyższego stopnia nad organem załatwiającym sprawę, przy czym organ wyższego rzędu może wyznaczyć do załatwienia sprawy inny podrzędny sobie organ. Oznacza to, iż organ załatwiający sprawę, gdy stwierdzi, że podlega wyłączeniu w związku z wystąpieniem przesłanek określonych w art. 24 § 1 kpa wydaje postanowienie o wyłączeniu tego organu, a akta przekazuje do organu wyższego stopnia, który załatwia sprawę lub przekazuje innemu podległemu sobie organowi. Zdaniem Głównego Geodety Kraju właściwym do rozpatrzenia wniosku o wyłączenie organu jest Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjno-Kartograficznego, a zatem postanowienie o przekazaniu wniosku o wyłączenie zostało wydane z rażącym naruszeniem art. 65 § 1 kpa.
Wskutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesionego przez R. M. Główny Geodeta Kraju postanowieniem z dnia [...].11.2004 r. utrzymał w mocy poprzednio wydane postanowienie z dnia [...].10.2004 r.
W uzasadnieniu tegoż rozstrzygnięcia organ stwierdził, iż postępowanie dotyczyło wyłącznie stwierdzenia nieważności postanowienia o przekazaniu do rozpoznania wniosku R. M. o wyłączenie organu. Zarzuty natomiast podnoszone przez skarżącego dotyczyły kwestii, które nie mają żadnego znaczenia dla prawidłowości badanego w postępowaniu nieważnościowym postanowienia.
W skardze do sądu administracyjnego R. M. wniósł o:
- - "oddalenie lub uchylenie w całości postanowienia" Głównego Geodety Kraju
- - "wyłączenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjno-Kartograficznego w B. z dalszego prowadzenia i orzekania" w sprawie wznowienia postępowania
- - "przekazanie Głównemu Geodecie Kraju dalszego prowadzenia tej sprawy"
W uzasadnieniu skargi R. M. wywodzi, iż orzeczenie Głównego Geodety Kraju zmusza " niewiarygodny organ", jakim jest jego zdaniem Wojewódzki Inspektor Nadzoru do orzekania w jego sprawie – "do dokończenia" zamiaru na jego szkodę. Wniosek o wyłączenie organu skarżący uzasadnia "uprawdopodobnionym istnieniem okoliczności nie wymienionych w § 1 i 2 art. 25 kpa", które mogą wywołać wątpliwości, co do bezstronności organu "na szkodę skarżącego", "polegającą na wyłudzaniu gruntu [...] darczyńcom".
R. M. wskazuje na nieprawidłowości w postępowaniu Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru polegające na "usilnym zacieraniu śladów samowolnego podziału administracyjnego stanu prawnego". Twierdzi, iż powiązania i układy nie pozwalają na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy zmian w ewidencji gruntów i budynków. Zarzuca, iż wniosek o wznowienie nie został dotychczas rozpoznany, a zbliża się termin 5- letni.
Organ w postępowaniu wznowieniowym uniemożliwia mu obronę jego interesu prawnego poprzez nie przeprowadzenie wnioskowanych dowodów.
W ocenie skarżącego organ jest stronniczy, gdyż nie chce orzec co do istoty tzn. nie chce uchylić decyzji w sprawie zmian w ewidencji gruntów pomimo, iż istnieje podstawa prawna.
W odpowiedzi na skargę Główny Geodeta Kraju wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżone postanowienie zgodne jest z obowiązującymi przepisami. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/ sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest realizowana pod kątem zgodności z prawem.
Mając powyższe kryterium na uwadze Sąd uznał, iż kontrolowane postanowienie jest prawidłowe, aczkolwiek nie cała argumentacja i wywód zawarty w uzasadnieniu rozstrzygnięcia zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim jednak na wstępie należy zaznaczyć, iż kontrola sądu administracyjnego wskutek skargi wniesionej przez R. M. ograniczyła się do zaskarżonego postanowienia wydanego w trybie nieważnościowym, a dotyczącym przekazania do rozpatrzenia wniosku o wyłączenie organu. Sąd bowiem nie był władny dokonywać oceny prawidłowości odrębnego postępowania toczącego się wskutek złożenia przez skarżącego wniosku o wznowienie. Zarzuty zatem podnoszone odnośnie przewlekłości tamtego postępowania, nie przeprowadzenia przez organ prowadzący postępowanie wznowieniowe wnioskowanych dowodów, nie przychylenie się do stanowiska skarżącego kwestionującego prawidłowość decyzji wydanych w 1999 r. w przedmiocie zmian w ewidencji gruntów i budynków mogą być podnoszone w skardze na bezczynność organu oraz w skardze na orzeczenie wydane w postępowaniu wznowieniowym.
Rozpoznając zatem skargę R. M. Sąd dokonał oceny prawidłowości stwierdzenia nieważności postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru przekazującego wniosek o wyłączenie organu do rozpatrzenia organowi wyższego stopnia.
Zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, bowiem [...] Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego przekazując Głównemu Geodecie Kraju wniosek o wyłączenie organu rażąco naruszył normę art. 65§ 1 kpa.
Art. 25 § 1 kpa stanowi, iż organ administracji publicznej podlega wyłączeniu od załatwienia sprawy dotyczącej interesów majątkowych jego kierownika lub osób pozostających z tym kierownikiem w stosunkach pokrewieństwa, powinowactwa, przysposobienia, opieki, kurateli, a także sprawy dotyczącej interesów majątkowych osoby zajmującej kierownicze stanowisko w organie bezpośrednio wyższego stopnia lub osób pozostających z tą osobą w stosunkach jak wyżej. Wyłączenie z tych przyczyn następuje z mocy prawa, a organ powinien badać powyższe okoliczności z urzędu albowiem wystąpienie którejkolwiek z nich wyłącza jego właściwość. Zgodnie zaś z art. 19 kpa organy administracji przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Trafnie zatem Główny Geodeta Kraju stwierdził, iż w przypadku wyłączenia organu z przyczyn wskazanych w art. 25 § 1 kpa całą sprawę załatwia organ wyższego stopnia, przy czym może wyznaczyć inny, podległy sobie organ.
Sąd natomiast nie podziela stanowiska, iż w przypadku gdy organ stwierdzi, iż podlega wyłączeniu, wówczas wydaje postanowienie o wyłączeniu się. Taki pogląd nie znajduje oparcia w przepisach, brak bowiem regulacji stanowiącej podstawę prawną do wydania takiego postanowienia o wyłączeniu. Nie można także podzielić poglądu, iż organem właściwym do rozpatrzenia wniosku R. M. o wyłączenie organu jest Wojewódzki Inspektor Nadzoru. Przede wszystkim przepisy kpa nie przewidują możliwości rozpoznania przez organy wniosków o wyłączenie czy to pracownika organu, czy to samego organu. O ile inne procedury /kpc, prawo o ustroju sądów administracyjnych /przewidują tryb rozpoznawania w konkretnych okolicznościach wniosków o wyłączenie sędziego /odpowiednio innych osób/, o tyle procedura administracyjna przewiduje sytuacje, gdy wyłączenie następuje z mocy prawa, brak natomiast podstaw do żądania rozpoznania przez organ wniosku o wyłączenie.
Wniosek taki organ może potraktować jedynie jako informację co do okoliczności stanowiących podstawę do wyłączenia.
Badając swoją właściwość organ stwierdza, iż nie jest właściwy do rozpoznania, co powinno skutkować przekazaniem całej sprawy do załatwienia organowi wyższego stopnia, nie zaś tylko samego wniosku o wyłączenie organu od rozpoznania.
W niniejszej zatem sprawie Wojewódzki Inspektor Nadzoru powinien rozważyć, czy przesłanki wskazane we wniosku R. M. o wyłączenie stanowią okoliczności, o których mowa w art. 25§ 1 kpa. W przypadku stwierdzenia, iż występuje przesłanka wyłączająca winien uznać się niewłaściwym do rozpoznania sprawy i przekazać wniosek o wznowienie postępowania organowi wyższego stopnia jako właściwemu do jego rozpoznania /art. 26 § 2 kpa/. Jeżeli natomiast okoliczności wskazane przez R. M. nie wyłączają właściwości organu, Wojewódzki Inspektor Nadzoru winien nadal prowadzić postępowanie wznowieniowe.
Uznając zatem, iż rozstrzygnięcie Głównego Geodety Kraju odpowiada prawu, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, orzekł jak na wstępie.