Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2017r. nr [...] utrzymano w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2017r., znak: [...], w sprawie wymierzenia G. P., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Usługowo Handlowe "[...]" P. G., kary pieniężnej w wysokości 10.000,00 zł za dokonanie poza stacją demontażu pojazdów wymontowania z pojazdów wycofanych z eksploatacji przedmiotów wyposażenia lub części nadających się do ponownego użycia.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ centralny wskazał, że [...] WIOŚ w dniach [...] listopada – [...] grudnia 2016 r. przeprowadził kontrolę interwencyjną działalności prowadzonej przez G. P. pod nazwą [...] P. G. w miejscowości W. przy ulicy [...]. Z dokonanych ustaleń wynikało, że działalność gospodarcza skarżącego polegała na handlu samochodami powypadkowymi oraz samochodami nieuszkodzonymi. W dniu [...] listopada 2016 r. odbyły się oględziny kontrolowanego terenu. Na kontrolowanej posesji znajdował się murowany budynek, w którym znajdowała się pralnia wodna oraz dom mieszkalny właściciela działki - teren wokół niego został pokryty kostką.
Ponadto na działce znajdowały się hale magazynowe wynajęte innemu podmiotowi gospodarczemu. W użytkowaniu przez skarżącego znajdowały się dwie działki o powierzchniach 160 m2 oraz 480m2, a także pomieszczenia gospodarcze o pow. 40m2. W trakcie oględzin stwierdzono obecność 9 pojazdów, które według ustaleń kontroli zostały zdemontowane przez skarżącego. Pojazdy znajdowały się w różnym stanie technicznym, zostały wymontowane z nich części oraz elementy wyposażenia, na karoseriach widoczne były ślady cięcia. Kontrola przeprowadzona przez inspektorów [...] WIOS wykazała, że G. P. sprowadza z zagranicy pojazdy, w większości uszkodzone i następnie demontuje je w celu wykorzystania pozyskanych części do napraw innych pojazdów. Sprowadzone pojazdy nie były w kraju rejestrowane oraz nie posiadały opłaconej akcyzy.
Skarżący w trakcie oględzin przyznał się do sprowadzania pojazdów, które następnie przeznacza na części. Ponadto na kontrolowanej posesji znajdowała się duża ilość części zamiennych do pojazdów oraz odpadów pochodzących z demontażu pojazdów, skarżący nie przedstawił dowodów na zakup części zamiennych.
[...] WIOŚ ponadto ustalił, że skarżący nie posiadał żadnej decyzji w zakresie gospodarki odpadami, wymaganej w związku z prowadzeniem stacji demontażu, wydawanej przez marszałka województwa na podstawie art. 40 ust. 1 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji.
Przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej [...] WIOŚ uwzględnił, iż był to pierwszy przypadek ujawnienia naruszenia przepisów przez G. P., skarżący zalicza się do mikroprzedsiębiorców zgodnie z ustawą o swobodzie działalności gospodarczej z dnia [...] lipca 2004 r., ujawnione w trakcie kontroli częściowo zdemontowane pojazdy nie posiadały akumulatorów, były osuszone oraz nie stwierdzono plam olejowych na powierzchni ziemi, ponadto nie stwierdzono by w wyniku nielegalnego demontażu doszło do szkody w środowisku, magazynowane odpady były poukładane i opisane, a kontrola [...] WIOŚ wykazała demontaż 9 pojazdów w ciągu 10 lat, tj. od początku działalności.
Rozpatrując odwołanie G. P. organ II instancji uznał, iż [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska zasadnie wymierzył karę pieniężną za prowadzenie demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji poza stacją demontażu.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] wniósł G. P. zarzucając naruszenie art. 53a ustawy o recyklingu pojazdów, poprzez jego niewłaściwe zastosowania i nałożenie kary pieniężnej w kwocie 10.000,00 zł. oraz naruszenie art. 79 ust. 2, 79 a, 80 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, poprzez niezawiadomienie odwołującego się o kontroli. W skardze wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I Instancji oraz orzeczenie o kosztach postępowania, w tym kosztach zastępstwa prawnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W ocenie sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Sąd stwierdza, że postępowanie administracyjne w rozpoznawanej sprawie zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami prawa. Zebrany materiał dowodowy został oceniony w sposób prawidłowy, wyciągnięto z niego logiczne wnioski, które znalazły się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Z przedstawionych sądowi akt sprawy jednoznacznie wynika, że G. P. prowadził działalność w zakresie demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji poza stacją demontażu, tj. usuwania z pojazdów elementów niebezpiecznych, wymontowywania z pojazdów wycofanych z eksploatacji przedmiotów wyposażenia lub części nadających się do ponownego użycia oraz wymontowywania z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów nadających się do odzysku lub recyklingu.
W trakcie oględzin nieruchomości w miejscowości W. przy ulicy [...] stwierdzono obecność ok. 9 sztuk pojazdów wycofanych z eksploatacji. Ustalono, że wszystkie pojazdy były zdekompletowane, nosiły wyraźne ślady cięcia, nie posiadały istotnych elementów wyposażenia. Ponadto skarżący w trakcie kontroli przedstawił dokumenty, które świadczyły o pochodzeniu ujawnionych na posesji pojazdów (zagraniczne dowody rejestracyjne oraz umowy kupna – sprzedaży). Żaden z pojazdów nie posiadał polskich dokumentów świadczących o rejestracji w kraju oraz opłaceniu akcyzy za jego sprowadzenie. Niekompletne pojazdy znajdujące się na posesji skarżącego, które nie były wykorzystywane zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem, tylko poddane demontażowi, były ewidentnie pojazdami wycofanymi z eksploatacji.
Zgodnie z art. 5 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji demontaż pojazdów wycofanych z eksploatacji może być prowadzony wyłącznie w stacjach demontażu, tj. instalacjach zapewniających bezpieczne dla środowiska i zdrowia ludzi ich przetwarzanie. Przedsiębiorca prowadzący stację demontażu ma obowiązek posiadać pozwolenie zintegrowane lub inną decyzję w zakresie gospodarowania odpadami w postaci pojazdów wycofanych z eksploatacji, a także spełniać określone w przepisach szczegółowe wymagania techniczne. W ocenie sądu organ prawidłowo stwierdził, iż w przypadku G. P. powyższe warunki nie zostały spełnione, w związku z tym zasadne było uznanie, iż prowadził on demontaż pojazdów wycofanych z eksploatacji nielegalnie poza stacją demontażu.
Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi sąd stwierdza, iż postępowanie administracyjne zostało poprzedzone szczegółową kontrolą działalności gospodarczej skarżącego, w trakcie której ustalono stan faktyczny. Zebrany materiał dowodowy jest spójny i jego całościowa analiza prowadzi do logicznego wniosku, którym jest dokonanie demontażu stwierdzonych pojazdów przez skarżącego. Ponadto sam skarżący w trakcie oględzin szczegółowo opisywał zastane przez inspektorów pojazdy oraz w jakim celu zostały sprowadzone do Polski. Wskazał, które pojazdy zostały przez niego zdemontowane oraz, że części zamienne zostały przez niego wykorzystane przy naprawach innych pojazdów. Dopiero po wymierzeniu kary pieniężnej zmienił swoje stanowisko stwierdzając, że nie został mu udowodniony demontaż tych pojazdów.
Skarżący złożył zeznania oraz podpisał się pod protokołem kontroli, nie składając żadnych zastrzeżeń ani sprostowań do przedmiotowego protokołu. W ocenie sądu skarżący negując zeznania złożone przez siebie w trakcie kontroli, ma na celu uniknięcie nałożonej przez [...] WIOŚ kary pieniężnej. W związku z powyższym sąd uznaje ten zarzut za bezzasadny, gdyż skarżący przez wydaniem decyzji przez [...] WIOŚ, otrzymał pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. zawiadomienie o wszczęciu postępowania, które zostało odebrane przez skarżącego [...] stycznia 2017 r. Następnie pismem z dnia [...] lutego 2017 r. (odebranym [...] lutego 2017 r.) organ poinformował skarżącego o zakończeniu postępowania. W obu pismach organ pouczał skarżącego o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów dowodowych.
Skarżący nie skorzystał z przysługujących praw, nie przedstawił nowych dowodów, które mogłyby obalić dotychczas zebrany materiał dowodowy. Wobec powyższego sąd podziela opinię [...] WIOŚ, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie ulega wątpliwości, że Skarżący dokonywał przedmiotowego demontażu. Nie zmienia tej oceny twierdzenie skarżącego, iż zlecał demontaż swojemu ojcu (J. P.) bowiem zleceniobiorca działał na polecenie skarżącego.
Zdaniem sądu zarzut naruszenia przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej także nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący zarzucił niezastosowanie przez [...] WIOŚ do zapisów art. 79 ust. 2 ww. ustawy, przez nieprzesłanie zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli. Jednakże organ przeprowadzający kontrolę może odstąpić w uzasadnionych przypadkach od zawiadomienia przedsiębiorcy o planowanej kontroli. Zgodnie z art. 79 ust. 2 pkt 5 ww. ustawy organ nie wysyła przedmiotowego zawiadomienia w przypadku gdy "przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska naturalnego". W przypadku kontroli działalności gospodarczej skarżącego przytoczona przesłanka wystąpiła ze względu na zagrożenie dla środowiska naturalnego oraz zdrowia spowodowane przez prowadzenie nielegalnego demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji. Stacje demontażu zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2016 r. poz.
71) zostały zaliczone do grupy przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. W związku z powyższym prowadzenie nielegalnego demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji poza stacją demontażu spełniającą minimalne wymagania jest działalnością zagrażającą bezpośrednio środowisku naturalnemu i tym samym pośrednio zdrowiu i życiu. Demontaż pojazdów poza stacją demontażu może powodować wycieki olejów oraz innych płynów eksploatacyjnych, które następnie mogą się przedostać do wód gruntowych oraz podziemnych. Wobec powyższego podjęcie kontroli w trybie interwencyjnym bez uprzedniego zawiadomienia przedsiębiorcy było w ocenie sądu w pełni uzasadnione.
Podobnie sytuacja wygląda w przypadku przeprowadzenia kontroli w obecności kontrolowanego przedsiębiorcy lub osoby upoważnionej. Skarżący nie był obecny w trakcie oględzin terenu jego przedsiębiorstwa przez inspektorów WIOŚ. Jednak zgodnie z art. 80 ust. 2 pkt 4 ww. ustawy obecność kontrolowanego nie jest konieczna w przypadku gdy "przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska naturalnego". Powyższa przesłanka, zgodnie z charakterem prowadzonej nielegalnej działalności została spełniona, dlatego sąd uznał powyższy zarzut za bezzasadny. Ponadto kontrola odbyła się w asyście funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji w N., którzy zgodnie z art. 80 ust. 5 przytoczonej ustawy mogą być przywołani na świadków, wobec których mogą być przeprowadzone czynności kontrolne pod nieobecność przedsiębiorcy.
Sąd odnosząc się do zarzutu nieokazania legitymacji służbowych oraz upoważnień do wykonania czynności kontrolnych przez inspektorów WIOŚ, zgodnie z art. 79a wspomnianej ustawy, nie stwierdził naruszenia przepisów. Inspektorzy WIOŚ nie mogli okazać upoważnień do czynności kontrolnych oraz legitymacji służbowych skarżącemu, ponieważ oględziny terenu odbyły się pod jego nieobecność. Stosowne upoważnienie zostało przesłane skarżącemu pismem z dnia [...] listopada 2017 r. na adres rejestracji działalności gospodarczej, ze względu na nieobecność skarżącego w Polsce i tym samym brak możliwości skutecznego dostarczenia upoważnienia w ciągu trzech dni po rozpoczęciu kontroli. Pismo zostało odebrane przez Skarżącego w dniu [...] listopada 2017 r., zgodnie z informacją na zwrotnym potwierdzeniu odbioru.
Zdaniem sądu, przeprowadzone przez organy obu instancji postępowanie wykazało, że skarżący prowadził nielegalny demontaż pojazdów. Za tego typu działania ustawodawca przewidział karę pieniężną w wysokości od 10 do 300 tysięcy złotych. W sprawie niniejszej organ ochrony środowiska zastosował karę na najniższym poziomie wyjaśniając przyczyny takiego rozstrzygnięcia.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd orzekł o oddaleniu skargi.