Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 9 lutego 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę I. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2010 r. w przedmiocie wymeldowania.
Skarżąca I. B., po wydaniu postanowienia w dniu 9 lutego 2011 r. - w terminie otwartym do złożenia skargi kasacyjnej - wystąpiła do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
W wyniku rozpoznania tego wniosku, postanowieniem referendarza sądowego z dnia 23 marca 2011 r. został ustanowiony dla skarżącej pełnomocnik z urzędu. Okręgowa Rada Adwokacka w W. w dniu 7 kwietnia 2011 r. wyznaczyła pełnomocnikiem skarżącej adw. M. D..
Następnie w dniu 29 kwietnia 2011 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika wniosła skargę kasacyjną od postanowienia z 9 lutego 2011 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia, który upłynął w dniu 17 marca 2011 r.
Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej podniesiono, iż z uwagi na obowiązkowe zastępstwo przez profesjonalnego pełnomocnika, skarżąca nie mogła sporządzić i wnieść skargi kasacyjnej samodzielnie, jednocześnie z braku środków finansowych nie mogła uzyskać pomocy prawnej z wyboru. Wobec powyższego skarżąca złożyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy, który został uwzględniony przez Sąd. Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła pełnomocnika z wyboru w osobie adw. M. D. pismem z 7 kwietnia 2011 r., które zostało doręczone pełnomocnikowi w dniu 12 kwietnia 2011 r., a zatem po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Przedstawiony stan sprawy wskazuje, zdaniem skarżącej, iż uchybiła ona terminowi nie ze swojej winy, albowiem z uwagi na przymus adwokacki nie mogła sporządzić i wnieść skargi kasacyjnej samodzielnie. W tej sytuacji wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia jest uzasadniony.
Sąd zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej w skrócie: P.p.s.a.) Sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona bez swojej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W myśl art. 87 § 1 w/w ustawy pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu.
W rozpoznawanej sprawie decydujące znaczenie ma również art. 87 § 4 ustawy P.p.s.a., stanowiący, że strona powinna wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Należy zaznaczyć, że w niniejszej sprawie, czynnością tą jest wniesienie skargi kasacyjnej, dla której ustawodawca zakreślił trzydziestodniowy termin (art. 177 § 1 ustawy P.p.s.a.). Pamiętać trzeba również, że dla sporządzenia skargi kasacyjnej, stosownie do art. 175 § 1 ustawy P.p.s.a., zastrzeżono przymus adwokacko-radcowski. W przypadku gdy strony nie stać na pełnomocnika z wyboru, ma ona prawo wystąpić do sądu o ustanowienie dla niej pełnomocnika z urzędu. Czynność ta nie wstrzymuje jednak biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, który przeważnie upływa bezskutecznie, zanim postępowanie wpadkowe w przedmiocie prawa pomocy zostanie zakończone. Najczęściej konieczne jest więc wnioskowanie o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej z uwzględnieniem faktu, że przeszkoda w postaci braku profesjonalnego pełnomocnika ustała z dniem, w którym pełnomocnik został powiadomiony, że został w danej sprawie ustanowiony.
Gdyby stosować wprost art. 87 § 4 ustawy P.p.s.a., pełnomocnik z urzędu miałby zaledwie 7 dni na wniesienie skargi kasacyjnej, co w praktyce całkowicie podważałoby istotę prawa pomocy w tym zakresie. Ponadto doszłoby do naruszenia konstytucyjnego prawa do sądu poprzez warunkowanie terminu wniesienia środka zaskarżenia statusem majątkowym strony. Mając na uwadze treść art. 177 ustawy P.p.s.a. w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP należy uznać, że termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu wraz ze skargą kasacyjną wynosi 30 dni od momentu, kiedy pełnomocnik dowiedział się o swoim umocowaniu (por. postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2010 r. sygn. akt II FZ 409/10).
W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącej dowiedziała się o swoim umocowaniu z pisma Okręgowej Rady Adwokackiej z 7 kwietnia 2011 r., które zostało jej doręczone w dniu 12 kwietnia 2011 r. Skarga kasacyjna wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia została wniesiona w dniu 29 kwietnia 2011 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym). W tej sytuacji przyjąć należy, iż wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie.
Nadto - biorąc pod uwagę ustalenia faktyczne poczynione w niniejszej sprawie oraz wyjaśnienia przedstawione we wniosku skarżącej - należy uznać, że niezachowanie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nastąpiło z przyczyn całkowicie niezależnych od skarżącej i jej pełnomocnika, a czynności procesowe podejmowane były bez zbędnej zwłoki. Z tych względów należało uznać, iż uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nastąpiło bez winy strony.
Wobec powyższego, na podstawie art. 86 § 1 ustawy P.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.