Uzasadnienie
Decyzją z dn. [...].12.2003 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast umorzył na podstawie art. 105 § 1 kpa postępowanie z wniosku R. W. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dn. [...].09.1994 r. ustalającej lokalizację inwestycji polegającej na budowie odcinka drogi krajowej nr [...] K – G. w części dotyczącej działki nr [...] w miejscowości B..
W uzasadnieniu stwierdzono, że na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dn. 07.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym o treści wynikającej z art. 27 pkt 1 ustawy z dn. 1 marca 2002 r. o zmianach w organizacji i funkcjonowaniu centralnych organów administracji rządowej i jednostek im podporządkowanych (Dz. U. Nr 25, poz. 253 ze zm.) – sprawy dotyczące gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej przekazano do kompetencji ministra właściwego ds. budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej, którym jest Minister Infrastruktury. Wobec powyższego Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast nie jest właściwy do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności powołanej wyżej decyzji Wojewody [...].
Wskutek wniosku R. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Infrastruktury decyzją z dn. [...].01.2004 r. umorzył postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dn. [...].12.2003 r.
W uzasadnieniu podniesiono, z dniem 31 grudnia 2004 r. został zniesiony urząd Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, a jego nadanie i kompetencje stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy z dn. 1 marca 2002 r. o zmianach w organizacji i funkcjonowaniu centralnych organów administracji rządowej i jednostek im podporządkowanych przeszły do zakresu działania Ministra Infrastruktury. Wobec powyższego postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku R. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dn. [...].12.2003 r. stało się bezprzedmiotowe, skoro kompetencje należące dotychczas do Prezesa przeszły na Ministra Infrastruktury. Ponadto przed Ministrem toczy się postępowanie dotyczące przedmiotowej sprawy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego R. W. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury oraz decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dn. [...].12.2003 r.
W uzasadnieniu podniósł, że NSA wyrokiem z dn. 21.03.2003 r. (sygn. akt. IV SAB 19/02) zobligował Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast do rozpatrzenia wniosku skarżącego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dn. [...].09.1994 r. ustalającej lokalizację odcinka drogi nr [...]. Do dnia złożenia skargi wniosek nie został rozpoznany.
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w decyzji z dn. [...].12.2003 r. zastosował art. 5 ust. 1 ustawy z dn. 07.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, który nie istniał w dniu orzekania, gdyż w myśl art. 88 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dn. 27.03.2003 r. ustawa z dn. 07.07.1994 r. utraciła moc.
Zdaniem skarżącego decyzja Ministra Infrastruktury powstała z rażącym naruszeniem art. 138 § 3 kpa, a decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z naruszeniem art. 105 § 1 kpa. Umorzenie bowiem postępowania zarówno z mocy art. 138 § 3 kpa, jak i 105 § 1 kpa jest możliwe wówczas, gdy z jakiejkolwiek przyczyny stało się ono bezprzedmiotowe. W niniejszej sprawie nie wystąpiły żadne z przesłanek kwalifikujących postępowanie do umorzenia, bowiem skarżący nadal podtrzymuje swój wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] oraz istnieje organ, który przejął kompetencje zniesionego urzędu Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie, a zawarty w niej wywód należy w części uznać za trafny.
Przede wszystkim stosownie do art. 1 ustawy z dn. 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Przy czym Sąd ocenia legalność kontrolowanej decyzji na dzień jej wydania przez właściwy organ. W niniejszym zatem wypadku należało zbadać zgodność zaskarżonej decyzji z obowiązującym prawem na dzień 20.01.2004 r.
Otóż bezspornym jest, iż ustawą z dn. 01.03.2002 r. o zmianach w organizacji i funkcjonowaniu centralnych organów administracji rządowej i jednostek im podporządkowanych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 25, poz. 253 ze zm.), zniesiony został z dniem 31 grudnia 2003 r. centralny organ administracji rządowej jakim był Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast. Przy czym stosownie do art. 2 ust. 1 powołanej wyżej ustawy zadania i kompetencje należące dotychczas do Prezesa przeszły do zakresu działania Ministra Infrastruktury. Wobec powyższego wszelkie obowiązki należące do Prezesa, w tym rozpatrywanie wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy, od dnia 1 stycznia 2004 r. stały się kompetencjami Ministra Infrastruktury. Nie zwalnia to jednak Ministra Infrastruktury od ich załatwienia, gdyby bowiem nie został zniesiony Prezes Urzędu Mieszkalnictwa – organ ten byłby właściwy do rozpatrzenia tych wniosków.
Skoro jednak ustawodawca znosząc organ jednocześnie przekazał jego obowiązki innemu centralnemu organowi administracji, tenże jest zobowiązany do zastąpienia w orzekaniu organ zlikwidowany. Nie może być zatem mowy o jakiejkolwiek bezprzedmiotowości postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wręcz przeciwnie – zgodnie z zasadą dwuinstancyjności wyrażoną w art. 15 kpa i odpowiednio modyfikowaną treścią art. 127 § 3 kpa, organ właściwy w danym stanie prawnym jest zobligowany do skontrolowania decyzji wydanej uprzednio przez siebie. W tym wypadku natomiast wyjątkowo - przez inny organ, ale w ramach tych samych kompetencji.
Tym samym należy stwierdzić, iż Minister Infrastruktury naruszył art. 138 § 1 pkt 3 kpa, nie zaś jak błędnie wskazano w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji art. 138 § 3 kpa. Rozpoznając natomiast merytorycznie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister niewątpliwie stwierdziłby naruszenie przez Prezesa art. 105 § 1 kpa i art. 65 § 1 kpa. W wypadku bowiem stwierdzenia przez organ, co może nastąpić nie tylko we wstępnym stadium postępowania administracyjnego, iż jest niewłaściwy w sprawie, winien on przekazać sprawę niezwłocznie organowi właściwemu. Przy czym do dnia 1 stycznia 2004 r. przekazanie miało charakter czysto techniczny, natomiast po tej dacie organ musi wydać postanowienie.
Wobec powyższego Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast umarzając postępowanie decyzją z dn. [...].12.2003 r. naruszył przepisy postępowania, a naruszenie to niewątpliwie miało wpływ na treść rozstrzygnięcia. Należy przy tym uznać za trafne wywody zawarte w skardze, iż umorzenie może nastąpić, gdy postępowanie administracyjne stało się z jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowe. W niniejszej sprawie zaś nadal istnieje popierany przez skarżącego wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji lokalizacyjnej i winien on być rozpoznany, na co wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21.03.2003 r.
Odnośnie natomiast stwierdzenia zawartego w uzasadnieniu decyzji, iż przed Ministrem Infrastruktury toczy się postępowanie dotyczące przedmiotowej sprawy należy uznać, iż okoliczność ta wymaga wyjaśnienia. Skarżący bowiem złożył jeden wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] i był on przedmiotem rozpoznania najpierw przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa, a potem Ministra Infrastruktury. Organy te umorzyły postępowanie w tym zakresie, a zatem załatwiły sprawę, aczkolwiek jedynie procesowo. Nie jest zatem możliwe, aby ten sam wniosek był przedmiotem oceny w innym postępowaniu administracyjnym, jeszcze nie zakończonym.
Uznając zatem, iż obydwie decyzje naruszyły przepisy postępowania i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c) i art. 135 ustawy dn. 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1280), orzekł jak na wstępie.