Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 29 marca 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 320/06

Uzasadnienie

Z. M. w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarł wniosek o usunięcie z akt IPN-u dokumentów dotyczących jego osoby. Wskazał, iż dokumenty te są fałszywe oraz zawierają informacje godzące w jego dobre imię.

W odpowiedzi na skargę Prezes IPN wniósł o jej odrzucenie wskazując, że odmowa usunięcia informacji z dokumentów nie jest jednym z aktów administracyjnych, o których mowa w art. 3 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powyższe nie stanowi również czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, na która przysługuje skarga do sadu administracyjnego w myśl art. 3 § 2 pkt 4 powołanej wyżej ustawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje

Sąd administracyjny badając skargę w pierwszej kolejności sprawdza, czy zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej podlega kontroli tego sądu.

Zakres tej kontroli został określony w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), zgodnie z którym, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość miedzy organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne nie są powołane do rozpoznawania spraw z zakresu objętego właściwością sądów powszechnych.

Postępowanie przed sądami administracyjnymi normuje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W myśl postanowień art. 3 § 2 powołanej ustawy, kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne;

1. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
2. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
3. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
5. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

1. 5) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
2. 6) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.

Należy przede wszystkim wskazać, iż zasób archiwalny zgromadzony przez IPN wchodzi w skład narodowego zasobu archiwalnego. Kwestię zasobu archiwalnego reguluje z kolei ustawa z dnia 14 lipca 1983 - O narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2002 r. Nr 171, poz. 1396 ze zm.). Zgodnie z art. 3 tej ustawy, materiały archiwalne stanowiące narodowy zasób archiwalny przechowuje się wieczyście. Oznacza to całkowity zakaz usuwania jakichkolwiek dokumentów ze zbiorów.

Wskazać również należy, iż zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. - O Instytucie Pamięci Narodowej (Dz. U. z 1998 r. nr 155, poz. 1016 ze zm.), tak pokrzywdzony jak i inne kategorie osób nie posiadające statusu pokrzywdzonego mają prawo załączyć do zbioru dotyczących ich dokumentów własne uzupełnienia, sprostowania, uaktualnienia, wyjaśnienia oraz dokumenty lub ich kopie. Natomiast dane zawarte w dokumentach nie ulegają zmianie. Podkreślić należy, iż każda czynność materialna musi mieć oparcie w normie prawnej, w przeciwnym wypadku jest czynnością nieskuteczną. W powołanej ustawie - O Instytucie Pamięci Narodowej, brak jest takiej normy prawnej, która przewidywałaby możliwość usuwania jakichkolwiek dokumentów archiwalnych, tym samym nie ma podstaw do usuwania ze zbioru dostępnego czegokolwiek. Stąd skarżący nie wywiódł, że posiada interes prawny, a jedynie faktyczny do żądania usunięcia ze zbioru dostępnego dokumentów go dotyczących.

Stanowisko to znalazło potwierdzenie w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 października 2005 r. sygn. akt K 31/04. Trybunał stwierdził, iż ze względu na dwoisty charakter dokumentów i danych zgromadzonych w zasobie archiwalnym IPN, będących nie tylko informacjami o osobie, lecz także dokumentami o charakterze historycznym, zawierającym wiedzę o rodzajach i metodach działania organów bezpieczeństwa totalitarnego państwa, nie może mieć miejsca ich usunięcie.

Z tych wszystkich względów, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.