Uzasadnienie
R. Sp. Jawna z siedzibą w [...] (dalej: "skarżąca", "spółka"), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika będącego racą prawnym, po doręczeniu wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 1.260 zł wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu. Z informacji zawartych we wniosku wynika, że wysokość kapitału zakładowego wynosi 1081,17 zł, wysokość środków trwałych wnioskodawcy według bilansu za ostatni rok wynosi 1.622.730,44 zł, wysokość zysku za ostatni rok obrotowy wynosi 208.309,64 zł. Skarżąca wskazała, że stan konta wynosi 1.081, 17 zł. W uzasadnieniu wniosku podniesiono m. in., że w roku 2016 nieruchomości spółki zostały w ok. 70 % wywłaszczone i w [...] decyzjach Wojewody [...] ustalono dla spółki sporne odszkodowania za wywłaszczone grunty. Spółka prowadzi spory sądowe m. in przez Sadem Okręgowym w [...] o wykup pozostałych spółce gruntów a także – przed WSA w Warszawie – w sprawie nieprawidłowego ustalenia odszkodowań.
Skarżąca od chwili zablokowania inwestycji nie posiada żadnych w istocie przychodów, poza wypłatami części odszkodowań na podstawie decyzji ostatecznych, które spółka zwraca inwestorom, którzy sfinansowali zakup wywłaszczonych nieruchomości. Spółka nie prowadzi działalności i nie posiada środków finansowych poza ujawnionymi we wniosku.
W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.), dalej "P.p.s.a.", skarżąca nadesłała - Podatkową Księgę Przychodów i Rozchodów – za 2016 r. oraz wyciąg z rachunku bankowego z okresu od 1 stycznia 2017 r do 31 marca 2017 r.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 "P.p.s.a.", stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Sąd może zwolnić osobę prawną z części kosztów postępowania, jeżeli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na pełne ich poniesienie (art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.).
Zatem, skoro w przedmiotowej sprawie skarżąca wystąpiła o prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, zbadać należy czy wykazano, że wnioskodawczyni spełnia przesłanki z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Należy podkreślić, że wpis od skargi w rozpoznawanej sprawie wynosi 1.260 zł. Zatem należy zbadać, czy skarżąca wykazała, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie wpisu w podanej wysokości.
W ocenie referendarza sądowego przedstawione przez skarżącą informacje i dokumenty, nie uzasadniają uwzględnienia wniosku.
Przede wszystkim podkreślić należy, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja utrzymująca w mocy orzeczenie o przyznaniu na rzecz skarżącej odszkodowania z tytułu przejęcia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości w wysokości 182.539,35 zł. Skarżąca kwotę tę kwestionuje i dlatego zdecydowała się na wystąpienie na drogę sądową, żądając kwoty o 41.985 zł wyższej. W ocenie referendarza sądowego w takiej sytuacji, skarżąca występując na drogę sądową, powinna liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów sądowych związanych z tym postępowaniem
Ponadto, jak sama w uzasadnieniu wniosku przyznaje skarżąca, odszkodowania za wywłaszczone w 2016 r. nieruchomości zostały przyznane w pięciu sprawach. Nie uzasadnia zwolnienia wpisu sądowego w niniejszej sprawie argumentacja skarżącej, że wypłacane odszkodowania w tych sprawach są zwracane inwestorom, którzy sfinansowali ich zakup, bowiem – jak już wyżej podkreślono – skoro spółka zdecydowała się wystąpić na drogę sądową, bowiem w jej ocenie odszkodowanie powinno być wyższe, powinna zabezpieczyć środki potrzebne jej do dochodzenia swych praw. Tym bardziej, że kwota wpisu stanowi tylko nieznaczną część kwoty przyznanego odszkodowania. W niniejszej sprawie przyznane spółce odszkodowanie wynosi 182.539,35 zł, zaś wpis od skargi to kwota 1.260 zł.
Poza tym skarżąca podniosła, że nie prowadzi działalności, jednak nie przedstawiła żadnych dokumentów potwierdzających ten fakt. Nic nie wskazuje na to, aby spółka stała się niewypłacalna i aby toczyło się w stosunku do niej postępowanie upadłościowe.
Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia należało dojść do wniosku, że wnioskodawczyni nie wykazała, że nie posiada żadnych środków uiszczenie wpisu sądowego.
Z utrwalonego orzecznictwa i poglądów doktryny wynika obowiązek uwzględniania w prowadzonej działalności gospodarczej ryzyka związanego z tą działalnością, tj. ryzyka prowadzenia sporów sądowych i obowiązku poniesienia kosztów związanych z tym postępowaniem.
Podkreślić przy tym należy, że koszty sądowe, stanowiąc należności publicznoprawne, należy traktować jako wydatki, które powinny być zaspokajane w pierwszej kolejności przed innymi wydatkami spółki. Ubiegając się o przyznanie prawa pomocy spółka powinna w pierwszej kolejności poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania celem pokrycia kosztów sądowych (por. postanowienia NSA z dnia 22 lutego 2012 r. o sygn. akt II OZ 72/12 oraz z dnia 8 lipca 2014 r. o sygn. akt II OZ 671/14, dostępne: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z tych względów na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 oraz 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.