Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...].09.2017r., nr [...] Minister Infrastruktury i Budownictwa (dalej organ) utrzymał w mocy postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...].04.2017r., nr [...] zawieszające z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...].04.1971 r., nr [...] o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w [...], oznaczonej jako działka nr [...], o pow. 302 m2, stanowiącej własność w dacie wywłaszczenia J.S., do czasu nadesłania prawomocnego sądu o stwierdzenie nabycia spadku lub notarialnego poświadczenia dziedziczenia po J.S., E.S., H.S., A.M.oraz E.S.
Stan sprawy był następujący:
Decyzją z dnia [...] kwietnia 1971 r., nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] orzekło o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w [...], oznaczonej jako działka nr [...], o pow. 302 m2, stanowiącej własność J.S..
Pismem z dnia 23 stycznia 2015 r. B.G. (dalej skarżąca) wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] kwietnia 1971 r., nr [...]
W trakcie prowadzonego postępowania nadzorczego organ administracji ustalił, iż spadkobiercy J.S. - byłego właściciela przedmiotowej nieruchomości, tj. E.S., H.S.,E.S., J.S., M.G., A.B. oraz A.M., nie żyją.
- - pismem z dnia 29 listopada 2016 r., znak [...] Ministerstwo Infrastruktury i Budownictwa wystąpiło do B.G. o nadesłanie prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia po J.S., synu J.S..
- - pismem z dnia 29 listopada 2016 r., znak [...] Ministerstwo Infrastruktury i Budownictwa wystąpiło do H.S. o nadesłanie prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia po E.S..
- - pismem z dnia 29 listopada 2016 r., znak [...] Ministerstwo Infrastruktury i Budownictwa wystąpiło do Ł.S. o nadesłanie prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia po H.S.
- - pismem z dnia 29 listopada 2016 r" znak [...] Ministerstwo Infrastruktury i Budownictwa wystąpiło do E.M. oraz T.M. o nadesłanie prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia po A.M.
- - pismem z dnia 29 listopada 2016 r" znak [...] Ministerstwo Infrastruktury i Budownictwa wystąpiło do W.R. oraz J.R. o nadesłanie prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia po E.
- - pismem z dnia 29 listopada 2016 r., znak [...] Ministerstwo Infrastruktury i Budownictwa wystąpiło do K.D., J.B. oraz H.B. o nadesłanie prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia po A. B..
W wyniku wyżej opisanych czynności organu:
- - pismem z dnia 12 grudnia 2016 r. H.B. nadesłał do Ministerstwa Infrastruktury Budownictwa postanowienie Sądu Rejonowego w [...] Wydział [...] z dnia [...] maja 2002 r., sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po A.B. zmarłej w dniu 17 października 1996 r.
- - pismem z dnia 17 grudnia 2016 r. B.G. poinformowała Ministerstwo Infrastruktury i Budownictwa, iż spadkobiercami Józefa Sitek syna J.S. są: H.S., Ł.S., W.R., J.R., K.D., J.B., H.B., E.M., oraz T.M.. Jednakże do ww. pisma nie dołączono dokumentu potwierdzającego następstwo prawne w wyniku spadkobrania po J.S. synu J.S..
Następnie pismem z dnia 14 grudnia 2016 r. Ł.S. nadesłał do Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa akt własności ziemi z dnia 25 marca 1972 r., znak [...], zawiadomienie Sądu Rejonowego w [...]Wydział [...] dotyczące księgi wieczystej nr [...] oraz zawiadomienie Sądu Rejonowego w [...] Wydział [...] dotyczące księgi wieczystej nr [...], a także poinformował Ministerstwo Infrastruktury i Budownictwa, iż spadek po H.S. nabyła jego żona A.S., natomiast po A. S. spadek nabył on – Ł. S.. Jednakże do ww. pisma nie dołączono dokumentu potwierdzającego następstwo prawne w wyniku spadkobrania po H.S.
Pozostałe pisma skierowane do H.S., E.M., T.M., W.R. oraz J.R., pozostały bez odpowiedzi.
W takim stanie sprawy organ uznał, że brak postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub notarialnego poświadczenia dziedziczenia co do którejś ze stron postępowania powoduje, że nie można ustalić bezspornie kręgu osób, które mają prawo uczestniczyć w postępowaniu w charakterze stron. Tym samym należy stwierdzić, iż w przedmiotowej sprawie wystąpiło zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 Kpa skutkujące koniecznością zawieszenia prowadzonego postępowania, bowiem zgodnie z art. 10 § 1 Kpa organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić wszystkim stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Pismem z dnia 11.05.2017 r. B.G. wystąpiła do Ministra Infrastruktury i Budownictwa z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. postanowieniem z dnia [...].04.2017 r" nr [...]
Do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca dołączyła szereg dokumentów, w tym Akt Własności Ziemi z dnia 15.05.1972 r., które jej zdaniem, wskazują, iż wywłaszczona nieruchomość została odłączona od działki nr [...], która była własnością jej matki.
Minister Infrastruktury i Budownictwa, ponownie rozpatrując sprawę zgodził się z oceną zawartą w postanowieniu z dnia [...].04.2017 r., nr [...], iż brak postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub notarialnego poświadczenia dziedziczenia co do którejś ze stron postępowania powoduje, że nie można ustalić bezspornie kręgu osób, które mają prawo uczestniczyć w postępowaniu w charakterze stron.
Organ odniósł się również do zarzutu skarżącej, iż przedmiotowa nieruchomość stanowiła w dacie wywłaszczenie własność B.G., a nie J.S., występując z pismem z dnia [...].06.2017 r. nr [...] do Starosty [...] Wydział Geodezji o nadesłanie wykazu synchronizacyjnego dla wywłaszczonej parceli nr [...].
Po pozyskaniu niezbędnych dokumentów organ przekazał akta sprawy uprawnionemu geodecie, w celu ustalenia jakim obecnie działkom odpowiada nieruchomość wywłaszczona decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...].04.1971 r., znak: [...] oraz w celu ustalenia, czy działka gruntu nr [...] wskazana w Akcie Własności Ziemi z dnia 15.05.1972 r, nr [...], wystawionym na rzecz B.G., odpowiada wywłaszczonej parceli nr [...]. W opinii geodezyjnej z dnia 7.09.2017 r., geodeta wskazał, że wywłaszczonej parceli odpowiada aktualnie ta sama działka o nr [...], o pow. 302 m2 z obrębu nr [...] Mszana, uregulowana w KW nr [...].
Ponadto na podstawie analizy zgromadzonych dokumentów geodeta stwierdził, że działka gruntu nr [...], objęta Aktem Własności Ziemi z dnia [...].05.1972 r. nr [...], wydanym na rzecz B.G. nie odpowiada wywłaszczonej działce nr [...], gdyż są to sąsiadujące ze sobą obszary.
W konkluzji organ stwierdził, że wbrew twierdzeniom skarżącej przedmiotowa nieruchomość nie stanowiła w dacie wywłaszczenia własności B.G., wobec czego stronami niniejszego postępowania nieważnościowego są następcy prawni byłego właściciela wywłaszczonej nieruchomości – J.S.
W tym stanie rzeczy, tj. gdy nie nadesłano brakujących dokumentów potwierdzających następstwo prawne po E.S., H.S., E.S., J.S. oraz A.M., organ zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...].04.2017 r., nr [...],
Z takim stanowiskiem nie zgodziła się B.G., składając skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i wnosząc o uchylenie zarówno zaskarżonego jak i poprzedzającego je postanowienia Ministra Infrastruktury i Budownictwa.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że właścicielem spornej działki [...] była jej matka M.G., a nie J.S.. W związku z powyższym, w przedmiotowej sprawie nie jest konieczne ustalenie spadkobierców m.in. J.S..
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.
Na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej ppsa, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa, przy czym na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie z dnia [...].09.2017r., nr [...] Ministra Infrastruktury i Budownictwa utrzymujące w mocy postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...].04.2017r., nr [...] zawieszające z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...].04.1971 r., nr [...] o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w [...], oznaczonej jako działka nr [...], o pow. 302 m2, stanowiącej własność w dacie wywłaszczenia J.S., do czasu nadesłania prawomocnego sądu o stwierdzenie nabycia spadku lub notarialnego poświadczenia dziedziczenia po J.S., E.S., H.S., A.M. oraz E.S.
Istota niniejszej sprawy sprowadza się zatem do interpretacji przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., z którego treścią organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Zagadnienie wstępne (kwestia prejudycjalna) stanowi zagadnienie prawne, które powstało w toku postępowania administracyjnego, i do którego rozstrzygnięcia nie jest właściwy organ prowadzący to postępowanie, ponieważ rozstrzygnięcie tego zagadnienia należy do właściwości sądu powszechnego lub innego organu administracji publicznej. Przez pojęcie "zagadnienia wstępnego" należy rozumieć kwestie prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji lub postanowienia albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej.
Zagadnienie wstępne musi wpływać na rozstrzygnięcie sprawy, w której toczy się postępowanie "główne", ponadto musi zachodzić bezpośredni związek pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy, będącej przedmiotem postępowania administracyjnego, a zagadnieniem wstępnym (por. wyrok NSA z 12 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 2108/11). Związek zagadnienia wstępnego ze sprawą merytoryczną wyraża się relacją, w której brak rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd jawi się jako bezwzględna przeszkoda dla wydania decyzji w prowadzonej przez organ sprawie. W razie, gdy związek ten nie występuje, nie jest dopuszczalne zawieszenie postępowania. (wyrok NSA z dnia 23 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 1136/13).
Wskazać należy, że pomiędzy rozstrzygnięciem zapadłym przed sądem lub innym organem a rozstrzygnięciem sprawy musi zachodzić stosunek zależności tego rodzaju, że sprawa administracyjna może zostać rozstrzygnięta na różne sposoby – w zależności od tego, jakie rozstrzygnięcie wyda sąd lub inny organ.
W ocenie Sądu, w analizowanym przypadku zachodzi taki stosunek zależności, ponieważ prawomocne rozstrzygnięcie przez sąd powszechny kwestii nabycia spadku (lub notarialnego poświadczenia dziedziczenia) po J.S., E.S., H.S., A.M. oraz E.S. rzutuje na wynik sprawy administracyjnej w ramach kontrolowanego postępowania.
Bezsprzecznie brak postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub notarialnego poświadczenia dziedziczenia co do którejś ze stron postępowania powoduje, że nie można ustalić bezspornie kręgu osób, które mają prawo uczestniczyć w postępowaniu w charakterze stron.
Tym samym należało podzielić konkluzję organu, iż w przedmiotowej sprawie wystąpiło zagadnienie wstępne skutkujące koniecznością zawieszenia prowadzonego postępowania, bowiem zgodnie z art. 10 § 1 Kpa organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić wszystkim stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań..
W świetle powyższego, Minister Infrastruktury i Budownictwa w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem z dnia [...].04.2017 r., nr [...] miał podstawę do przyjęcia, że rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w kwestii nabycia spadku (lub notarialnego poświadczenia dziedziczenia) po J.S., E.S., HH.S., A.M. oraz E.S. stanowi zagadnienie wstępne w kontrolowanym postępowaniu.
Odnosząc się zaś do pozostałych wywodów skarżącej, należy stwierdzić, że są one niezasadne. Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd nie dopatrzył się bowiem naruszenia przez organ przepisów procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W szczególności Sąd podziela ustalenia organu w kwestiach:
- - jakim obecnie działkom odpowiada nieruchomość wywłaszczona decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...].04.1971 r., znak: [...],
- - czy działka gruntu nr [...] wskazana w Akcie Własności Ziemi z dnia [...].05.1972 r, nr [...], wystawionym na rzecz B.G., odpowiada wywłaszczonej parceli nr [...].
Mając powyższe na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369), oddalił skargę jako bezzasadną.