Uzasadnienie
Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. znak: [...], na podstawie art. 37 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności:
- 1. uznał za uzasadnione zażalenie J. G. na zaniechanie wydania przez Burmistrza Miasta i Gminy [...] w terminie ustawowym zaświadczenia o wszystkich osobach zameldowanych na pobyt stały lub czasowy i wymeldowanych (w podanych w postanowieniu okresach) w budynku przy ul. [...] w [...], i wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy;
- 2. uznał za nieuzasadnione zażalenie J. G. na zaniecanie wydania przez Burmistrza Miasta i Gminy [...] zaświadczenia o wszystkich osobach zameldowanych w budynku przy ul. [...] w [...].
J. G. w piśmie z dnia 19 czerwca 2015 r. wniosła "odwołanie", w którym zaskarżyła opisane postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2015 r.
Minister Spraw Wewnętrznych postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. znak: [...], na podstawie art. 134 w zw. z art. 126 Kodeksu postępowania administracyjnego, stwierdził niedopuszczalność wniesienia środka odwoławczego od postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2015 r.
J. G. zaskarżyła postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] sierpnia 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem legalności.
Jednocześnie, stosownie do art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w tych przypadkach.
Organ administracji właściwy do rozpatrzenia zażalenia wniesionego (tak jak w przedmiotowej sprawie) w trybie art. 37 K.p.a. wydaje w celu jego załatwienia postanowienie, o jakim mowa w art. 123 K.p.a. Jest to postanowienie zaliczane do grupy wydawanych w toku postępowania administracyjnego, dotyczących kwestii (jak w tym przypadku – niezałatwienia sprawy w terminie) wynikających w toku postępowania lecz nie rozstrzygających o istocie sprawy. Nie jest to też postanowienie kończące postępowanie, a także nie przysługuje od niego zażalenie. Tego rodzaju postanowienia nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego (zob. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. sygn. akt I OSK 306/05. LEX nr 196463).
Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 29 stycznia 2015 r. sygn. II OSK 1590/13. (http://orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazał, że powołany wyżej art. 3 § 2 pkt 2 ppsa należy rozumieć w ten sposób, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, w drodze odrębnej skargi, jest wyłączona w sprawach, które w toku postępowania administracyjnego są załatwiane postanowieniem, na które nie służy zażalenie. Jeżeli więc określona kwestia w postępowaniu administracyjnym jest załatwiana w drodze postanowienia, na które nie służy zażalenie, to rozstrzygnięcie dotyczące tej kwestii nie jest poddane kontroli sądów administracyjnych, także wtedy, gdy strona wniesie niedopuszczalne zażalenie i organ wyższego stopnia wyda w tym przedmiocie postanowienie. Tak jest w przypadku postanowienia wydawanego w trybie art. 37 K.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie, na które nie służy zażalenie, a które nie kończy postępowania i nie rozstrzyga sprawy co do istoty.
Nie można zakładać, że racjonalny ustawodawca z jednej strony wyłączył dopuszczalność zażalenia na tego typu wpadkowe postanowienia, a tym samym wyłączył dopuszczalność skargi do sądu administracyjnego, ale jednocześnie dopuścił wniesienie do sądu administracyjnego skargi na rozstrzygnięcie organu wyższego stopnia, wydane na skutek niedopuszczalnego zażalenia na postanowienie wydane w trybie art. 37 K.p.a. Dopuszczalność wniesienia skargi w takich przypadkach niweczyłaby cel ustawodawcy, który, nie przewidując możliwości zaskarżenia tego typu postanowień zażaleniem, wyłączył je zarówno spod kontroli instancyjnej, jak i sądowoadministracyjnej, a na wypadek opieszałości organu administracji, wprowadził inną formę kontroli sądowej w postaci skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W tej właśnie formie skarżąca powinna kwestionować przed sądem administracyjnym ewentualną zwłokę organu administracji w rozpatrzeniu jej wniosków. Minister prawidłowo zwrócił uwagę na taka możliwość w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Z powyższych względów Sąd stwierdził, że postanowienie stwierdzające niedopuszczalność środka odwoławczego od postanowienia wydanego w rybie art. 37 K.p.a. nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Dlatego skarga na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] sierpnia 2015 r. podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.
Mając na uwadze, że w zaskarżonym postanowieniu zawarto pouczenie o prawie zaskarżenia go do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, należy stwierdzić, że pouczenie to nie może skutkować obowiązkiem rozpatrzenia przez Sąd niedopuszczalnej skargi. Pouczenie nie może bowiem kreować prawa, którego ustawodawca nie przewidział na danym etapie postępowania.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.