Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji po rozpatrzeniu odwołania J. D. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2010 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] maja 1999 r. orzekającej o umorzeniu postępowania w sprawie wymeldowania J. D. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w O. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w mocy.
Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach sprawy.
Z wniosku G. D. Prezydent Miasta O. prowadził postępowanie w sprawie wymeldowania J. D. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w O. Decyzją z dnia [...] października 1993 r. Prezydent Miasta O. umorzył przedmiotowe postępowanie. Zdaniem organu bezprzedmiotowość postępowania spowodowana była zawarciem przez G. D., dysponującą tytułem prawnym do lokalu nr [...] przy ul. [...] w O., ugody z J. D. dotyczącej prawa do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu, do czasu otrzymania przez niego zastępczego lokalu, a tym samym odstąpieniem od żądania wymeldowania J. D. Kolejne postępowanie w sprawie wymeldowania J. D. z pobytu stałego z w/w lokalu prowadzone było w 1999 r. i zostało zakończone decyzją Prezydenta Miasta O. z dnia [...] maja 1999 r. o umorzeniu postępowania z uwagi na dopełnienie przez J. D. obowiązku wymeldowania się z w/w lokalu w drodze czynności materialno – technicznej.
Wnioskiem z dnia 23 sierpnia 2010 r. J. D. wystąpił o stwierdzenie nieważności powyżej opisanej decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] maja 1999 r.
Decyzją z dnia [...] października 2010 r. Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności powyżej opisanej decyzji. W uzasadnieniu wskazał, że nie zawiera ona wad obligujących organ do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.
Rozpatrując odwołanie J. D. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wskazał, że ponieważ pomimo wezwania J. D. przez organ pierwszej instancji do sprecyzowania żądania, nie wskazał on na jakiej podstawie żąda stwierdzienia nieważności decyzji, należy zbadać przedmiotową decyzję w oparciu o wszystkie przesłanki wymienione w art. 156 § 1 kpa.
Prezydent Miasta O. prowadził postępowanie o wymeldowanie J. D. z uwagi na utratę przez niego tytułu prawnego do lokalu oraz opuszczenia miejsca pobytu stałego. Utrata uprawnień nastąpiła na mocy orzeczenia Sądu Rejonowego w O., I Wydział Cywilny z dnia [...] grudnia 1991 r., w którym sąd przyznał G. D. wyłączne prawo do mieszkania położonego przy ul. [...] m. [...] oraz nakazał J. D. opuścić i wydać przedmiotowe mieszkanie w terminie 6 miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia. Opuszczenie lokalu przez J. D. nastąpiło w drodze wykonania eksmisji i przymusowego przekwaterowania do przydzielonego lokalu zastępczego. Umowa najmu nowego lokalu została podpisana przez J. D. w dniu [...] maja 1999 r. i w tej dacie wymieniony dokonał zameldowania na pobyt stały w nowym miejscu pobytu tj. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w O. Na podstawie powyższego zgłoszenia organ uznał, że postępowanie w przedmiocie wymeldowania z lokalu nr [...] przy ul. [...] w O. stało się bezprzedmiotowe, gdyż J. D. osobiście dokonał przemeldowania na adres nowego miejsca pobytu.
Zdaniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, Wojewoda [...] prawidłowo ocenił, że Prezydent Miasta O. miał podstawy do umorzenia postępowania. Tym samym organ nie miał podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta P. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Ponadto analiza akt wykazała, że rozstrzygnięcie, którego nieważności żąda J. D. zostało wydane przez organ właściwy w sprawie, nie dotyczy sprawy już uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną i zostało skierowane do strony postępowania. Nie można również stwierdzić, aby decyzja ta była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność miała charakter trwały, czy też aby jej wykonanie miało wywołać czyn zagrożony karą. W związku z powyższym zdaniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji przedmiotowa decyzja nie spełnia również pozostałych przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 kpa.
Skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. D. W uzasadnieniu skargi skarżący opisał szczegółowo sytuację rodzinną, kwestionując orzeczenia sądów powszechnych (m.in. wyrok rozwodowy czy postanowienie dotyczące podziału majątku dorobkowego).
W odpowiedzi na skargę Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wywody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kryterium tej kontroli określa art. 1 § 2 wymienionej ustawy i jest nim zgodność z prawem, jeśli ustawy nie stanowią inaczej. Rozpoznając sprawę w takim właśnie zakresie Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa i to zarówno materialnego, jak i procesowego.
Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej stanowi wyłom w zasadzie trwałości decyzji administracyjnych, ustanowionej w art.16 § 1 kpa. Z uwagi na doniosłość tej zasady zaistnienie przesłanki powodującej stwierdzenie nieważności musi być oczywiste i oczywistość tę właściwy organ ma obowiązek wykazać (wyrok NSA z dnia 22 października 1999 r., I SA 8/98, publ. w LEX nr 47276). Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej następuje zatem tylko wówczas, gdy zostanie bezspornie wykazane wystąpienie przyczyny nieważności wymienionej w art.156 § 1 kpa. Zgodnie z art.156 § 1 pkt 2 kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Z powyższego wynika, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej bada się nie wszystkie uchybienia kwestionowanej decyzji, a tylko uchybienia o charakterze kwalifikowanym wymienione w art.156 § 1 kpa.
Niezależnie od tego należy podkreślić, iż orzekając w sprawie nieważności organ obowiązany jest z jednej strony mieć na względzie zasadę stabilności ostatecznych decyzji administracyjnych, z drugiej zaś wagę zarzutów odnoszących się do legalności wydanej decyzji. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa) mamy do czynienia wtedy, gdy treść decyzji jest jednoznacznie sprzeczna z treścią określonego przepisu prawa i gdy rodzaj tego naruszenia powoduje, iż decyzja taka nie może być zaakceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa.
Decyzja, której stwierdzenia nieważności domagał się skarżący orzekała o umorzeniu postępowania w sprawie wymeldowania J. D. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w O. J. D. opuścił lokal w drodze wykonania eksmisji i został przymusowo przekwaterowany do przydzielonego lokalu zastępczego. Postępowanie stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć. Umowa najmu nowego lokalu została podpisana przez J. D. w dniu [...] maja 1999 r. i w tej dacie wymieniony dokonał zameldowania na pobyt stały w nowym miejscu pobytu tj. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w O. Zgodnie z art. 105 § 1 kpa gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty.
Umorzenie postępowania administracyjnego stanowi orzeczenie formalne, kończące postępowanie, bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia (wyrok NSA z dnia 21 września 2010 r., sygn.akt II OSK 1393/09. LEX 611777). Tak więc w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] maja 1999 r. Prezydent Miasta O. nie badał merytorycznych przesłanek dotyczących wymeldowania J. D. Pozostają bez znaczenia dla rozstrzygania w niniejszej sprawie, kwestie konfliktu rodzinnego, które to okoliczności podnosił w pismach J. D. Analiza akt postępowania administracyjnego i wydana w tej sprawie decyzja wskazuje, że organy administracji publicznej prowadząc postępowanie w sposób właściwy zastosowały przepisy procedury administracyjnej, jak również przepisy prawa materialnego.
Mając powyższe na względzie Sąd działając na podstawie przepisów art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.