Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2015 r. Rady do Spraw Uchodźców, nr [...], utrzymano w mocy postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. o odmowie wydania uwierzytelnionych kopii całości akt postępowania w sprawie o nadanie D. V.statusu uchodźcy (nr [...]).
Stan sprawy przedstawiał się następująco.
D. V. wnioskiem z dnia 9 marca 2015 r wystąpił o wydanie uwierzytelnionych kopii całości akt sprawy wszczętej wnioskiem z dnia 6 sierpnia 2014 r. ([...]).
Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców postanowieniem z dnia 1[...] kwietnia 2015 r. nr [...] odmówił wydania cudzoziemcowi tych akt.
Zażalenie wniósł skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wydanie tych akt.
Rada ds. Cudzoziemców po rozpoznaniu zażalenia nie znalazła podstaw do jego uwzględnienia. Stwierdziła, że zgodnie z art. 73 § 2 K.p.a., skarżący nie wykazał jaki ważny interes przemawiał za realizacją jego wniosku. Wskazała jednocześnie, że prawo strony do wglądu do akt sprawy, wynikające z art. 73 § 1 K.p.a. nie zostało naruszone.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywiódł skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Zaprzeczył aby nie wykazał, iż posiada ważny interes prawny uzasadniający wydanie mu przedmiotowych akt polegający na tym, że akta te chce wykorzystać w postępowaniu uchodźczym oraz przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka. Jego zdaniem, organ nie dokonał prawidłowej analizy materiału dowodowego, co skutkuje naruszeniem przez organ art. 7 i 77 § 1 K.p.a. Zwrócił też uwagę na zmianę przepisu art. 73 § 2 K.p.a. i jego obecne brzmienie pozwalające na wydanie uwierzytelnionych akt i dokumentów nie tylko gdy zostały wcześniej sporządzone ich kopie przez stronę.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty jak w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Na wstępie należy wyjaśnić, że złożona w niniejszej sprawie skarga na postanowienie z dnia 10 czerwca 2015 r. została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Od dnia 15 sierpnia 2015 r. obowiązuje regulacja art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej: "P.p.s.a.", zgodnie z którą sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przepis ten, zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), ma zastosowanie również do postępowań wszczętych przed dniem wejścia w życie nowelizacji p.p.s.a. Oznacza to, że w przypadku skarg na określone wyżej postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym w obecnym stanie prawnym skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Ocenie podlega konkretna sprawa, rozpoznawana wcześniej przez organ administracji publicznej, pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa i trafności rozstrzygnięcia.
Kompetencje sądu administracyjnego nakładają na niego obowiązek oceny przebiegu postępowania administracyjnego i to zarówno czynności podejmowanych w toku tego postępowania jak i treści i podstaw wydanej decyzji administracyjnej. Działanie sądu ma bowiem na celu ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji czy postanowienia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby obowiązujące prawo. (por. wyrok NSA Warszawa z 20 stycznia 2010 r. I GSK 982/08 LEX nr 594803).
Zaskarżone postanowienie zapadło w warunkach nieważności.
Jak wynika z akt administracyjnych skarżący w toku postępowania administracyjnego był reprezentowany przez P. M. B.. W związku z tym była ona adresatką korespondencji dla skarżącego – zgodnie z art. 40 § 2 K.p.a.
Pełnomocnictwo zostało wypowiedziane pismem z 11 maja 2015 r. i dotarło do organu 20 maja 2015 r. (k 373 akt adm.)
Postanowienie organu I instancji z 10 kwietnia 2015 r. zostało skutecznie doręczone P. M. B. 20 kwietnia 2015 r. a więc w trakcie łączącego strony stosunku pełnomocnictwa.
Termin do wniesienia zażalenia, zgodnie z art. 141 § 2 K.p.a. wynosi 7 dni od daty doręczenia odpisu postanowienia. Upłynął zatem 27 kwietnia 2015 r. Zażalenie zostało wniesione osobiście przez skarżącego 15 czerwca 2015 r (prezentata Urzędu) a więc znaczenie z przekroczeniem terminu do jego wniesienia. Nie zawierało wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia.
W związku z tym organ II instancji powinien był wydać na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a. postanowienie o niedopuszczalności zażalenia.
Rozpoznanie zażalenia (czy odwołania) wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. (por. wyrok NSA z 10 marca 2015 r., sygn. akt. OSK 1534/13, LEX nr 1773539 Cechą rażącego naruszenia prawa jest bowiem to, że treść aktu pozostaje w wyraźnej sprzeczności z treścią przepisu co powoduje, że dany akt nie może być zaakceptowany jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
W związku z tym, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. 2912 poz. 270 ze zm.) stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia.