Uzasadnienie
Z. G. zastąpiony przez radcę prawnego L. T. zwany dalej skarżącym, w dniu [...] grudnia 2004 r. wniósł do Sądu Rejonowego Wydział Pracy w E. odwołanie od decyzji Organu Rentowego Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia [...] listopada 2004 r. odmawiającej wznowienia postępowania w sprawie nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2000 r. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2005 r. w sprawie sygn. akt [...] Sąd na podstawie art. 199 § 1 pkt 2 kpc w związku z art. 464 § 1 kpc, uznając się niewłaściwym przekazał sprawę do rozpoznania Ministrowi Polityki Społecznej.
Decyzją z dnia [...] października 2005 r. Minister Polityki Społecznej utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Na powyższą decyzję Ministra Polityki Społecznej skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Konstytucyjny model sądownictwa zakłada całkowitą odrębność pionu sądownictwa powszechnego i administracyjnego oraz konieczność wyraźnego rozgraniczenia zadań i właściwości sądów tworzących strukturę sądownictwa powszechnego i administracyjnego. Żądania zawarte w skardze nie mieszczą się w kognicji sądu administracyjnego. Właściwość sądu administracyjnego określona jest w art. 3 § 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej.p.p.s.a.). Przepis ten wskazuje, jakie akty i czynności organów administracji publicznej podlegają kontroli sądu administracyjnego.
W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych mających charakter spraw cywilnych (art. 1 k.p.c.) przewidziano drogę postępowania przed sądem powszechnym (art. 4778 kpc w zw. z art. 476 § 2 i § 4 infine kpc.) Oznacza to, że wyłączona została droga sądowoadministracyjna, albowiem nie jest dopuszczalna dwutorowość postępowań sądowych.;
Na wstępie należy zauważyć, że status prawny Zakładu Ubezpieczeń Społecznych uległ zmianie z dniem 1 stycznia 1999 r. tj. z dniem wejścia w życie tzw. reformy emerytalnej i zgodnie z art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. nr 137, poz. 887 ze zm.) zwanej dalej systemowa, jest on państwową jednostką organizacyjną, posiadającą osobowość prawną, kompetencje której zostały określone w art. 68 cyt. ustawy.
Jak wynika z art. 83 a ust. 2 w/w ustawy ostateczne decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, od których nie wniesiono odwołania do właściwego Sądu, mogą zostać z urzędu przez Zakład uchylone, zmienione lub unieważnione, na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Pierwszeństwo przed regulacją zawartą w kpa mają przepisy postępowania zawarte w ustawie systemowej stanowiąc w art. 123, iż w sprawach uregulowanych ustawą stosuje się przepisy kpa, chyba, że ustawa stanowi inaczej. Ustawa ta przewidziała odrębny niż w kpa tryb odwoławczy, wskazując w art. 83 ust. 2, że od decyzji organu rentowego wydanych w zakresie indywidualnych spraw dotyczących między innymi ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach kpc. Innymi słowy kontrolę decyzji organu rentowego sprawuje sąd ubezpieczeń społecznych właściwy rzeczowo ze względu na meritum sprawy.
Właściwość miejscową określa art. 461 § 2 kpc. Z akt sprawy wynika, iż decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. Inspektorat w E. z dnia [...] listopada 2004 r. dotyczy odmowy wznowienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2000 r. Skarżący jako podmiot uprawniony do przedmiotowego świadczenia, wniósł odwołanie od decyzji organu rentowego do Sądu Rejonowego Wydziału Pracy - zgodnie z pouczeniem zawartym w przedmiotowej decyzji, albowiem jest to sprawa z zakresu ubezpieczeń społecznych w rozumieniu art. 476 § 2 k.p.c.
Sąd postanowieniem z dnia [...] lutego 2005 r. w sprawie sygn. akt [...] na podstawie art. 199 § 1 pkt 2 kpc w zw. z art. 464 § 1 kpc uznając się niewłaściwym przekazał sprawę do rozpoznania Ministrowi Polityki Społecznej, który decyzją z dnia [...] października 2005 r. utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
" Stwierdzenie swojej niewłaściwości " przez sąd następuje tylko wtedy, gdy istnieje droga postępowania przed sądem ale sąd ten nie jest rzeczowo lub miejscowo właściwy do rozpoznania sprawy.
W świetle obowiązujących przepisów brak drogi postępowania przed sądem powszechnym co do zasady skutkuje rozstrzygnięciem o odrzuceniu pozwu lub wniosku - art. 199 § 1 pkt 1 kpc, brak drogi postępowania przed sądem administracyjnym skutkuje odrzuceniem skargi art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Wkroczenie sądu administracyjnego w kompetencje sądu powszechnego i wydanie orzeczenia w sprawie może skutkować procedurą przewidzianą w art. 172 p.p.s.a. w myśl którego Naczelny Sąd Administracyjny unieważnia prawomocne orzeczenie sądu administracyjnego wydane w sprawie, która ze względu na osobę lub przedmiot nie podlega orzecznictwu sądu administracyjnego w chwili orzekania i odrzuca skargę, jeżeli orzeczenie to nie może być wzruszone w trybie przewidzianym w ustawie. Sąd orzeka na wniosek Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego. Do rozpoznania wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o rozpoznaniu skargi kasacyjnej.
Mając na względzie powyższe, Sąd uznał, że skarga nie należy do właściwości sądu administracyjnego i na podstawie regulacji art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 58 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.