Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. Minister Środowiska umorzył postępowanie odwoławcze wszczęte odwołaniami: H. Sp. z o. o. oraz M. "[...]", od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. zmieniającej decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] listopada 2000 r. w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie wód rz. [...] w km 167+550 dla potrzeb wytwarzania energii elektrycznej.
Wskazaną decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. Wojewoda [...], na podstawie art. 155 kpa, po rozpatrzeniu wniosku "H." Sp. z o. o. działającego w imieniu "E." S.A., zmienił bez odszkodowania ostateczną decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] listopada 2000 r. w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego w sprawie piętrzenia wód. Organ odstąpił od uzasadnienia decyzji wskazując, że uwzględnia w całości żądanie strony.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyły: H. Sp. z o. o. oraz M. "[...]", wnosząc o jej uchylenie, lub – w przypadku pozostawienia jej w obrocie prawnym – o przyznanie odszkodowania.
Rozpatrując odwołanie, Minister Środowiska w uzasadnieniu decyzji z [...] listopada 2005 r. podniósł, iż odwołujący się kwestionują proponowaną zmianę rzędnej piętrzenia z uwagi na uniemożliwienie eksploatacji elektrowni w B., zlokalizowanej na nieruchomości zabudowanej młynem, której Spółka H. jest właścicielem nieruchomości, a M. "[...]", posiadają koncesje na wytwarzanie energii elektrycznej. Natomiast żaden z podmiotów odwołujących się nie dysponuje pozwoleniem wodnoprawnym na korzystanie z wód rzeki [...]. na wytwarzanie energii elektrycznej. Wskazano, iż pozwolenie wodnoprawne na piętrzenie wody jazem w km 164,80 rz. [...] i pobór wody do celów małej energetyki, udzielone decyzją z dnia [...] lipca 1986 r. Spółce osób fizycznych T. W., B. T., A. J. oraz I. N., było wydane na czas oznaczony do dnia 30 grudnia 2000 r. i z tą datą wygasło.
Zdaniem organu odwołujące się podmioty nie posiadają interesu prawnego, a zatem przymiotu strony w postępowaniu w sprawie piętrzenia wody w km 167+550 rz. [...]. Ponadto kwestionowaną decyzją Wojewody [...] nie zostały na nich nałożone żadne obowiązki.
Skoro zatem, w ocenie organu, odwołanie od decyzji pierwszoinstancyjnej nie pochodziło od strony, postępowanie odwoławcze należało umorzyć.
Omawiana decyzja Ministra Środowiska z dnia [...] listopada 2005 r. stała się przedmiotem skargi H. Sp. z o. o. Zdaniem skarżącej Spółki organ II instancji naruszył prawo nie uznając jej za stronę przedmiotowego postępowania, mimo przyznania statusu strony Spółce H. przez organ I instancji, tj. Wojewodę [...].
Strona skarżąca wskazała, iż decyzja Wojewody [...] dotycząca piętrzenia wód sprawia, że elektrownia w B. nie będzie mogła produkować energii elektrycznej, a to na rusza prawa H. Sp. z o. o. jako właściciela obiektu do korzystania z wód.
W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, iż skarżąca Spółka nie jest stroną prowadzonego postępowania, gdyż nie posiada interesu prawnego. Podniesiono także, iż Wojewoda [...] rozsyłając zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie zmiany pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie wód rz. [...], nie uwzględnił skarżącej Spółki, czyli nie potraktował jej jako strony postępowania. Spółka została uwzględniona dopiero w rozdzielniku decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r., i w ocenie Ministra Środowiska wiązało to się z faktem, iż Spółka H. korzysta (bez pozwolenie wodnoprawnego) z wód w km 164,80 rz. [...] i formalnie była zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy.
Wojewódzki sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie, co prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji.
W ocenie Sądu Minister Środowiska błędnie uznał, iż skarżącej Spółce "H." nie przysługiwał status strony w postępowaniu administracyjnym w toku, którego wydana została przez Wojewodę [...] w/wskazana decyzja z dnia [...] sierpnia 2005 r. zmieniająca w trybie art. 155 kpa ostateczną decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] listopada 2000 r.nr [...]. Przedmiotem zmiany były rzędne piętrzenia urządzenia piętrzącego projektowanego do zamontowania na przelewie jazu wpustowego rzeki [...] do zbiornika [...] z rzędnej 201,80 m.n.p.m. na rzędną 203,80 m.n.p.m.
Jak wynika z akt administracyjnych zgromadzonych w niniejszej sprawie skarżąca Spółka została uznana za stronę postępowania w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego na spiętrzenie i pobór wody do wytwarzania energii elektrycznej na rzece [...] w km 167 + 550. Skoro zatem, Spółka "H." brała udział w tymże postępowaniu zwykłym, to nietrafne jest stanowisko Ministra Środowiska wyrażone w zaskarżonej decyzji, iż Spółka ta nie ma interesu prawnego, który uprawniałby ją do występowania w niniejszej sprawie.
Zasadnym jest zauważyć, iż w myśl art. 155 kpa przesłankami zmiany decyzji ostatecznej są: po pierwsze - zgoda strony (stron postępowania), po drugie- brak przepisów szczególnych sprzeciwiających się zmianie decyzji, po trzecie - wystąpienie interesu społecznego lub słusznego interesu strony. Na zmianę ostatecznej decyzji administracyjnej, objętej przymiotem trwałości ustanowionym art. 16 § 1 kpa, konieczna jest zgoda strony będącej adresatem tej decyzji, jak też innych stron, które nabyły prawa na podstawie decyzji ostatecznej i to niezależnie od tego, czy strony te brały udział w postępowaniu zwykłym (por. wyrok NSA z dnia 4 lutego 1999r., IV SA 1089/96, lex nr 48171). Z powyższego wynika, iż stroną postępowania o wydanie decyzji w trybie art. 155 kpa - w trybie nadzwyczajnym - są przede wszystkim strony biorące udział w postępowaniu zwykłym, ale także te strony, które domagają się zmiany decyzji ostatecznej ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Poza tym podnieść należy, iż w świetle powyższych wywodów błędne jest stanowisko Ministra Środowiska co do uznania, iż skarżąca Spółka w tymże postępowaniu nie ma przymiotu strony z tego powodu, że w dacie wydania decyzji przez Wojewodę [...] nie posiadała aktualnego pozwolenia wodnoprawnego, ponieważ udzielone jej decyzją z dnia [...] lipca 1986r. pozwolenie wodnoprawne na piętrzenie wody jazem w km 164,80 rz. [...] i pobór wody do celów małej energetyki wygasło w dniu 30 grudnia 2000r. Ubocznie należy zauważyć, iż, jak wynika z akt sprawy, strona skarżąca przed upływem ważności w/wskazanego pozwolenia złożyła wniosek o wydanie nowego pozwolenia, przy czym wniosek ten do chwili obecnej nie został rozpoznany, co podnosiła skarżąca w toku postępowania w niniejszej sprawie.
Do rozważenia pozostaje również w świetle art. 155 kpa zagadnienie właściwości organu do zmiany ostatecznej decyzji, bowiem zgodnie z tym przepisem, decyzja ostateczna może być zmieniona przez organ który ja wydał lub przez organ wyższego stopnia. Jak wynika z akt sprawy, ostateczna decyzja z dnia [...] listopada 2000r. została wydana przez Ministra Środowiska
Rozpoznając sprawę po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku organ odwoławczy rozważy przede wszystkim kwestię właściwości Wojewody [...], a następnie czy zachodzą ustawowe przesłanki z art. 155 kpa do zmiany wskazanej wyżej ostatecznej decyzji.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.