Uzasadnienie
Skarżąca zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawie ze skargi na wskazaną w sentencji decyzję Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2012 r. Nr [...].
Z dołączonego do skargi formularza PPF wynika, że wnioskodawczyni prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Skarżąca jest zatrudniona na ¼ etatu jako recepcjonistka hotelu. Oświadczyła, że jej wynagrodzenie wynosi 346,50 zł brutto miesięcznie. Wnioskodawczyni nie posiada nieruchomości ani przedmiotów wartościowych, natomiast zgromadzone przez nią oszczędności wynoszą 300 zł.
Ponieważ złożone przez skarżącą oświadczenie nie zawierało pełnych informacji co do jej aktualnej sytuacji finansowej, została ona pismem Sądu z dnia 23 stycznia 2013 r. wezwana do uzupełnienia, w terminie 14 dni przedmiotowego wniosku poprzez nadesłanie:
- a) wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- b) oświadczenia o wysokości wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym ze wskazaniem źródeł tych wydatków oraz ich miesięcznej wysokości,
- c) zaświadczenie pracodawcy o wysokości wynagrodzenia otrzymywanego z tytułu umowy o pracę,
- d) oświadczenia, gdzie skarżąca mieszka i czy z tego tytułu ponosi wydatki,
- e) oświadczenia jak skarżąca zaspokaja wszystkie wydatki związane z bieżącym utrzymaniem w Polsce, skoro w formularzu wniosku wskazała, że jedynym jej dochodem jest dochód w wysokości 346,50 zł brutto miesięcznie.
Wezwanie do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy zostało doręczone skarżącej w dniu 29 stycznia 2013 r. Termin do wykonania wezwania Sądu z dnia 23 stycznia 2013 r. upłynął zatem w dniu 12 lutego 2013 r. Skarżąca w zakreślonym terminie nie wykonała wezwania Sądu.
Rozpatrując wniosek stwierdzono, co następuje:
W postępowaniu z wniosku o przyznanie prawa pomocy nie zostały wyjaśnione podstawowe okoliczności dotyczące rzeczywistego stanu majątkowego skarżącej i jej możliwości płatniczych.
Informacje, do których udzielenia zobowiązano skarżącą, a które nadal pozostały niewyjaśnione miały istotny wpływ na merytoryczne rozpoznanie złożonego przez nią wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, rzutując przede wszystkim na prawidłową ocenę jej sytuacji materialno – bytowej. Okoliczności te nie mogą stanowić domniemania ze strony zarówno referendarza sądowego jak i Sądu, zwłaszcza gdy mają stanowić podstawę udzielenia pomocy finansowej ze środków publicznych. Rodzi to obowiązek wszechstronnego ich wyjaśnienia, zwłaszcza gdy informacje udzielone przez osobę wnioskującą o przyznanie prawa pomocy budzą wątpliwości lub są rozbieżne z posiadanymi już przez Sąd, albo po prostu okazują się niewystarczające dla dokonania tej oceny.
W niniejszej sprawie skarżąca wnioskowała o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Warunkiem przyznania prawa pomocy w powyżej wskazanym zakresie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. jest wykazanie braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Nieudzielanie wymaganych informacji powoduje, iż brak jest możliwości ustalenia, czy skarżąca spełnia tę przesłankę.
Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy, z czym związany jest ścisły rygoryzm. Jeżeli strona pomimo nie budzącej wątpliwości treści wezwania nie stosuje się do niego i nie udziela wymaganych informacji – do czego ma oczywiście prawo, musi się przez to liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami z tego tytułu. Powyższe stanowisko jest również prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W postanowieniu z 27 lipca 2011 r. o sygn. akt II OZ 650/11 podkreślono, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia oraz dokumentacji dotyczącej jej sytuacji materialnej uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Przywołać warto również stanowisko wyrażone w postanowieniu z 5 listopada 2010 r. o sygn. akt II GZ 318/10, w uzasadnieniu którego Sąd stwierdził, iż czynności określone w art. 255 p.p.s.a. podejmowane są po to, aby umożliwić stronie należyte uzasadnienie i udokumentowanie wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Strona wezwana do uzupełnienia oświadczenia winna z należytą starannością wypełnić treść sądowego wezwania. To w jej interesie leży bowiem przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy (orzeczenia dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl)
Jak wskazano powyżej, referendarz sądowy uznał zawarte w urzędowym formularzu PPF z dnia 29 listopada 2012 r. oświadczenie skarżącej za niewystarczające dla dokonania oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych. Przedłożenie przez skarżącą żądanych dokumentów i oświadczeń pozwoliłoby nie tylko na weryfikację dochodów wskazanych przez nią w rubryce 10 formularza PPF ale także potwierdziłoby ewentualną, trudną sytuację materialną, w jakiej skarżąca się znajduje.
Wnioskodawczyni na skierowane do niej w dniu 23 stycznia 2013 r. wezwanie nie udzieliła odpowiedzi. Za wystarczające dla merytorycznej oceny wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy nie mogą natomiast być uznać dane zawarte w formularzu wniosku.
Stwierdzić zatem należało, iż wnioskodawczyni nie przedstawiła istotnych dla oceny wniosku dokumentów, wobec czego nie było możliwe dokonanie porównania wysokości obciążeń finansowych z jakimi winna się liczyć w postępowaniu sądowym z jej rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. Okoliczności te powodują ostatecznie, iż brak jest podstaw aby przyjąć, że wnioskodawczyni uprawdopodobniła, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy.
W tej sytuacji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.