Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 19 kwietnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 3604/15

Uzasadnienie

S. S., za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Sądu skargę na pismo Prezesa Sądu Rejonowego w [...] z [...] września 2015 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia dziennika zbioru dokumentów za rok 1979.

Skarżący uiścił wpis od skargi w kwocie 200 zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu, ponieważ sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
5. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Skarga podlega odrzuceniu z uwagi na to, że zaskarżone pismo zostało wydane prezesa sądu rejonowego, czyli przez podmiot nie wykonujący zadań z zakresu administracji publicznej, a ponadto nie należy ono do żadnej z form działania administracji, o których mowa powyżej (nie załatwia żadnej sprawy administracyjnej).

Prezes sądu rejonowego nie jest organem administracji publicznej, lecz organem sądu rejonowego (art. 21 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych - Dz. U. z 2015 r., poz. 133 ze zm., zwanej dalej "u.s.p."). Stosownie do art. 22 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 8 pkt 2 i art. 1 § 2 i 3 u.s.p. kieruje działalnością administracyjną sądu rejonowego w zakresie zapewnienia właściwego toku wewnętrznego urzędowania sądu, bezpośrednio związanego z wykonywaniem przez sąd zadań dotyczących sprawowania wymiaru sprawiedliwości w zakresie nienależącym do sądów administracyjnych, sądów wojskowych oraz Sądu Najwyższego i wykonywania innych zadań z zakresu ochrony prawnej, powierzone w drodze ustaw.

Tak ukształtowanej działalności administracyjnej sądu rejonowego nie można w żadnym razie utożsamiać z działalnością administracji publicznej, która może być kontrolowana przez sądy administracyjne. Właściwość przypisana sądom administracyjnym jest określona precyzyjnie i obejmuje w zakresie wskazanym w P.p.s.a. kontrolę działalności administracji publicznej, co nie obejmuje kontroli działalności prezesa sądu rejonowego.

Brak jest przepisu administracyjnego prawa materialnego upoważniającego prezesa sądu rejonowego do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie dziennika zbioru dokumentów w drodze rozstrzygnięcia władczego.

Podstawą działania prezesa sądu rejonowego w danym zakresie w dniu wydania zaskarżonego pisma (29 września 2015 r.) był per analogiam § 201 ust. 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 lutego 2007 r. - Regulamin urzędowania sądów powszechnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 259) stanowiący, że odmowa wydania dokumentów, o których mowa w ust. 1 (odpisu księgi wieczystej lub zaświadczenia ze zbioru dokumentów, z księgi zamkniętej lub dawnej księgi zamkniętej), następuje na piśmie poprzez umieszczenie na wniosku adnotacji "odmawiam", zaopatrzonej w datę i czytelny podpis przewodniczącego wydziału. Na odmowę wydania dokumentów przysługuje skarga do prezesa sądu rejonowego.

Powyższy przepis należy odnosić także do udostępniania innych dokumentów związanych z prowadzeniem ksiąg wieczystych czy zbiorów dokumentów, jak przedmiotowy dziennik. Brak racjonalnych przesłanek, aby kwestia udostępniania tych dokumentów rządziła się innymi zasadami, gdy chodzi o możliwość kontroli prawidłowości działania sądu w danym zakresie.

Obecnie problematyka ta jest analogicznie uregulowana § 213 ust. 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 grudnia 2015 r. - Regulamin urzędowania sądów powszechnych (Dz.U.2015.2316).

Skoro dana problematyka jest uregulowana, z woli prawodawcy, w ramach procedury skargowej, to per analogiam z zasadami dotyczącymi wnoszenia skarg i wniosków w sprawach administracyjnych, środek zaskarżenia w postaci skargi do sądu administracyjnego nie przysługuje.

W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 58 § 3 P.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 sentencji postanowienia. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 sentencji postanowienia zapadło na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.