Uzasadnienie
J. J. pismem z 7 lipca 2016 r. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika.
Zarządzeniem z 30 sierpnia 2016 r. Skarżącemu doręczono urzędowy formularz PPF celem wypełnienia i zwrotu do Sądu, a ponadto wezwano do nadesłania aktualnego zaświadczenia z zakładu karnego wskazującego, czy jest zatrudniony, a także - jaka jest kwota środków pieniężnych do jego dyspozycji, pozostających obecnie w depozycie, ewentualnie - jaka kwota środków pieniężnych została przez Skarżącego przekazana z depozytu sądowego na książeczkę oszczędnościową lub wybrany rachunek bankowy.
Skarżący we wniosku sporządzonym na urzędowym formularzu PPF z 22 września 2016 r. wskazał, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Podał, że jest bezdzietnym kawalerem, nie pracuje, odbywa karę pozbawienia wolności. Przedłożył zaświadczenie wydane przez Dyrektora Aresztu Śledczego w S. z 26 sierpnia 2016 r., z którego wynika, że Skarżący jest pozbawiony wolności od 1 lutego 2000 r., koniec kary przypada na 25 maja 2019 r.; nie jest zatrudniony odpłatnie w Areszcie Śledczym; skazany posiada sześć zajęć komorniczych na łączną kwotę 31.324,31 zł.
Postanowieniem z 30 listopada 2016 r. referendarz sądowy WSA w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy.
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, co następuje.
Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej "P.p.s.a", następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Użyte w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że jego dochody i sytuacja życiowa nie pozwalają na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Referendarz sądowy, korzystając z uprawnień, zakreślonych przez art. 255 P.p.s.a., może - jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości - wezwać stronę do złożenia w zakreślonym terminie, dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Jednakże na tym możliwości referendarza sądowego w zakresie badania stanu majątkowego, rodzinnego i możliwości płatniczych strony się kończą i bez współpracy ze strony osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, ustalenie czy rzeczywiście nie może ona ponieść kosztów związanych ze sprawą, nie jest możliwe. Zatem w zakresie ustalenia, czy w danej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia prawa pomocy, wnioskodawca winien współpracować z Sądem, jeżeli nie poprzez wskazanie wszelkich okoliczności istotnych dla oceny jej stanu majątkowego, to przynajmniej realizując wszelkie wezwania o uzupełnienie brakujących danych i dokumentów. W wypadku braku pełnej współpracy, skutki niewykazania okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia o prawie pomocy będą obciążać wnioskodawcę. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co przez stronę zostanie wykazane. Strona uchylająca się od przedstawienia dokumentacji, do dostarczenia której została zobowiązana na podstawie art. 255 P.p.s.a., powinna liczyć się z tym, że Sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do uznania jej oświadczeń i twierdzeń za uprawdopodobnione, a tym samym uzasadniające przyznanie prawa pomocy.
Skarżący nie wykazał, że spełnia przesłanki uprawniające do przyznania mu prawa pomocy. Nie wypełnił bowiem należycie ciążącego na nim obowiązku rzetelnego i wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej, bowiem nie przedstawił referendarzowi wymaganego dokumentu mającego znaczenie dla rozstrzygnięcia wniosku. Nie dołożył tym samym należytej staranności w wykazaniu, że nie może ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wiedział, jaki dokument i w jakim celu ma złożyć, a pomimo nie przedstawił go.
Zgodnie z art. 113 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 ze zm.) do dyspozycji skazanego pozostają środki pieniężne pozostałe po wywiązaniu się z ciążących na nim zobowiązań objętych egzekucją oraz po dokonaniu gromadzenia środków, o których mowa w art. 126 § 1. Stosownie natomiast do treści art. 113 § 3 tej ustawy środki pieniężne, o których mowa w § 2, skazany może przekazać na wybrany rachunek bankowy, książeczkę oszczędnościową lub pozostawić w depozycie. Z kolei w myśl art. 113 § 5 powyższej ustawy na pisemny wniosek skazanego i na jego koszt przekazuje się środki pieniężne i przedmioty wartościowe pozostające do jego dyspozycji na rzecz wskazanych przez niego osób, instytucji i organizacji.
Żądane zaświadczenie wskazujące, jaka jest kwota środków pieniężnych do dyspozycji Wnioskodawcy, pozostających obecnie w depozycie było nieodzowne dla ustalenia, czy i ewentualnie w jakiej części może on ponieść koszty postępowania przed Sądem.
Z uwagi na nieprzedstawienie tego dokumentu nie można było zweryfikować, czy w rozpoznawanej sprawie zostały spełnione przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym określone w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. i dlatego odmówiono przyznania prawa pomocy.
Skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia. W uzasadnieniu sprzeciwu wskazał m. in., że:
- - z treści jego oświadczenia o stanie majątkowym i zaświadczenia z Aresztu Śledczego w W. wynika brak możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania,
- - sprawa jest zawiła,
- - jego stan zdrowia jest zły.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie zmienia albo utrzymuje w mocy (art. 260 § 1 P.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 P.p.s.a.).
Sąd w całości podziela stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. W związku z jego szczegółowym przytoczeniem powtarzanie jego byłoby zbędne.
Odnosząc się do argumentów zawartych w sprzeciwie należy wskazać, że:
- - z dokumentów nadesłanych przez Skarżącego nie wynika, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; w szczególności brak jest stosownego zaświadczenia, do którego nadesłania Skarżący był wezwany, mającego wykazać, jaka jest kwota środków pieniężnych do jego dyspozycji pozostających w depozycie; brak w aktach zaświadczenia wystawionego przez uprawnionego pracownika Aresztu Śledczego w W.;
- - nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia poziom skomplikowania sprawy ani stan zdrowia Skarżącego, a jedynie stan majątkowy i możliwości płatnicze, a tych ostatnich, mimo wezwania, nie wykazano.
W świetle powyższego Sąd postanowił, jak w sentencji na podstawie art. 260 § 1 i 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.