Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2006 r. Prezes Agencji Rynku Rolnego stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez M. S. od decyzji wydanej przez Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w L. z dnia [...] sierpnia 2005 r. w sprawie cofnięcia indywidualnej ilości referencyjnej dostaw producentowi K.S.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ przedstawił następujący stan sprawy.
Decyzja wydana przez Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w L. w dnia [...] sierpnia 2005 r. w została doręczona K.S. w dniu 24 sierpnia 2005 r. Odwołanie od przedmiotowej decyzji M. S. – siostra K. S. nadała w placówce pocztowej w dniu 14 września 2005 r. Prezes Agencji Rynku Rolnego zwrócił się do K. S. o przesłanie pisemnego pełnomocnictwa dla M.S., która złożyła odwołanie w przedmiotowej sprawie. Pełnomocnictwo od K. S. wpłynęło w dniu 6 grudnia 2005 r.
Jak wskazał organ stosownie do treści art. 129 § 2 kpa odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji stronie.
Po dokonaniu weryfikacji przedmiotowego odwołania ustalono, że odwołanie zostało złożone po czternastodniowym terminie. Jednocześnie – jak wskazuje organ - strona nie wnosiła o przywrócenie terminu do złożenia odwołania.
Nadto w dniu [...] lutego 2006 r. Prezes Agencji Rynku Rolnego wydał postanowienie w sprawie sprostowania oczywistej omyłki zawartej w zaskarżonym postanowieniu w sprawie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Omyłka dotyczyła błędnie wpisanej daty wydania postanowienia: [...] stycznia 2006 r., a należało prawidłowo wpisać [...] stycznia 2006r.
Skargę na postanowienie Prezesa Agencji Rynku Rolnego wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. S. W uzasadnieniu skargi wskazała, że w odwołaniu podnosiła przyczynę opóźnienia zachowania terminu do wniesienia odwołania tzn. okoliczności, że K. S. leczył się w szpitalu i poradni antyalkoholowej, a jest osobą samotną.
W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Rynku Rolnego wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumenty zawarte w postanowieniu.
Wojewódzki Sad Administracyjny, zważył co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Sąd jednakże stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dn. 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) nie jest związany zarzutami i wnioskami podniesionymi w skardze.
Stosownie do treści art. 134 kpa organ odwoławczy w drodze postanowienia stwierdza uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy obowiązany jest w postępowaniu wstępnym zbadać czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym terminie tj. w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Rozpatrzenie bowiem odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa.
Prawidłowo zatem Prezes Agencji Rynku Rolnego zbadał w pierwszej kolejności terminowość wniesionego odwołania. Organ ustalił, iż decyzja organu pierwszej instancji została doręczona K. S. w dniu 24 sierpnia 2005 r., a zatem środek zaskarżenia powinien być złożony najpóźniej 7 września 2005 r. Ponieważ list polecony zawierający odwołanie został wysłany 14 września 2005 r., organ doszedł do wniosku, iż nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia środka zaskarżenia.
W odwołaniu od decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w L., nadanym po terminie przez siostrę odwołującego M. S. tj. w dniu 14 września 2005 r. odwołująca zawarła sformułowanie, że brat leczył się w poradni uzależnień alkoholowych i był wielokrotnie na zwolnieniu.
W ocenie Sądu stwierdzenia takie winny być potraktowane przez organ jako wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i w pierwszej kolejności powinno zapaść rozstrzygnięcie w tym przedmiocie. Jak wskazała siostra K. S. od wielu lat zmaga się on z choroba alkoholową, leczył się w poradni uzależnień alkoholowych. Charakter choroby zdaniem Sądu wskazuje, iż bywają okresy, kiedy skarżący jest wyłączony z normalnego toku funkcjonowania. Organ zatem powinien wezwać odwołującego do uprawdopodobnienia, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. A następnie przeprowadzić postępowanie w przedmiocie rozpoznania wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Dopiero po wydaniu rozstrzygnięcia w tym przedmiocie, w zależności od wyników zakończonego postępowania co do wniosku o przywrócenie terminu, organ musi wydać stosowne orzeczenie, co do odwołania złożonego przez siostrę odwołującego od decyzji organu pierwszej instancji.
Podstawą prawną orzeczenia, że wniesienie odwołania nastąpiło z uchybieniem terminu jest art. 134 kpa. Zarówno w orzecznictwie NSA jak i w doktrynie reprezentowany jest jednolity pogląd, że przesłanką wydania postanowienia w omawianym trybie jest nie tylko ustalenie faktu złożenia odwołania po upływie 14 dni od daty doręczenia stronie decyzji, ale również ustalenie faktu braku prośby o przywrócenie uchybionego terminu lub wydania podstawienia odmawiającego przywrócenia tego terminu (tak NSA w wyroku z dnia 14 stycznia 1999 r. S.A./Sz 306/98 (Lex 36136), Adamiak w Adamiak / Borkowski KPA Komentarz 6.wyd. Warszawa 2004 art. 134 nb8).
Uznając zatem, iż przy wydaniu zaskarżonego postanowienia doszło do naruszenia przepisów postępowania - art. 7 i 58 kpa, a uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy, Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 c) ustawy z dn. 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak na wstępie.