Uzasadnienie
W dniu 22 stycznia 2013 r. K. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na – jak to określił – "decyzję Prezesa IPN o odmowie wystąpienia do Prezydenta o przyznanie mi Krzyża Wolności i Solidarności". Według skarżącego, jako opozycjonista, który pomyślnie przeszedł procedurę sprawdzającą, ma prawo otrzymać to odznaczenie. Nie ma podstaw prawnych odmowy wystąpienia do Prezydenta o przyznanie takiego odznaczenia.
Prezes IPN w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, jako niedopuszczalnej.
W uzasadnieniu przedstawiając stan sprawy wskazał, że pismem z dnia 10 marca 2012 r. Przewodniczący Stowarzyszenia Osób Represjonowanych w Stanie Wojennym Zarządu Regionu [...] z siedzibą [...] wystąpił do Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej z inicjatywą nadania odznaczenia Krzyża Wolności i Solidarności K. K. na podstawie ustawy z dnia 16 października 1992 r. o orderach i odznaczeniach (Dz. U., Nr 90, poz. 450).
W związku z powyższym wnioskiem wszczęto kwerendę archiwalną w przedmiotowej sprawie i na jej podstawie ustalono, że K. K. został uhonorowany przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. W tej sytuacji Prezes Instytutu Pamięci Narodowej odstąpił od wystąpienia z wnioskiem do Prezydenta RP o nadanie K. K. Krzyża Wolności i Solidarności jako odznaczenia niższego rangą od odznaczenia, które już otrzymał. O swoim stanowisku Prezes IPN poinformował Przewodniczącego Stowarzyszenia Osób Represjonowanych w Stanie Wojennym Zarządu Regionu [...] z siedzibą [...], zgodnie z dyspozycją art. 30 ust 3 ustawy o orderach i odznaczeniach.
Pismem z dnia 5 stycznia 2013 r. K. K. zwrócił się do Prezesa IPN o wydanie decyzji w przedmiotowej sprawie.
Zastępca Dyrektora Biura Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów IPN poinformował skarżącego w piśmie z dnia 12 stycznia 2013 r., że ustawa o orderach i odznaczeniach nie przewiduje możliwości wydawania decyzji administracyjnych w tego typu sprawach a jedynie zawiadomienie o nieprzedstawieniu Prezydentowi wniosku o nadanie orderu lub odznaczenia i podanie przyczyny zgłaszającemu inicjatywę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga podlega odrzuceniu z przyczyn procesowych bez badania jej zarzutów merytorycznych. Sprawa, której dotyczy skarga nie mieści się bowiem we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określonej w art. 3 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej powoływanej jako "p.p.s.a.").
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 i 2 ww. ustawy sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
W rozpatrywanej sprawie przedmiot skargi wskazany przez K. K. – odmowa wystąpienia przez Prezesa IPN do Prezydenta RP o przyznanie odznaczenia, nie należy do aktów wymienionych wyżej. Postępowanie w sprawie nadania wnioskowanego przez skarżącego odznaczenia regulują przepisy ustawy z dnia 16 października 1992 r. o orderach i odznaczeniach (Dz. U., Nr 90, poz. 450). Zgodnie z art. 30 ust. 1 tej ustawy organy uprawnione występują do Prezydenta z wnioskiem o nadanie orderu lub odznaczenia z własnej inicjatywy lub z inicjatywy jednostek organizacyjnych i podległych organów samorządowych, organizacji społecznych i zawodowych. Zgłoszenie inicjatywy nadania orderu lub odznaczenia nie zobowiązuje organu uprawnionego do przedstawienia Prezydentowi wniosku w tej sprawie (art. 30 ust. 2 ustawy) Nieprzedstwienie Prezydentowi RP wniosku przez organ uprawniony wymaga zawiadomienia i podania przyczyny zgłaszającemu inicjatywę.
Opisana procedura nie przewiduje zatem, aby odmowa wystąpienia do Prezydenta RP o nadanie odznaczenia następowała w drodze decyzji administracyjnej czy postanowienia. Nie stanowi także aktu z zakresu administracji publicznej.
W świetle przepisu art. 3 § 3 p.p.s.a. katalog skarg na określone w art. 3 § 2 działania organów administracji publicznej lub ich bezczynność, rozszerzają też przepisy ustaw szczególnych, które przewidują sądową kontrolę. W rozpatrywanej sprawie stwierdzić należy, że ustawa o orderach i odznaczeniach nie przewiduje sądowej kontroli czynności podejmowanych w oparciu o jej przepisy.
Zważywszy zatem na treść skargi K. K. na Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej w przedmiocie odmowy wystąpienia do Prezydenta RP o przyznanie odznaczenia, przyjąć należało, że kontrola sądu administracyjnego jest w przypadku niniejszej skargi niedopuszczalna z powodu braku kognicji sądu administracyjnego. Kognicji tej nie przewidują bowiem ani przepisy art. 3 § 3 p.p.s.a. ani przepisy ustawy o orderach i odznaczeniach.
Wniesienie skargi w sprawie, która nie jest objęta kognicją sądu administracyjnego skutkuje wydaniem postanowienia o odrzuceniu skargi. Wynika to z art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. Postanowienie o odrzuceniu skargi może być wydane na każdym etapie postępowania sądowoadministracyjnego.
Z tych względów, Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił orzec, jak na wstępie.