Uzasadnienie
G. R. (dalej "skarżąca") w toku postępowania w sprawie ze skargi na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2015 r. w przedmiocie zobowiązania do powrotu, zwróciła się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
Z informacji zawartych na urzędowym formularzu PPF z dnia 10 maja 2016 r. wynika, że skarżąca prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Podała, że z tytułu umowy o pracę uzyskuje dochód w wysokości 1355,69 zł netto. Jako wydatek wymieniła czynsz za mieszkanie w wysokości 100 zł.
Zarządzeniem z dnia 21 maja 2016 r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia wniosku poprzez: podanie wszelkich wydatków ponoszonych na utrzymanie konieczne, złożenia wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, udokumentowania wysokości zarobków.
W dniu 8 czerwca 2016 r. skarżąca nadesłała oświadczenie, że ponosi następujące miesięczne wydatki: 100 zł za mieszkanie i 200 zł na wyżywienie. Z dołączonego do pisma zaświadczenia z zakładu pracy wynika, że skarżąca z tytułu wynagrodzenia za pracę otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 2633, 12 zł brutto, tj. 1900,63 zł netto. Ponadto skarżąca nadesłała wyciąg z konta bankowego z okresu ostatnich trzech miesięcy.
Rozpoznając wniosek, zważono co następuje:
Przede wszystkim zaznaczyć należy, że prawo pomocy, zarówno w zakresie całkowitym, jaki i częściowym, jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony postępowania z budżetu Państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 1099/11).
Ponadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Powinien on zatem przekonać Sąd o konieczności przyznania mu prawa pomocy. Wnioskodawca ubiegający się o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, tj. należycie udokumentować swoją sytuację materialną, gdyż to na podstawie przekazanych przez niego informacji Sąd dokonuje merytorycznej oceny wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. np. postanowienia NSA z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II GZ 409/10 i z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt IIFZ833/11). Stosownie bowiem do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 817), dalej jako "P.p.s.a.", prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).
Stosownie natomiast do treści art. 252 § 1 P.p.s.a. osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Z kolei art. 255 P.p.s.a. stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia w tym zakresie.
W rozpatrywanej sprawie skarżąca na formularzu PPF wskazała, że gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie. Jak wynika z dołączonego do pisma z dnia 8 czerwca 2016 r. zaświadczenia z zakładu pracy skarżąca z tytułu umowy o pracę uzyskuje dochód w wysokości 1900 zł netto. Skarżąca, będąc wezwana do podania wszelkich wydatków ponoszonych na utrzymanie konieczne, w piśmie z dnia 8 czerwca 2016 r. oświadczyła, że jej miesięczne wydatki wynoszą: 100 zł za mieszkanie oraz ok. 200 zł na wyżywienie.
W ocenie referendarza sądowego w takiej sytuacji nie sposób uznać, że skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bowiem – biorąc pod uwagę wysokość zarobków oraz kwotę wskazanych przez nią wydatków koniecznych – po zaspokojeniu niezbędnych potrzeb życiowych do jej dyspozycji pozostaje kwota ok. 1600 zł miesięcznie. Należy jeszcze raz podkreślić, że to na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania, że spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, referendarz sądowy wyłącznie ocenia złożone przez stronę oświadczenia i dokumenty.
Ponadto z wyciągu z konta bankowego z maja 2016 r. wynika, że oprócz przelewów pochodzących od pracodawcy w łącznej wysokości 1900, 63 zł, na rachunek skarżącej w dniu 5 maja 2016 r. wpłynęła kwota 4200 zł określona jako "[...]". Zatem należy wskazać, że w miesiącu, w którym skarżąca wystąpiła o prawo pomocy na jej konto wpłynęły środki finansowe w łącznej wysokości 6100,63 zł.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, w ocenie referendarza sądowego, wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie, dlatego też orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.