Uzasadnienie
W toku postępowania w sprawie ze skargi J. G. na postanowienie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...], skarżąca złożyła do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z danych zawartych na urzędowym formularzu PPF wynika, że wnioskodawczyni postaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z ojcem, mężem, córką i dwoma synami. Posiada dom o pow. 80 m², mieszkanie o pow. 36 m² oraz nieruchomość rolną – 1,60 ha. Dom został wybudowany w latach sześćdziesiątych ubiegłego wieku, wymaga ciągłych napraw i remontów. Z oświadczenia wynika, że skarżąca nie posiada zasobów pieniężnych, ani przedmiotów wartościowych. Mąż wnioskodawczyni z tytułu umowy o pracę uzyskuje dochód w wysokości 2000 zł, zaś ojciec wnioskodawczyni – 2400 zł z tytułu emerytury. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że obecnie zajmuje się ciężko chorym ojcem, który jest osobą niepełnosprawną.
W związku ze złym stanem zdrowia ojca wnioskodawczyni znaczna część jego emerytury (¾ świadczenia) przeznaczana jest na lekarstwa i leczenie. Stałe miesięczne wydatki, związane głównie z utrzymaniem mieszkania, wynoszą ok. 1060 zł miesięcznie (czynsz, opłaty za wodę, energię elektryczną, opał, gaz, telefon, itp.). Dwoje dzieci wnioskodawczyni pobiera naukę, zaś najstarszy syn został powołany do służby wojskowej.
Przedmiotowy wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby. Przyznanie prawa pomocy, ma na celu zapewnienie dostępu do sądu stronie, której brak środków finansowych dostęp ten uniemożliwia.
Przepis art. 243 § 1 cyt. wyżej ustawi stanowi, że prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2, prawo pomocy w zakresie częściowym przyznaje się osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Oceniając wniosek J. G. o zwolnienie od kosztów sądowych stwierdzić należy, że skarżąca wykazała, iż spełnia wymogi określone we wskazanym wyżej art. 246 § 1 pkt 2. Deklarowany przez skarżącą dochód - 4400 zł przypadający na pięcioosobowe gospodarstwo domowe (880 zł na osobę) – nie jest wysoki i według oświadczenia skarżącej wystarcza na zaspokojenie jedynie niezbędnych potrzeb życiowych rodziny. Stwierdzić należy, że przedstawione przez nią informacje pozwalają uznać, że poniesienie kosztów sądowych, w tym uiszczenie wpisu w wysokości 100 zł, mogłoby narazić skarżącą i jej rodzinę na uszczerbek utrzymania koniecznego.
Dlatego też na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 wyżej cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.