Uzasadnienie
Zaskarżoną do Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...].01.2012 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego W. z dnia [...].11.2011 r., odmawiającą wpisania na wniosek P. D. wzmianki do jego aktu urodzenia nr [...], polegającej na zastąpieniu imienia i nazwiska ojca wnioskodawcy "O. D." wpisem "A. D.".
P. D. do wniosku tego dołączył sporządzone w jęz. angielskim, przetłumaczone oświadczenie A. D. z [...]10.1957 r. o zmianie nazwiska z "O. D." na "A. D.", złożone przed urzędnikiem stanu cywilnego w Nowej Południowej Walii. Organy obu instancji rozpoznając tę sprawę ustaliły, że O D. nie utracił do chwili swej śmierci obywatelstwa polskiego. Wskazane oświadczenie nie wywołało więc skutków prawnych na gruncie prawa polskiego. Skuteczna zmiana imienia i nazwiska byłaby możliwa tylko w trybie ustawy z dnia 17.10.2008 r. o zmianie imienia i nazwiska (Dz. U z 2008 r., nr 220, poz. 1414). O. D. nie przeprowadził jednakże administracyjnej zmiany imienia i nazwiska, zgodnie z przepisami prawa polskiego, a więc nie dokonał tego za swego życia (uprawnienie to ma charakter osobisty i niezbywalny).
Nadto w myśl art. 23 Kc nazwisko zalicza się do dóbr osobistych prawnie chronionych. Organy wywiodły więc, że skoro akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych, ich niezgodność z prawdą może być udowodniona w postępowaniu sądowym przed sądem powszechnym, który może dokonać sprostowania aktu (art. 31 w zw. z art. 33 ustawy prawo o aktach stanu cywilnego, określanej dalej jako p.a.s.c.).
We wniesionej skardze pełnomocnik P. D. zarzucił naruszenie art. 21 ust. 1 i 2 w zw. z art. 33, 73 ust. 3 i 4 p.a.s.c., poprzez błędne uznanie, że niedopuszczalne jest wpisanie do przedmiotowego aktu urodzenia żądanej wzmianki oraz że właściwe jest w zaistniałej sytuacji sprostowanie aktu w trybie postępowania przed sądem powszechnym.
W ocenie pełnomocnika w oparciu o art. 21 ust. 1 i 2 p.a.s.c. wnioskodawca miał interes prawny w żądaniu dokonania tej wzmianki, mając bowiem poświadczone posiadanie obywatelstwa nie mógł skutecznie wystąpić bez tej wzmianki o wydanie polskiego paszportu. Pełnomocnik podkreślił także, iż w sprawie tej nie byłaby właściwa droga sprostowania aktu urodzenia przed sądem powszechnym, bowiem transkrybowany akt urodzenia w chwili jego sporządzania ([...].06.1956 r.) zawierał prawidłowe dane osobowe ojca wnioskodawcy. Dopiero w okresie późniejszym – [...].10.2957 r. - ojciec wnioskodawcy dokonał zmiany swych danych osobowych. Stąd też w akcie małżeństwa skarżącego, sporządzonym [...].01.1981 r. w Australii wpisano już nowe dane osobowe jego ojca. Opisana sytuacja nie stanowi zatem błędnego sporządzenia lub nieścisłego zredagowania aktu urodzenia w rozumieniu art. 31 p.a.s.c.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy czym w myśl art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna, bowiem organy obu instancji naruszyły przepisy prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie dalszych rozważań należy zauważyć, iż niewątpliwie wskazany przez organ odwoławczy art. 31 p.a.s.c. nie znajdował w tym stanie faktycznym zastosowania. Należy mieć bowiem na uwadze, iż w chwili sporządzania aktu urodzenia wnioskodawcy ([...].06.1956 r.) spisany dokument prawidłowo odzwierciedlał stan faktyczny, uwidaczniając noszone wówczas przez ojca wnioskodawcy imię i nazwisko (O. D.). Nie doszło zatem do błędnego sporządzenia lub nieścisłego zredagowania aktu urodzenia wnioskodawcy w rozumieniu art. 31 p.a.s.c.
Dane osobowe ojca skarżącego, jak trafnie podniesiono w skardze, uległy zmianie w okresie późniejszym. Nieco ponad rok po urodzeniu się wnioskodawcy ojciec skarżącego doszedł do wniosku, iż zamierza zmienić swe dotychczasowe imię i nazwisko i dokonał tego [...].10.1957 r., o czym świadczy sporządzone w jęz. angielskim, przetłumaczone oświadczenie A. D. o zmianie nazwiska z "O. D." na "A. D.", złożone przed urzędnikiem stanu cywilnego w Nowej Południowej Walii, znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy (K-7). W jego wyniku doszło do skutecznej zmiany danych osobowych wnioskodawcy w świetle prawa australijskiego. Ojciec wnioskodawcy najprawdopodobniej nie był zainteresowany, by zmiany tej dokonać w sposób skuteczny także w świetle prawa polskiego, w oparciu o ustawę z dnia 17.10.2008 r. o zmianie imienia i nazwiska. Przez resztę życia spędzonego w Australii występował pod nazwiskiem "A. D.".
Mając zatem na uwadze, iż skarżący będący jego synem, występując o paszport polski, jako posiadający poświadczenie posiadania obywatelstwa polskiego wywiedzione od obywatelstwa posiadanego przez ojca, ma interes prawny w wykazaniu, iż ojciec po jego urodzeniu zmienił swe dotychczasowe dane osobowe i pod nowymi jako "A. D." figurował do końca swego życia.
Artykuł 21 p.a.s.c. wyraźnie stanowi, że wystąpienie - po sporządzeniu aktu stanu cywilnego - zdarzeń mających wpływ na jego treść lub ważność skutkuje wpisaniem do aktu zmian z nich wynikających w formie wzmianki dodatkowej. Podstawą do takiego wpisu są m. in. odpisy z akt stanu cywilnego. W rozpatrywanej sprawie skarżący okazał taki akt sporządzony w formie oświadczenia woli złożonego przez jego ojca przed urzędnikiem stanu cywilnego w Nowej Południowej Walii - [...].10.1957 r. Powołanie się na wyłączność dowodową akt stanu cywilnego, wynikającą z art. 4 p.a.s.c. nie może prowadzić do zanegowania mocy dowodowej zagranicznych aktów stanu cywilnego, jako obcych dokumentów urzędowych. Brak wpisania rejestrującego tę zmianę zagranicznego aktu stanu cywilnego ojca skarżącego w postaci wzmianki w akcie urodzenia skarżącego, narusza zasadę ekwiwalentności polskiej i obcych urzędowych rejestracji stanu cywilnego (por. postanowienie SN z 16.03.2007 r., sygn. akt III CSK 380/06, publ.
LEX 457689). Błędna jest zatem interpretacja art. 21 ust. 1 i 2 p.a.s.c. dokonana przez organy obu instancji, prowadząca do wniosków wyprowadzonych przez organ. Należy podkreślić, że moc zagranicznego aktu stanu cywilnego nie zależy od wpisania go do polskich ksiąg stanu cywilnego (transkrypcji) na podstawie art. 73 ust. 1 p.a.s.c. Jednocześnie należy zauważyć, iż art. 73 ust. 3 p.a.s.c. reguluje kwestię wpisania wzmianek dodatkowych lub przypisków w akcie stanu cywilnego sporządzonym w polskich księgach stanu cywilnego - ale jedynie z urzędu, uzależniając wpisanie od przysłania odpisu zagranicznego aktu stanu cywilnego w wykonaniu stosownej umowy międzynarodowej. Zapis ten nie oznacza jednakże, iż nie może dojść do takiego wpisania na wniosek osoby mającej w tym interes prawny, właściwie udokumentowany, a taki interes prawny posiada skarżący.
Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz 152 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 P.p.s.a.
W tym stanie rzeczy, raz jeszcze rozpoznając wniosek skarżącego o wpisanie żądanej wzmianki, należy wziąć pod uwagę ocenę prawną i wskazania wynikające z uzasadnienia niniejszego wyroku.