Uzasadnienie
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest decyzja Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa z dnia [...] grudnia 2019 roku, znak: [...], utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa w W. z dnia [...] września 2019 roku znak: [...], w sprawie ustalenia opłaty sankcyjnej w wysokości 500 000,00 zł. za prowadzenie reklamy przez A. Sp. z o.o. z siedzibą w W., środka ochrony roślin [...] w sposób niezgodny z art. 66 ust. 1 i 6 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 z dnia 21 października 2009r., dotyczącego wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin i uchylającego dyrektywy Rady 79/117/EWG i 91/414/EWG.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny.
Inspektorzy WIORiN w W., Oddział w O., przeprowadzili w dniach od 13 kwietnia 2018 r. do 11 maja 2018 r. kontrolę w siedzibie firmy A. Sp. z o.o., w zakresie prawidłowości prowadzenia reklamy, z której sporządzono protokół kontroli znak [...] z dnia [...] maja 2018 r. W czasie kontroli pozyskano od A. Sp. z o.o. nagranie przekazu radiowego, emitowanego na antenie [...] Radia przed prognozą pogody o następującym brzmieniu: "Sponsorem prognozy pogody jest [...]". W toku kontroli ustalono, że firma A. Sp. z o.o. zleciła przedmiotową emisję na zasadach "sponsoringu prognozy pogody" w [...] Radia poprzez [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. zgodnie z ustalonymi w Media Planie ww Radia parametrami tj.: częstotliwość emisji, czas emisji i koszty. Skarżąca spółka w toku kontroli okazała Media Plan z zestawieniem liczby spotów z wyszczególnieniem dni i godzin emisji oraz z kalkulacją kosztów. Ustalono, że przedmiotem emisji były 122 spoty reklamowe o długości 8 sekund (104 emisje w godzinach 7.30 - 8.00 od poniedziałku do soboty oraz 18 emisji w niedziele w godzinach 10.00 - 13.00) nazywane "sponsoringiem pogody", emitowane na antenie [...] Radia przy prognozie pogody, w terminie od dnia 1 marca 2018 r. do dnia 30 kwietnia 2018 r. Ponadto kontrolowana Spółka okazała kalkulację kosztów, zgodnie z którą całkowity koszt poniesiony przez firmę A. Sp. z o.o. na emisję "sponsoringu prognozy pogody" wyniósł 76 687,80 zł brutto.
Kontrolerzy uznali, że prowadzona na zlecenie firmy A. Sp. z o.o. emisja w brzmieniu: "Sponsorem prognozy pogody jest producent [...]. Pewnym krokiem do wysokich plonów." jest reklamą w rozumieniu ww rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 z dnia 21 października 2009 r. A także stwierdzili, że ww. reklamę prowadzono w sposób nieprawidłowy, z naruszeniem art. 66 ust. 1 ww rozporządzenia, ponieważ reklamie nie towarzyszyły zdania "Ze środków ochrony roślin należy korzystać z zachowaniem bezpieczeństwa. Przed każdym użyciem przeczytaj informacje zamieszczone w etykiecie i informacje dotyczące produktu", jak również niezgodnie z ust. 6 ww. przepisu, gdyż materiały reklamowe nie zwracały uwagi na stosowne zwroty i symbole ostrzegawcze umieszczone w etykiecie reklamowanego środka ochrony roślin.
W dniu 21 maja 2018 r. do WIORiN w W. wpłynęły zastrzeżenia skarżącej Spółki do protokołu kontroli nr [...], znak [...] z dnia [...] maja 2018 r., która nie zgodziła się z jej wynikami i stwierdzonymi naruszeniami. Podkreśliła, iż jej zamiarem był wykup i emisja materiału sponsorskiego a nie reklama, przedstawiając na tę okoliczność stosowną argumentację. Przedmiotowa emisja charakteryzowała się wszystkimi parametrami przekazu sponsorowanego tj. długością emisji spotu, miejscem, formą oraz posiadała również elementy przekazu sponsorowanego, które ograniczały się do nazwy towaru i innego oznaczenia indywidualizującego. Zdaniem strony walor oznaczenia indywidualizującego posiada sformułowanie: "[...]. Pewnym krokiem do wysokich plonów.", o którego ochronę prawną - jako słownego znaku towarowego - firma A. Sp. z o.o., zwróciła się z wnioskiem z dnia 16 lutego 2018 r. do Urzędu Patentowego RP, a który finalnie uzyskała.
Ostatecznie [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa (WIORiN) w W. w dniu 3 lipca 2018 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne wobec spółki A. Sp. z o.o., w sprawie podejrzenia prowadzenia reklamy środka ochrony roślin [...], w sposób niezgodny z art. 66 ust. 1 i 6 cyt. rozporządzenia i określenia opłaty sankcyjnej na podstawie art. 75 ust. 1 pkt. 1 oraz art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin. Celem ustalenia wysokości opłaty organ I instancji zwrócił się do [...] Radia S.A. o przedstawienie wyceny przedmiotowej ww emisji 122 spotów reklamowych w oparciu o obowiązujący cennik. Pismem z dnia 18 lutego 2019 r. WIORiN w W. otrzymał żądaną wycenę, w oparciu o którą określił przeciętny koszt emisji zakwestionowanej reklamy.
Po rozpatrzeniu przez organ I instancji uwag i wniosków strony wyrażonych pismem z dnia 5 sierpnia 2019 r. organ I instancji wydał w dniu [...] września 2019 r. ww decyzję.
Skarżąca spółka wniosła od powyższego rozstrzygnięcia odwołanie wnosząc jednocześnie o: przeprowadzenie dowodu z dołączonego do odwołania dokumentu - oświadczenia P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (P.) z dnia 16 września 2019 r. na okoliczność jego treści;
zobowiązanie [...] Radia do przedstawienia informacji o średniej cenie za przedmiotową emisję z uwzględnieniem udzielonych rabatów i upustów, w tym w szczególności związanych z liczbą emitowanych spotów a następnie przeprowadzenie dowodu z uzyskanego dokumentu - odpowiedzi [...] Radia - na okoliczność rzeczywistej wartości emisji ww przekazu.
Spółka zarzuciła naruszenie:
- - art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ I instancji rozpatrzenia całego materiału dowodowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy; organ błędnie ustalił, że przedmiotowy materiał emitowany na antenie [...] Radia jest reklamą w rozumieniu przepisów rozporządzenia nr 1107/2009, podczas gdy materiał ten nie spełniał kryteriów reklamy i był jedynie przekazem sponsorskim; a także art. 3 pkt 31 rozporządzenia nr 1107/2009 poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że ww emisja miała charakter reklamy;
art. 4 pkt. 18 ustawy o radiofonii i telewizji, poprzez jego - niezastosowanie, podczas gdy emisja ta zdaniem strony stanowiła sponsoring w rozumieniu tego przepisu, a nie reklamę w rozumieniu art. 3 pkt 31 ww rozporządzenia nr 1107/2009;
art. 66 ust. 1 i 6 cyt. rozporządzenia, poprzez ich zastosowanie, podczas gdy odnoszą się one do reklamy (materiału reklamowego lub promocyjnego), którymi w żadnym razie ww emisja nie była;
art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy o środkach ochrony roślin, poprzez błędną wykładnię pojęcia "przeciętnego kosztu emisji reklamy" i wadliwe przyjęcie przez organ I instancji, że "przeciętny koszt emisji reklamy to koszt cennikowy emisji u nadawcy sankcjonowanej reklamy, który obejmuje także podatek VAT;
art. 189 f § 1 k.p.a., poprzez nie odstąpienie od nałożenia na Spółkę administracyjnej kary pieniężnej, którą jest opłata sankcyjna przewidziana w art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy o środkach ochrony roślin;
art. 189 d k.p.a., poprzez nie uwzględnienie przez organ I instancji przy wymierzaniu opłaty sankcyjnej poszczególnych okoliczności wymienionych w tym przepisie.
Wobec tego Spółka wniosła o uchylenie ww decyzji przez Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa w całości i o umorzenie postępowania pierwszej instancji z uwagi na brak przesłanek do wydania zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie decyzji organu I instancji i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy poprzez odstąpienie od nałożenia ww opłaty, ewentualnie o uchylenie decyzji I instancji i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy poprzez określenie wysokości opłaty sankcyjnej na poziomie 62.000,00 zł.
Organ odwoławczy uznał podniesione zarzuty za niezasadne. Podtrzymał w pełni stanowisko WIORiN w W. Zdaniem organu II instancji, zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w badanej decyzji, przedmiotowy przekaz jest reklamą w rozumieniu powyższego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady, a która była prowadzona w sposób niezgodny z jego art. 66 ust. 1 i ust.
6. Nie zawierała bowiem informacji o konieczności zwrócenia uwagi na stosowne zwroty i symbole ostrzegawcze umieszczone w etykiecie oraz nie zawierała wymaganego ww zapisu. Za prawidłową organ także uznał dokonaną przez PR wycenę, gdzie "koszt cennikowy" emisji to kwota 863 040,00 zł., należny od niej podatek VAT wg stawki 23% - to wartość 198 499,20 zł., co daje razem kwotę - koszt brutto - 1 061 539,20 zł. Przeciętny zaś koszt jednej emisji to kwota 7 074,10 zł. Stąd też, zdaniem Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa, ustalona wobec A. Sp. z o.o., w oparciu o art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie roślin, opłata sankcyjna w kwocie 500 000,00 zł tj. nie przekraczająca maksymalnej kwoty określonej w ww przepisie, jest całkowicie prawidłowa i zasadna.
Organ odwoławczy podkreślił, iż mylne jest przekonanie strony, iż przeciętny koszt emisji, ustalany na potrzeby niniejszego postępowania, powinien wynieść 62 000,00 zł. (kwota netto, którą Spółka faktycznie uiściła) gdyż zgodnie z dyspozycją art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy o środkach ochrony roślin decyzja określająca opłatę sankcyjną powinna być oparta o przeprowadzony dowód z przeciętnych kosztów emisji, publikacji lub dystrybucji takiej reklamy. Wbrew temu, co twierdzi strona, zindywidualizowane koszty rzeczywiste, uwzględniające udzielane rabaty i upusty, tak jak to miało miejsce w sprawie niniejszej, nie powinny stanowić podstawy dla jej wyliczenia. Wobec braku definicji kosztu przeciętnego w ustawie o środkach ochrony roślin, posiłkując się definicjami słownikowymi, należało przyjąć, iż znaczenie pojęcia terminu "przeciętny" oznacza tyle co zwykły, typowy. Na podstawie tej definicji można zatem stwierdzić, że za koszt przeciętny reklamy należy przyjąć wartość reklamy zgodnie z "cennikiem", jako reprezentatywny, a więc typowy dla każdego potencjalnego klienta bez uwzględniania udzielanych rabatów.
A zatem, publicznie dostępną wartość danej usługi (tu reklamy). Uwzględnienie zniżek i rabatów oznaczałoby, że wysokość opłaty sankcyjnej byłaby wyliczana stosownie do indywidualnego kosztu emisji reklamy, a nie stosownie do przeciętnego kosztu takiej reklamy, co byłoby całkowicie sprzeczne z art. 75 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy.
W obliczu powyższego organ odwoławczy uznał bezzasadny wniosek strony o przeprowadzenie dodatkowych dowodów z dokumentów, w postaci oświadczenia P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (P.) z dnia 16 września 2019 r. oraz oświadczenia [...] Radia z dnia 18 września 2019 r. wraz z załącznikiem. Podobnie jak i wniosek o zobowiązanie [...] Radia do przedstawienia informacji o średniej cenie za emisję 8-sekundowego spotu stanowiącego sponsoring prognozy pogody w [...] Radiu w godzinach i dniach, w których miała miejsce kwestionowana emisja, z uwzględnieniem udzielanych rabatów i upustów, na okoliczność rzeczywistej wartości emisji przekazu sponsorowanego emitowanego na antenie [...] Radia, zleconego przez A. Sp. z o.o. w okresie od dnia 1 marca 2018 r. do dnia 30 kwietnia 2018 r.
Jednocześnie organ II instancji wskazał, że brak jest w przedmiotowej sprawie przesłanek do zastosowania art. 189 f k.p.a. jak i art. 189 a § 2 k.p.a.
Skargę od ww decyzji wniosła A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie wnosząc o jej uchylenie w całości, o zobowiązanie organu II instancji do wydania decyzji zgodnie ze wskazanym przez tut. Sąd sposobem rozstrzygnięcia niniejszej sprawy w terminie zakreślonym przez tut. Sąd, w związku ze spełnieniem przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., ewentualnie o uchylenie decyzji organu I instancji oraz o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Wniosła także o przeprowadzenie w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. dowodu z oświadczenia P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. z dnia 16 września 2019 r. na okoliczność jego treści, w tym w szczególności na okoliczność pośredniczenia przez P., jako dom mediowy, w zakupie czasu antenowego na antenie [...] Radia, rzeczywistej wartości emisji przekazu sponsorowanego emitowanego na antenie [...] Radia i zleconego przez Spółkę w okresie od dnia 1 marca 2018 r. do dnia 30 kwietnia 2018 r. kosztu zakupu przekazu sponsorowanego, emitowanego na antenie [...] Radia, określonego w przeliczeniu na jeden spot sponsorowany. A także z oświadczenia [...] Radia z dnia 18 września 2019 roku wraz z załącznikiem na okoliczność jego treści, w tym w szczególności na okoliczność wartości emisji ww przekazu sponsorowanego emitowanego na antenie [...] Radia zleconego przez Spółkę w powyższym okresie jak i przeciętnego kosztu jednego wskazania sponsorskiego w wybranych pasmach wskazywanych w "Media Planie" w 2018 roku.
A nadto o zobowiązanie [...] Radia do przedstawienia informacji o średniej, rzeczywiście zapłaconej przez skarżącą cenie za przedmiotową emisję i przeprowadzenie z powyższego uzyskanego od Radia dokumentu - dowodu.
Spółka zarzuciła również organowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy a także art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie decyzji WIORiN w W. z dnia [...] września 2019 r. w mocy.
Nadto zarzuciła naruszenie art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy o środkach ochrony roślin wskazując na błędną interpretację wykładni pojęcia "przeciętnego kosztu emisji reklamy" i błędne przyjęcie, że "przeciętny koszt emisji reklamy" to koszt cennikowy emisji u nadawcy sankcjonowanej reklamy, jak i wykładni pojęcia "stosownie do" polegającej także na błędnym uznaniu, że opłata sankcyjna powinna być zawsze równa przeciętnemu kosztowi emisji reklamy.
Zarzuciła także naruszenie art. 72 ww rozporządzenia unijnego poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji wymierzenie przez organ nieproporcjonalnie wysokiej opłaty sankcyjnej (500 000,00 zł.) w stosunku do okoliczności sprawy, w szczególności bez uwzględnienia stopnia winy skarżącej Spółki i okoliczności w jakich doszło do przedmiotowego naruszenia.
W uzasadnieniu swojego stanowiska skupiła się głównie na podkreśleniu wadliwości poczynionej przez GIORiN interpretacji pojęcia "przeciętny koszt emisji reklamy" oraz faktu, że organ bez należycie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego wymierzył zbyt wysoką opłatę sankcyjną. Spółka zakwestionowała interpretację pojęcia "przeciętnego kosztu emisji reklamy", która błędnie wskazuje na przeciętne "cennikowe" rozumienie kosztu reklamy. W jej ocenie gdyby opłata sankcyjna miała być wymierzana w oparciu o kwoty wynikające z ogólnych cenników, to ustawodawca wprost by na to wskazał. Podniosła także, iż cennik nie uwzględnia powszechnie udzielanych przez [...] Radio rabatów i upustów dla jego klientów a ceny przewidziane w cenniku to ceny, które nie korespondują z cenami za całe pakiety usług/reklam.
Mając na uwadze treść otrzymanego oświadczenia [...] Radia z dnia 18 września 2019 roku, wskazującego na wartość jednej emisji na kwotę 1000 zł. oraz fakt, że ww przekaz sponsorowany był emitowany 122 razy, przeciętny koszt emisji reklamy powinien wynieść 122.000,00 zł. Zdaniem skarżącej opłata sankcyjna inaczej ustalona, doprowadziłaby do jej wymierzania w oparciu o "wirtualne" ceny, które nie są ogóle stosowane. W tym kontekście skarżąca wskazała, iż przeciętny koszt przedmiotowej emisji reklamy ustalony w stosunku do niej przez organ jest aż ponad 17 razy wyższy od rzeczywiście przez nią poniesionego i aż ponad 11 razy wyższy od przeciętnego kosztu emisji reklamy obliczonego zgodnie z ww oświadczeniem Radia.
Nawiązując natomiast do zawyżenia opłaty sankcyjnej Spółka podniosła, iż sformułowanie "stosownie do" wskazuje, że koszt emisji reklamy powinien stanowić jedynie punkt odniesienia do określenia wysokości opłaty sankcyjnej. Wysokość opłaty nie musi zawsze (i co do zasady nie powinna) być równa przeciętnemu kosztowi emisji reklamy. Gdyby wysokość opłaty miała się pokrywać z przeciętnym kosztem emisji reklamy ustawodawca z całą pewnością inaczej sformułowałby treść art. 75 ust. 1 pkt 1 u.ś.o.r., w szczególności wprost wskazując, że opłata sankcyjna ma być równa przeciętnemu kosztowi emisji reklamy, przy czym nie może być wyższa niż 500 000,00 zł.
Zdaniem skarżącej także nieprawidłowe jest doliczenie do ceny emisji reklamy jej wartości brutto. W jej ocenie, podstawą do określenia "przeciętnego kosztu emisji" powinna być wyłącznie kwota netto. Podatek od towarów i usług nie stanowi bowiem kosztu emisji reklamy, a szerzej, w odniesieniu do dowolnego zakresu usług, nie stanowi kosztu nabycia tej usługi. Wyjaśniła, iż gdyby ustawodawca rzeczywiście chciał, aby podstawą ustalenia przeciętnego kosztu emisji reklamy była kwota brutto, a więc kwota uwzględniająca podatek VAT, to zamiast pojęcia "kosztu" odwołałby się do pojęcia "ceny za emisję reklamy". Zgodnie bowiem z ustawą z dnia 9 maja 2014 roku o informowaniu o cenach towarów i usług cena zawiera w sobie podatek od towarów i usług oraz podatek akcyzowy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów sprzedaż towaru (usługi) podlega obciążeniu podatkiem od towarów i usług lub podatkiem akcyzowym (art. 3 ust. 2 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług).
Niezależnie podniosła, iż nawet gdyby przyjąć, że przeciętny koszt emisji został ustalony przez organ prawidłowo, to i tak organ ustalił wysokość opłaty sankcyjnej na zdecydowanie zbyt wysokim poziomie. Organ arbitralnie bowiem uznał, że przeciętny koszt emisji wyniósł 1.061.539,20 zł. i w związku z tym uzasadnione było nałożenie maksymalnej opłaty sankcyjnej, doprowadzając do sytuacji, iż opłata w takiej samej wysokości zostanie nałożona w każdym innym przypadku, gdy przeciętny koszt emisji reklamy wyniesie np. 5.000.000 zł, 10.000.000 zł, czy jeszcze wyższe wartości.
Spółka wskazała także, iż art. 72 ww rozporządzenia stanowi, że sankcje wprowadzone przez państwa członkowskie, w tym Polskę, mają być proporcjonalne. W przedmiotowym stanie faktycznym istnieje natomiast szereg okoliczności, które przemawiają za wymierzeniem opłaty sankcyjnej w znacznie niższej kwocie. I tak, wątpliwości interpretacyjne, krótki czas "potencjalnego" naruszenia, zaprzestanie przedmiotowej emisji, a także brak wcześniejszych naruszeń prawa w zakresie choćby zbliżonym do zakresu objętego niniejszym postępowaniem. To wszystko wskazuje aby wagę naruszenia prawa w przedmiotowym stanie faktycznym uznać za niewielką.
konkludując podkreśliła, iż te wszystkie okoliczności stanowią, iż organ zaniechał wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w zakresie niezbędnym do ustalenia przeciętnego kosztu ww emisji co w konsekwencji doprowadziło do nieprawidłowego wyliczenia kwestionowanej opłaty sankcyjnej.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł jej oddalenie. Zdaniem organu odwoławczego, podniesione w skardze i przedstawione powyżej zarzuty stanowią w znacznej części kontynuację dotychczasowego stanowiska strony przedstawionego w postępowaniu odwoławczym. Zdaniem organu argumentacja strony skarżącej jest nieuzasadniona, co też organ szczegółowo uzasadnił w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
W ocenie Sądu przedmiotowa skarga w części jest zasadna.
Spór w tej sprawie sprowadza się przede wszystkim do ustalenia czy w okolicznościach badanej sprawy miał miejsce tzw. "przekaz sponsorowany" czy też emisja reklamy, czy sposób wyliczenia podstawy do nałożenia opłaty sankcyjnej tj. ustalenie "przeciętnej" wartości emisji prowadzonej przez Spółkę reklamy był prawidłowy, a także czy ostatecznie wyliczona kwota opłaty sankcyjnej znajduje swoje uzasadnienie prawne.
Odnosząc się do pierwszej kwestii, Sąd stwierdza, iż przedmiotowa emisja w brzmieniu: "Sponsorem prognozy pogody jest producent [...]. Pewnym krokiem do wysokich plonów." jest reklamą w rozumieniu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 z dnia 21 października 2009 r., dotyczącego wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin i uchylającego dyrektywy Rady 79/117/EWG i 91/414/EWG (dalej rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 z dnia 21 października 2009 r.). W istocie pojęcie "reklamy" jest pojęciem niejednoznacznym i szeroko definiowanym przez różnych specjalistów marketingowych, ekonomistów czy handlowców. Problem z jej określeniem wynika po pierwsze z powodu tego, że jest to zagadnienie bardzo szerokie i jest przedmiotem zainteresowania wielu dyscyplin naukowych, które interpretują ją na różne sposoby.
Po drugie zaś wewnętrzne zróżnicowanie reklamy nie daje jej zamknąć w jedną uniwersalną formułę. Jednakże jej pojęcie pochodzi z języka łacińskiego od czasownika "reclamare", oznaczającego hałasowanie, robienie wrzawy wokół czegoś. Da się więc zauważyć sugestię, że owo hałasowanie ma na celu zwrócenie czy skupienie uwagi odbiorców na konkretnym przedmiocie, usłudze, idei bądź osobie. Bardzo podobne znaczenie ma zresztą łacińskie słowo "reclamo", oznaczające krzyk, wielokrotne powtarzanie bądź też zwracanie uwagi. Według "Innego słownika języka polskiego" pod pojęciem reklamy rozumie się informowanie ludzi na temat usług, towarów oraz podkreślanie ich zalet w taki sposób, by klienci chcieli za nie zapłacić. W literaturze z dziedziny marketingu najczęściej używa się definicji reklamy sformułowanej przez American Marketing Assocation, według której reklama to każda płatna forma nieosobistej prezentacji oraz popierania idei, dóbr i usług przez ściśle określoną, zainteresowaną osobę.
Jednocześnie, co istotne, jej pojęcie, odnoszące się do zakresu niniejszej sprawy, zostało zdefiniowane w art. 3 ust 31 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2009 r., (WE) 1107/2009. I tak "reklama" oznacza środki promocji sprzedaży lub stosowania środków ochrony roślin (skierowane do osób innych niż posiadacz zezwolenia, osoba wprowadzająca środek ochrony roślin do obrotu lub ich przedstawiciele) w drukowanych lub elektronicznych środkach przekazu". Nie ulega zatem wątpliwości, iż powyższa treść, emitowana na antenie [...] Radia, miała na celu zainteresowanie odbiorców przedstawianym w niej produktem - [...].
Należy mieć bowiem na uwadze powód, cel emisji, jak to określiła skarżąca, przedmiotowego "przekazu sponsorowanego". Zasady logiki przemawiają jednoznacznie za tym, iż Spółce zależało na upublicznieniu powyższego środka ochrony roślin, dlatego też podjęła stosowne działania dążące do skomunikowania się z odbiorcą za pośrednictwem [...] Radia, właśnie w celu zwrócenia jego uwagi na powyższy produkt.
Odnosząc się do kolejnej kwestii, zdaniem Sądu, wyliczenie podstawy do nałożenia opłaty sankcyjnej tj. ustalenie "przeciętnej" wartości emisji reklamy dla wyliczenia przedmiotowej opłaty, nie zostało przeprowadzone w sposób należyty. Przy czym, celem usunięcia wątpliwości w tym miejscu wskazać należy, iż w ocenie Sądu użycie w przepisie art. 75 ww ustawy zaimka "takiej" a nie "tej" jednoznacznie wskazuje, że nie chodzi o koszt danej konkretnej reklamy (np. koszt reklamy skarżącej Spółki) ale o koszt reklamy podobnej, emitowanej w danej stacji radiowej w tożsamych pasmach i okresie (Media Plan w 2018r.). Potwierdza to także odniesienie do przeciętnego kosztu reklamy. Stąd też w tym zakresie stanowisko skarżącej nie jest zasadne.
W ocenie Sądu, przy wyliczaniu przedmiotowej opłaty, powinno się mieć na uwadze cenę "uśrednioną", objętą Media Planem w danym roku. Nota bene, sugerowanej przez organ kwoty "cennikowej" (publicznie dostępnej) Sąd nigdzie się nie dopatrzył. Nie została ona także przez [...] Radio przedłożona, pomimo wyraźnej prośby organu. Jednocześnie Sąd wskazuje, wbrew stanowisku skarżącej, iż konsekwencją powyższego, przy ustalaniu wartości emisji ww reklamy, jest konieczność przyjęcia cen brutto a więc z uwzględnieniem stawki VAT, gdyż przeciętna reklama dla przeciętnego odbiorcy obejmuje także podatek VAT.
Natomiast, rozpoznając badaną sprawę Sąd doszedł do przekonania, iż organy całkowicie zaniechały wnikliwego przeanalizowania dostępnego w aktach sprawy materiału dowodowego, nie uwzględniły pisma [...] Radia z dnia 18 września 2019 roku, kierowanego do skarżącej Spółki, zgodnie z którym średnia cena za jedno wskazanie sponsorskie w "Media Planie" 2018 roku wynosiło 1000 zł plus VAT, a które ewidentnie swoją treścią odbiega od uzyskanych przez organ I instancji informacji, również od [...] Radia, wynikających z pisma z dnia 18 lutego 2019 roku kierowanego do organu, z którego wynika, iż przeciętny koszt emisji wynosił 7074,00 netto. Różnica zatem jest niebagatelna. Organ nie wyjaśnił, czy te zasadniczo inne wartości dotyczą w obu przypadkach tzw. "wskazań sponsorskich" czy reklamy, a także jaką podstawą kierowało się Radio przy udzielaniu dwóch różnych odpowiedzi w tej samej materii. Wyjaśnienie tych okoliczności jest zdaniem Sądu podstawą do dalszego procedowania w niniejszej sprawie.
W okolicznościach niniejszej sprawy oczywistym jest bowiem fakt, iż doszło do naruszenia art. 66 ww rozporządzenia, w którym zostały określone warunki jakie musi spełniać reklama środków ochrony roślin, które uzyskały zezwolenie na wprowadzenie ich do obrotu. Przedmiotową emisją naruszono przepis zawarty w ust. 1 art. 66, w którym ustawodawca unijny nakazał aby każdej reklamie towarzyszyło zdanie: "Ze środków ochrony roślin należy korzystać z zachowaniem bezpieczeństwa. Przed każdym użyciem przeczytaj informacje zamieszczone w etykiecie i informacje dotyczące produktu. Zdanie ma być czytelne i wyraźnie widoczne na tle całej reklamy". Tego obligatoryjnego fragmentu podczas emisji ww reklamy zabrakło.
Natomiast art. 66 rozporządzenia w całości dotyczy reklamy tak zdefiniowanej, rozstrzyga o obowiązkach jakie ciążą na producencie czy sprzedawcy z tytułu reklamowania danego produktu, celem zachowania bezpieczeństwa.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, iż zgodnie z pkt 8 preambuły celem zamieszczania informacji dotyczących produktu jest "zapewnienie wysokiego poziomu ochrony zdrowia ludzi i zwierząt oraz środowiska (....). Należy zastosować zasadę ostrożności a rozporządzenie powinno zapewnić wykazywanie przez przemysł, że substancje lub środki wytworzone lub wprowadzane do obrotu nie mają żadnego szkodliwego wpływu na zdrowie ludzi lub zwierząt ani żadnego niedopuszczalnego wpływu na środowisko". Wynika z tego, że celem nadrzędnym jest to aby wprowadzane do obrotu środki były bezpieczne i nie wywierały negatywnego wpływu na zdrowie ludzi i zwierząt. Ustawodawca unijny w rozdziale VII rozporządzenia określił parametry (wymogi) dotyczące opakowań (art. 64), etykiet (art.
65) i reklamy (art. 66). Ta okoliczność, zdaniem Sądu, sama w sobie już stanowi, iż w przedmiotowej sprawie brak było przesłanek do zastosowania art. 189 f § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa (...).
Trzeba zwrócić szczególną uwagę na płynące, z wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia ludzi i zwierząt wynikające nie tylko z ich składu chemicznego ale także z możliwości pomylenia tych środków z żywnością, napojami czy paszą (art. 64). Oznacza to zatem, że celem nadrzędnym jest w tym wypadku ochrona życia lub zdrowia a środki temu służące mają spełniać najwyższe standardy bezpieczeństwa. Stąd też, w kontekście powyższego i w oparciu o ww regulację prawną, zasadnym jest w ogóle ustalenie przedmiotowej opłaty sankcyjnej w trybie przepisu art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy o środkach ochrony roślin.
Nadto trzeba podkreślić, iż opłata sankcyjna, mając na uwadze przepis art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy o środkach ochrony roślin, zgodnie z którym podmiot prowadzący reklamę środka ochrony roślin w sposób niezgodny z art. 66 rozporządzenia 1107/2009 wnosi na rachunek wojewódzkiego inspektora ochrony roślin i nasiennictwa opłatę sankcyjną w wysokości od 5000,00 - 500 000,00 zł., stosownie do przeciętnego kosztu emisji, publikacji lub dystrybucji takiej reklamy, powinna być miarkowana. O powyższym stanowi ujęcie wysokości opłaty w widełki (od 5000-500 000 zł.), stosownie do przeciętnego kosztu emisji, publikacji lub dystrybucji takiej reklamy. W badanych decyzjach organ nie odniósł się do sposobu wyliczenia ustalonej opłaty sankcyjnej, nie wyjaśnił dlaczego nałożył na Spółkę jej maksymalną wartość. Trzeba mieć na uwadze, iż skarżąca z momentem powzięcia wiadomości o nieprawidłowościach w emisji reklamy, niezwłocznie jej zaprzestała.
Niezależnie, ustalona przez organ kwota w wysokości 500 000,00 zł stanowi niemal połowę kwoty emisji reklamy ustalonej przez organ (tj. ponad 1 milion złotych). Zatem wyjaśnienia wymaga także, jakimi kryteriami, w ogóle, z założenia organ się kieruje przy ustalaniu opłat sankcyjnych. Zaskarżona do Sądu decyzja tych wątpliwości w żaden sposób nie wyjaśnia.
Reasumując, mając powyższe na uwadze, należało uznać, że stan sprawy nie został zbadany i wyjaśniony w sposób niebudzący wątpliwości i wystarczający do wydania rozstrzygnięcia, co uzasadniało konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ zobowiązany będzie uwzględnić powyższą ocenę prawną i przeprowadzić postępowanie z uwzględnieniem zasad postępowania, podejmując działania wynikające z przyznanych mu kompetencji w dążeniu do wyjaśnienia przesłanek istotnych dla oceny zasadności zarzutów odwołania, w trybie art. 136 k.p.a., celem wyeliminowania wszelkich wskazanych przez Sąd nieścisłości w dokonanych ustaleniach.
Mając zatem powyższe na uwadze Sąd orzekł zgodnie z pkt 1 wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym. O kosztach postępowania Sąd orzekł zgodnie z treścią pkt 2 wyroku, na zasadzie art. 200 w z w. z art. 205 ww ustawy.