Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez W. i K. K. jest postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stycznia 2010 r., znak: [...] utrzymujące w mocy postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] października 2009 r., znak: [...] o przekazaniu wniosku W. i. K. z dnia [...] marca 2008 r. Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w B. do rozpatrzenia według właściwości.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Na podstawie wniosku H. K. Burmistrz Miasta B. wszczął postępowanie administracyjne dotyczące wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia pn. "Zmiana sposobu użytkowania pomieszczeń automyjni na warsztat wulkanizacyjny na działce nr [...], [...] przy ul. [...] w B.".
Przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia Burmistrz Miasta B. zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. o uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. postanowieniem z dnia [...] października 2007 r. znak: [...], uzgodnił pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych środowiskowe uwarunkowania dla ww. przedsięwzięcia.
Po rozpatrzeniu pisma z dnia [...] marca 2008 r. nazwanego "odwołaniem", w którym W. i K. K. wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] października 2007 r., Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. postanowieniem z dnia [...] maja 2008 r. znak: [...], na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego [(Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej: "k.p.a."], stwierdził niedopuszczalność odwołania, podnosząc, iż odwołanie przysługuje od
Sygn. akt IV SA/Wa 507/10 decyzji administracyjnej, a nie od postanowienia oraz że w postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia W. i K. K. nie zostali uznani za strony postępowania.
Na skutek skargi wniesionej na ww. postanowienie z dnia [...] maja 2008 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 7 listopada 2008 r. (sygn. akt II SA/Kr 811/08), uchylił zaskarżone postanowienie wskazując, iż organ nie ustalił czy pismo skarżących z dnia [...] marca 2008 r. jest zażaleniem na postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] października 2007 r., wnioskiem o stwierdzenie nieważności, czy też wnioskiem o wznowienie postępowania uzgodnieniowego. Nadto organ błędnie potraktował ww. pismo skarżących jako odwołanie.
Sąd wskazał, iż w ponownie przeprowadzonym postępowaniu Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny powinien na wstępie jednoznacznie ustalić charakter pisma wniesionego przez skarżących, a następnie podjąć wszystkie konieczne kroki w celu właściwego ustalenia kręgu stron prowadzonego postępowania uzgodnieniowego, mając na względzie przesłanki określone w art. 28 k.p.a.
Postanowieniem z dnia [...] października 2009 r., znak: [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., działając na podstawie art. 65 § 1 w zw. z art. 19, art. 20 i art. 123 k.p.a., przekazał wniosek W. i K. K. z dnia [...] marca 2008 r. doprecyzowany pismem z dnia [...] kwietnia 2009 r., Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w B. do rozpatrzenia według właściwości.
W uzasadnieniu wskazał, iż zgodnie z wytycznymi WSA w Krakowie zawartymi w wyroku z dnia 29 maja 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 811/08, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Krakowie pismem z dnia 1 kwietnia 2009 r. wystąpił do W. i K. K. o doprecyzowanie charakteru ich pisma z dnia [...] marca 2008 r., tj. o doprecyzowanie czy ww. pismo jest zażaleniem na postanowienie z dnia [...] października 2007 r. czy też wnioskiem o wznowienie postępowania (ewentualnie o stwierdzenie nieważności ww. postanowienia). Wobec doprecyzowania przez ww., że pismo z dnia [...] marca 2008 r. stanowi wniosek o wznowienie postępowania oraz wobec ustalenia, że postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. jest postanowieniem w ostatniej
Sygn. akt IV SA/Wa 507/10 instancji, stwierdził, iż uzasadnione jest przekazanie wniosku Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w B. do rozpatrzenia w trybie przepisów o wznowieniu postępowania - zgodnie z właściwością określoną w art. 150 k.p.a.
W zażaleniu na powyższe postanowienie W. i K. K. wnieśli o jego uchylenie wnosząc o wyznaczenie innej jednostki do poprowadzenia przedmiotowej sprawy, co zagwarantuje - ich zdaniem - minimum obiektywizmu. Podnieśli m.in., że kilkakrotne, bezpodstawne i bezprawne eliminowanie ich z postępowania przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. oraz Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. nie daje gwarancji na rzetelne rozstrzygnięcie problemu, przeciwnie - stanowi przyzwolenie na jawne łamanie prawa.
W wyniku rozpatrzenia powyższego zażalenia Główny Inspektor Sanitarny, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. utrzymał w mocy ww. postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] października 2009 r.
W uzasadnieniu wskazał, iż wobec ustalenia, że pismo W. i K. K. z dnia [...] marca 2009 r. stanowi wniosek o wznowienie postępowania w sprawie uzgodnienia wymagań higienicznych i zdrowotnych środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia pn. "Zmiana sposobu użytkowania pomieszczeń automyjni na warsztat wulkanizacyjny na działce nr [...], [...] przy ul. [...] w B.", Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. słusznie przekazał ww. pismo Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w B. jako organowi właściwemu do rozpatrzenia sprawy w trybie wznowieniowym. Zgodnie bowiem z art. 150 k.p.a. organem właściwym do wznowienia postępowania jest organ, który wydał decyzję (postanowienie) w ostatniej instancji. W tym przypadku jest to Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B..
Ponadto Główny Inspektor Sanitarny wskazał, iż nie znajduje podstaw do wyłączenia z postępowania Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. oraz Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K..
Skargę na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stycznia 2010 r. złożyli W. i K. K. wnosząc o jego uchylenie. Jednocześnie wskazali, iż podtrzymują swój wniosek o wyznaczenie innego organu do załatwienia niniejszej sprawy.
W motywach skargi podnieśli, że Główny Inspektor Sanitarny nie odniósł się w ogóle do zastrzeżeń zawartych w zażaleniu. Skarżący zarzucili, że dla organu nie jest istotne, że byli notorycznie i bezprawnie eliminowani z postępowań, co potwierdzają kolejne wyroki WSA i NSA. Wskazali, że w Państwowym Powiatowym Inspektoracie Sanitarnym w B. pracuje córka jednej z osób oskarżonych w toczącym się głośnym procesie karnym przeciwko wysokim urzędnikom szczebla samorządowego. Według skarżących fakt istnienia powiązania rodzinnego oskarżonej M. D.-Z. z pracownikiem [...] Inspektoratu Sanitarnego nie daje gwarancji bezstronnego i rzetelnego przeprowadzenia postępowania.
Również poglądy, jakie reprezentuje Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., nie dają podstaw do uznania, że zapewnione zostanie bezstronne stanowisko w sprawie. Organ ten dał temu wyraz kilkakrotnie stając w sprawach kontrowersyjnych po stronie inwestora. Wydane czy też podtrzymane przez ten organ decyzje administracyjne, pozwoliły na wybudowanie i obecnie dokończenie stacji paliw.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Sanitarny podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie. Wskazał dodatkowo, iż w kwestii włączenia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. od udziału w postępowaniu w sprawie przedsięwzięcia na działkach nr [...], [...] przy ul. [...] w B. orzekał już wcześniej WSA w Warszawie -prawomocnym postanowieniem z dnia 20 października 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 1589/09.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a."], sprowadzają się do kontroli działalności administracji
Sygn. akt IV SA/Wa 507/10 publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 ustawy Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.).
Kierując się ww. przesłankami i badając zaskarżone postanowienie w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie jest kwestia prawidłowości przekazania - według właściwości - wniosku skarżących z dnia [...] marca 2008 r. o wznowienie postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] października 2007 r. o uzgodnieniu pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia "Zmiana sposobu użytkowania pomieszczeń automyjni na warsztat samochodowy wulkanizacyjny na działce nr [...], oraz nr [...] przy ul. [...] w B.".
Wniosek powyższy przekazany został od rozpatrzenia Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w B. - postanowieniem Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] października 2009 r., które - w następstwie rozpatrzenia zażalenia skarżących - utrzymane zostało w mocy zaskarżonym do Sądu postanowieniem Głównego Inspektora Sanitarnego.
Zgodnie z art. 126 k.p.a. do postanowień od których przysługuje zażalenie stosuje się odpowiednio m. in. art. 145-152 k.p.a., z tym że zamiast decyzji o której mowa w art. 149 § 3 oraz art. 151 § 1 k.p.a. wydaje się postanowienie.
Instytucja wznowienia postępowania administracyjnego uregulowana została w art. 145 k.p.a. do art. 152 k.p.a., które znajdują zastosowanie do sprawy zakończonej
Sygn. akt IV SA/Wa 507/10 ostatecznym postanowieniem Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] października 2007 r., od którego przysługiwało zażalenie.
Podstawy wznowienia postępowania wymienione zostały w art. 145 § 1 oraz art. 145a § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 149 § 1 k.p.a. wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji. Stosownie do art. 150 § 1 k.p.a. organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Jeżeli przyczyną wznowienia jest działalność organu wymienionego w § 1 art. 150 k.p.a., o wznowieniu postępowania rozstrzyga organ wyższego stopnia, który jednocześnie wyznacza organ właściwy w sprawach wymienionych w art. 149 § 2 k.p.a. (art. 150 § 2 k.p.a.).
Zdaniem Sądu organy orzekające o przekazaniu według właściwości wniosku skarżących o wznowienie postępowania w sposób prawidłowy wskazały - jako organ właściwy do rozpatrzenia tego wniosku - Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B., który to organ orzekał w ostatniej instancji w przedmiocie uzgodnienia przedsięwzięcia. Zaskarżone w sprawie postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego jak i utrzymane nim w mocy postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] października 2009 r. o przekazaniu wniosku skarżących o wznowienie postępowania było zgodne z przytoczonym powyżej art. 150 § 1 k.p.a.
W nauce prawa administracyjnego jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że zastosowanie art. 150 § 2 k.p.a. powinno nastąpić wówczas gdy wadliwość postępowania stanowiąca podstawę do jego wznowienia przewidziana w art. 145 § 1 k.p.a., nastąpiła na skutek świadomego działania lub zaniechania organu administracji publicznej. W zakresie podstawy wznowieniowej stanowiącej okoliczność, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu przewidzianej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 3 października 1988 r., sygn. akt II SA 165/88 (nie publ.) w którym wywiedziono, że "jeżeli strona żąda wznowienia postępowania z tej przyczyny, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), to organem właściwym do rozstrzygnięcia o tym żądaniu w myśl art. 150 § 2
Sygn. akt IV SA/Wa 507/10 k.p.a. jest organ wyższego stopnia tylko wówczas, gdy było to wynikiem zamierzonego działania organu prowadzącego poprzednie postępowanie w celu uniemożliwienia tej stronie wzięcia udziału w tym postępowaniu".
Uwzględniając powyższe uwagi na gruncie rozpatrywanej sprawy, zauważyć należy, że w postępowaniu zakończonym ostatecznym postanowieniem Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B., skarżący - pomimo posiadania przymiotu stron postępowania (art. 28 k.p.a.), co stwierdzone zostało prawomocnym, wiążącym także Sąd orzekający w rozpatrywanej sprawie, rozstrzygnięciem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 listopada 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 811/08 - nie brali udziału w tymże postępowaniu. Z okoliczności sprawy nie wynika jednak by pominięcie skarżących, jako stron postępowania prowadzonego przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B., było następstwem świadomego (zamierzonego) działania bądź zaniechania organu. W uzasadnieniu powołanego powyżej wyroku wskazano, że postępowanie prowadzone przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. miało wprawdzie charakter zależny od postępowania głównego - prowadzonego przez Burmistrza Miasta B., jednakże nie zwalnia to organu prowadzącego postępowanie uzgodnieniowe od obowiązku właściwego ustalenia kręgu stron tego postępowania.
W omawianym wyroku stwierdzono również, że organ uzgadniający może oprzeć się na wykazie stron przekazanym mu przez organ prowadzący postępowanie główne, jednakże nie jest nim związany i w sytuacji wpłynięcia pisma pochodzącego od osoby nieujętej w dotychczasowym wykazie stron, jest zobowiązany do zbadania, czy osoba taka jest stroną postępowania uzgodnieniowego w rozumieniu art. 28 k.p.a.
W ocenie Sądu brak było podstaw do zastosowania w rozpatrywanej sprawie art. 150 § 2 k.p.a., który przewiduje dewolucję kompetencji w zakresie właściwości w sprawie wznowienia postępowania na organ wyższego stopnia, gdy przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu, który wydał w sprawie rozstrzygnięcie ostateczne. Jak już zostało wyjaśnione powyżej, chociaż okoliczność pominięcia skarżących jako stron postępowania uzgodnieniowego, prowadzonego przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. stanowi przesłankę wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., to nie można jej utożsamiać z podstawą do przekazania wniosku o wznowienie postępowania do rozpatrzenia organowi wyższego stopnia.
Okoliczność ta nie stanowi również podstawy do wyłączenia organu czy pracownika organu w trybie przepisów k.p.a. zawartych w Rozdziale 5 "Wyłączenie pracownika oraz organu". Określono tam okoliczności, w jakich powinno nastąpić wyłączenie pracownika a także organu od załatwiania sprawy administracyjnej. Wśród nich nie przewidziano sytuacji, na którą powołują się skarżący, tj. pominięcia ich jako stron postępowania, prowadzonego przed Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym w B.. Oznacza to, że skarżący nie mogą skutecznie żądać wyłączenia organu na powyższej podstawie. Brak jest także uzasadnionych podstaw do wyłączenia organu z uwagi na - wskazane przez skarżących -powiązania rodzinne jednego z pracowników organu z urzędnikiem samorządowym, przeciwko któremu prowadzone było postępowanie karne. Przesłanki wyłączenia organu administracji publicznej określone zostały w art. 25 § 1 k.p.a., a wśród nich nie ma sytuacji powołanej przez skarżących.
Mając na względzie wszystko powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.