Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. Nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał swoją decyzję z dnia [...] grudnia 2006 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1979 r. Nr [...] zatwierdzającej projekt wymiany niezabudowanych gruntów położonych na terenie wsi W., G. i m. B., w części dotyczącej działki nr [...].
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzono, że postępowaniem wymiennym objęto m.in. grunty oznaczone działkami nr [...] i nr [...] należące do J. C. s. W. i K., o łącznej pow. 0.52 ha i wartości 24.00 jednostek szacunkowych. W zamian wydzielono mu grunty w działkach oznaczonych nr [...] i nr [...], o łącznej pow. 0.44 ha i wartości 26.40 jednostek szacunkowych. W ten sposób skarżący otrzymał pełny należny ekwiwalent gruntowy. W decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1979 r. wszczynającej postępowanie wymienne wynika, że działka nr [...] została mylnie wykazana jako należąca do J. C. ale syna K.. Z aktu własności ziemi nr [...] z dnia [...] grudnia 1975 r. wynika natomiast, że działka [...] jest własnością skarżącego J. C. s. W. W rejestrze szacunku porównawczego gruntów przed wymianą w stosunku do działki nr [...] widnieje już zmiana wpisu z J. C s. K. na J. C. s. W.. Identycznej zmiany dokonano również w rejestrze szacunku porównawczego gruntów po wymianie w stosunku do działki nr [...].
Błąd zawarty w decyzji wszczynającej postępowanie wymienne z dnia [...] maja 1979 r., polegający na przypisaniu działki nr [...] innej osobie został w dalszym etapie postępowania wymiennego skorygowany, co w konsekwencji spowodowało, że J. C. s. W. wydzielono pełny należny ekwiwalent gruntowy. Pomimo więc niewątpliwego zaistnienia drobnych uchybień w trakcie przeprowadzania procedury wymiany gruntów, nie doszło do rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego, które skutkowałyby nieważnością decyzji z dnia [...] grudnia 1979 r. zatwierdzającej projekt wymiany gruntów. J. C. wiedział zaś o toczącym się postępowaniu wymiennym, gdyż postępowaniem tym była objęta również inna działka skarżącego.
W konsekwencji organ nadzoru uznał, iż brak jest przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1979 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2007 r. J. C. zarzucił zbyt pobieżne rozpatrzenie sprawy, ponieważ skarżący nigdy nie był poinformowany o toczącym się postępowaniu wymiennym dot. działki nr [...] we wsi W. Wiedział, że toczy się postępowanie wymienne tylko wobec działki nr [...]. Z dokumentów znajdujących się Starostwie Powiatowym w B. wynika, że podpis widniejący przy działce nr [...] nie jest podpisem skarżącego, lecz prawdopodobnie jego sąsiada, który także miał w tym rejonie nieduży kawałek gruntu, ale organ nadzoru nie uwzględnił tej okoliczności.
Skarżący podniósł, że działki nr [...], nadanej w ramach wymiany, nigdy nie użytkował i nie wiedział, że jest jego własnością nadaną w ramach wymiany. Cały czas skarżący użytkował działkę nr [...], sadząc na niej las i go pielęgnując. Przez działkę tę skarżący ma dojazd do pozostałych działek leśnych będących jego własnością, stanowiąc jeden kompleks leśny.
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie powołując się na uzasadnienie zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn, iż w niej podniesione. Zgodnie bowiem z art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonych rozstrzygnięć niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze.
We wniosku z dnia 14 kwietnia 2003 r. J. C. wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1979 r. zatwierdzającej projekt wymiany niezabudowanych gruntów położonych na terenie wsi W., G. i m. B, w części dotyczącej działki nr [...], powołując się na art. 156 §1 pkt 2 kpa. Jako okoliczności przemawiające za stwierdzeniem nieważności powołanej decyzji wnioskodawca wskazał, iż dopiero w 2003 r. dowiedział się o objęciu postępowaniem wymiennym także działki nr [...], stanowiącej jego własność. Jego podpis pod numerem tej działki w rejestrze wymiany gruntów sfałszowano, ponieważ skarżący podpisał się w rejestrze wymiany jedynie pod działką nr [...]. Okoliczności braku wiedzy o objęciu wymianą działki nr [...] skarżący podnosił również w kolejnych pismach.
W aktach sprawy znajduje się także postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] lipca 2003 r. sygn. akt [...] o nieuwzględnieniu zażalenia J. C. na postanowienie Prokuratury Rejonowej w B. z dnia [....] maja 2003 r. sygn. akt [...] o umorzeniu postępowania w sprawie podrobienia podpisu J. C. w rejestrze wymiany gruntów Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej w B. z powodu przedawnienia. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał przy tym, iż w sprawie doszło do popełnienia przestępstwa w 1979 r., jego karalność uległa jednak przedawnieniu.
Zarówno okoliczności podnoszone przez skarżącego, jak i powołane orzeczenie Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] lipca 2003 r. wskazują, iż skarżący opierał swoje żądanie unieważnienia decyzji o zatwierdzeniu wymiany gruntów na przesłankach, które należało w pierwszej kolejności rozważyć, czy mogą stanowić podstawę do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, czy też postępowania o wznowienie postępowania zakończonego kwestionowaną przez skarżącego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1979 r.
Wprawdzie skarżący powołał się w swoim wniosku z dnia 14 kwietnia 2003 r. na art. 156 §1 pkt 2 kpa, to jednak okoliczności, jakie w tym wniosku podniósł, nakazywały wyjaśnienie na podstawie art. 9 w zw. z art. 7 kpa, o przeprowadzenie jakiego postępowania administracyjnego skarżący wnosi, skoro okolicznościami mającymi skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji, były okoliczności odpowiadające swoim charakterem przesłankom warunkującym wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1979 r. Nawet bowiem przy jednoznacznie wskazywanej podstawie prawnej żądania przeprowadzenia stosownego postępowania administracyjnego organ orzekający zobowiązany jest z mocy art. 7 i art. 9 kpa wyjaśnić rzeczywisty zamiar wnioskodawcy, gdy wnioskodawca powołuje okoliczności mogące być skutecznie ocenione w innym nadzwyczajnym postępowaniu administracyjnym, aniżeli postępowanie wynikające ze wskazanej przez wnioskodawcę podstawy prawnej.
Wyjaśniając zaś zamiar wnioskodawcy, na podstawie art. 9 kpa, organ zobowiązany jest poinformować wnioskodawcę, jakiego rodzaju zarzuty mogą być rozważane w postępowaniu nieważnościowym, a jakiego rodzaju zarzuty mogą być rozważane w postępowaniu wznowieniowym, i dopiero po takim wyjaśnieniu, organ powinien oczekiwać jednoznacznego stanowiska wnioskodawcy, co do rodzaju postępowania, które w uznaniu wnioskodawcy należy przeprowadzić wobec kwestionowanej decyzji, jako postępowanie inicjowane wnioskiem.
Z akt sprawy wynika, iż skarżący domaga się cofnięcia skutków prawnych wymiany gruntów dokonanej w 1979 r. wobec działki nr [...], wskazując na okoliczności wypełniające w istocie przesłanki wznowieniowe, dlatego też w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2007 r. oraz poprzedzająca ją decyzja tego organu z dnia [...] grudnia 2006 r. są przedwczesne, skoro podjęte zostały bez wyjaśnienia i uwzględnienia charakteru okoliczności, mającymi w uznaniu skarżącego stanowić o nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1979 r. Wydanie decyzji w postępowaniu nieważnościowym bez wyjaśnienia tych okoliczności narusza art. 7 i art. 9 kpa w sposób mogący mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia, dlatego na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.
W zwrocie kosztów postępowania nie orzeczono wobec braku wniosku w tym względzie.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ uwzględni wskazania zawarte w uzasadnieniu orzeczenia.