Uzasadnienie
A. Z., reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, w dniu 16 lutego 2007 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w Z. z dnia [...] stycznia 2007 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia zaświadczenia właściwego organu podatkowego o rodzajach i rozmiarach działu specjalnego produkcji rolnej w sprawie ustania ubezpieczenia społecznego rolników.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Żądania zawarte w skardze A. Z. nie mieszczą się w kognicji sądu administracyjnego. Właściwość sądu administracyjnego określona jest w art. 3 § 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej u.p.p.s.a./. Przepis ten wskazuje, jakie akty i czynności organów administracji publicznej podlegają kontroli sądu administracyjnego. Nadto, zgodnie z regulacją art. 3 § 2 pkt 8 powołanej ustawy, sąd administracyjny jest właściwy w sprawach skarg na bezczynność organu jedynie w przypadkach określonych w pkt 1–4 wspomnianego przepisu.
W sprawach emerytur i rent, w tym również emerytur z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin, przewidziano drogę postępowania przed sądem powszechnym /art. 4778 K.p.c. w zw. z art. 476 § 2 i § 4 in fine K.p.c./. Oznacza to, że wyłączona została droga sądowoadministracyjna, albowiem nie jest dopuszczalna dwutorowość postępowań sądowych.
Przepisy ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników /t. j. Dz. U. Nr 7 z 1998 r., poz. 25 ze zm., dalej u.s.r./ w art. 44 wyraźnie przewidują możliwość ponownego ustalenia prawa do świadczeń z ubezpieczenia lub ich wysokość, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji zostaną przedstawione nowe dowody lub ujawniono okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość. Jeżeli w sprawie orzekał Sąd, to możliwe jest również wznowienie postępowania sądowego na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego.
Z akt sprawy wynika, iż postanowienie Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w Z. z dnia [...] stycznia 2007 r. dotyczy odmowy przywrócenia skarżącemu terminu do złożenia zaświadczenia właściwego organu podatkowego o rodzajach i rozmiarach działu specjalnego produkcji rolnej, a rozstrzygnięcie to zapadło w związku z wydaniem przez organ rentowy decyzji z dnia [...] października 2004 r. Nr [...] w przedmiocie ustania ubezpieczenia społecznego rolników /k. 32-32v akt administracyjnych sprawy/.
Podkreślić należy, iż postępowanie odwoławcze od decyzji organu rentowego wydanej na podstawie art. 36 ust 1 pkt 1-9 u.s.r. jest uregulowane w przytoczonej powyżej ustawie o ubezpieczeniu społecznym rolników. W myśl art. 36 ust. 1 pkt 1 u.s.r. Prezes Kasy wydaje między innymi decyzję w sprawie ustania ubezpieczenia, a od tej decyzji przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego – art. 36 ust. 3 u.s.r. Odwołanie do sądu ubezpieczeń społecznych służy, zdaniem Sądu, nie tylko od decyzji wymienionych przykładowo w art. 36 ust. 1 pkt 1-9 u.s.r., ale i od innych rozstrzygnięć wydawanych przez organ rentowy poza sytuacjami wymienionymi enumeratywnie w art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, której przepisy na podstawie dyspozycji art. 52 ust. 1 u.s.r. stosuje się odpowiednio w sprawach nieuregulowanych w ustawie o ubezpieczeniu społecznym rolników.
W ocenie Sądu, postanowienie organu rentowego w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia zaświadczenia w sprawie ustania ubezpieczenia społecznego rolników zamyka drogę do wydania decyzji merytorycznej i w związku z tym podlega kontroli sądowej jako rozstrzygnięcie wydane w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych /confer wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 marca 2006 r.,
II UZP 1/06, OSNP z 2006 r. nr 13-14, poz. 217/. Kontrolę tę sprawuje sąd ubezpieczeń społecznych właściwy rzeczowo ze względu na przedmiot sprawy "głównej", której dotyczy przywrócenie terminu do złożenia zaświadczenia właściwego organu podatkowego o rodzajach i rozmiarach działu specjalnego produkcji rolnej, tak więc w sprawie ustania obowiązku ubezpieczenia społecznego rolników, właściwy jest sąd okręgowy – sąd ubezpieczeń społecznych – art. 4778 § 1 i 2 K.p.c. /właściwość miejscową sądu określa przepis art. 461 § 2 K.p.c./.
Mając na względzie powyższe, Sąd uznał, że skarga A. Z. jest niedopuszczalna i na podstawie regulacji art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 58 § 3 u.p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.