Uzasadnienie
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w związku z art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz.U. z 2015, poz. 388 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania P. M., uchylił decyzję Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] o odmowie wymeldowania K. P. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w P. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu wskazano, iż P. M. w dniu [...] maja 2015 r. zwrócił się do Burmistrza Miasta i Gminy P. z wnioskiem o wymeldowanie K. P. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w P.. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] listopada 2014 r. organ I instancji, stwierdził, że nie został spełniony warunek z art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, bowiem wymieniona w miejscu stałego zameldowania zamieszkuje, tym samym nie było podstaw do wymeldowania K. P..
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł P. M.. Wojewoda [...] zaskarżoną decyzją uwzględnił odwołanie w ten sposób, że orzekł o uchyleniu decyzji organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ na podstawie art. 138 § 2 kpa. Zdaniem organu odwoławczego, ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wnika, że organ I instancji przedwcześnie uznał, że K. P. nie opuściła przedmiotowego lokalu dobrowolnie. Jak się podkreśla w orzecznictwie o niedobrowolnym opuszczeniu miejsca zameldowania można mówić wtedy, gdy osoba została usunięta z lokalu wbrew swojej woli i nie podjęła w określonym czasie stosownych kroków prawnych, aby doprowadzić do ponownego zamieszkania w lokalu.
Zatem jeżeli osoba we właściwym czasie nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych w postaci powództwa o przywrócenie naruszonego posiadania albo powództwa o eksmisję, których uwzględnienie przez sąd powszechny doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne, wtedy można mówić o dobrowolnym opuszczeniu miejsca stałego pobytu. Burmistrz zobligowany był ocenić, czy zawiadomienie przez K. P. policji i prowadzona w związku z tym sprawa o sygn. [...] stanowi krok prawny o niedobrowolnym opuszczeniu przez nią miejsca zameldowania i czy ma na celu doprowadzenie do ponownego w nim zamieszkania. Organ I instancji powinien również ustalić, czy w dniu [...] maja 2015 r. i po tej dacie zwracała się ona do policji, sądu, prokuratury, informując o trudnościach w dostaniu się do lokalu przedmiotowego lokalu i o pomoc w ponownym w nim zamieszkaniu. Organ powinien także powinien ustalić, w jakim dokładnie przedmiocie prowadzone są sprawy, o których wspomniała K. P., w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji, Prokuraturze Generalnej oraz Komendzie Głównej Policji.
Oświadczenia wymienionej powinny być zweryfikowane we właściwych instytucjach na okoliczność, czy sprawy są w toku, czy zostały zakończone i w jaki sposób. Dodatkowo, w zależności od ustaleń, organ I instancji może rozważyć potrzebę przesłuchania bezstronnych świadków, na okoliczność charakteru i terminu opuszczenia przez wymienioną miejsca zameldowania na pobyt stały. W konstatacji Wojewoda stwierdził, że decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem art. 7, 77 § i 80 k.p.a., a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W piśmie z dnia [...] stycznia 2016 r., nazwanym odwołaniem, K. P. wniosła skargę na decyzję ostateczną Wojewody [...], wskazując w jej treści, jakich względem niej dopuścił się P. M. przestępstw. Przedstawiła okoliczności w jakich nie została wpuszczona do lokalu, w którym mieszkała i była na stałe zameldowana. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Na wstępie wyjaśnić należy, że sądowa kontrola decyzji sprawowana jest w aspekcie legalności, czyli zgodności z prawem. Dopiero stwierdzenie naruszenia prawa materialnego, bądź przepisów procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub skutkującym wznowieniem postępowania skutkuje uwzględnieniem skargi (art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.). Tymczasem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zasadnie bowiem organ odwoławczy dopatrzył się podstawy do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez ten organ celem uzupełnienia postępowania dowodowego we wskazanym kierunku. Z mocy art. 136 k.p.a., organ odwoławczy władny jest jedynie do przeprowadzenia uzupełniającego, zaś w sytuacji, gdy w celu należytego ustalenia okoliczności faktycznych sprawy niezbędne jest przeprowadzenie szeregu czynności dowodowych, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania organ odwoławczy winien wydać decyzję kasatoryjną z art. 138 § 2 k.p.a. W niniejszej sprawie zasadnie wskazał organ odwoławczy na braki w materiale dowodowym, tym samym słusznie uznał, że spełnione zostały przesłanki do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Zauważyć przy tym należy, że Wojewoda nie przesądził wyniku sprawy w zakresie spełnienia przesłanek z art. 35 ustawy o ewidencji ludności. Wadliwie bowiem uznał organ I instancji, że podstawą wydania decyzji o odmowie wymeldowania skarżącej z pobytu stałego może być brak możliwości jednoznacznego stwierdzenia, czy skarżąca opuściła przedmiotowy lokal w sposób trwały i dobrowolny. Rzeczą organu jest bowiem wszechstronne zebranie materiału dowodowego, a następnie jego ocena i rozważenie oraz poczynienie ustaleń faktycznych, czego wyrazem jest należyte uzasadnienie decyzji zgodnie z wymogami z art. 107 § 3 k.p.a. Zatem decyzja organu I instancji, zapadła przedwcześnie i z naruszeniem reguł procedury administracyjnej, wynikających z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji w celu ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy niezbędne jest przeprowadzenie oględzin przedmiotowego lokalu, przesłuchanie świadków, ustalenia wyników postępowań prowadzonych przez instytucje do których skarżąca występowała.
Dopiero wyniki poczynionych w tym zakresie ustaleń będą mogły stanowić podstawę dla organu I instancji do wydania na podstawie art. 35 ustawy o ewidencji stosownej decyzji w sprawie o wymeldowanie skarżącej. W odniesieniu do wyjaśnień skarżącej i okoliczności podniesionych w skardze, wskazać należy, że sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego i orzeka na podstawie akt sprawy (art. 106 § 1 p.p.s.a.). W postępowaniu prowadzonym o wymeldowanie nieistotna jest sytuacja majątkowa i osobista skarżącej, jak również w ramach tego postępowania nie rozstrzyga się praw do zajmowania lokalu mieszkalnego. Mając powyższe na uwadze Sąd nie stwierdzając naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 35 ustawy o ewidencji ludności, skargę jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił.