Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 2 października 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 556/13

Uzasadnienie

Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] na podstawie art. 19 ust. 1 pkt. 1, art. 20 ust. 1 pkt 1, art 48 ust. 2 i art. 89p ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2003 r. Nr 128, poz. 1176 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania Z.G.od decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] - odmawiającej nadania statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej i udzielenia ochrony uzupełniającej oraz orzekającej o wydaleniu z terytorium Rzeczpospolitej Polskiej wobec stwierdzenia braku przesłanek do udzielenia zgody na pobyt tolerowany - utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

Z.G.narodowości [...], urodzona w T.w G., złożyła w dniu 6 grudnia 2011 r., za pośrednictwem Komendanta Placówki Straży Granicznej w T., wniosek do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o nadanie statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej.

Motywując powyższy wniosek cudzoziemka oświadczyła, że jest nachodzona przez służby wewnętrzne państwa, również z powodu narodowości. Wskazała, że była prześladowana w kraju pochodzenia, stosowano wobec niej przemoc. Zadeklarowała, że nie brała udziału w działaniach wojennych, nigdy nie była zatrzymana, ani skazana wyrokiem sądu, nie należała do żadnej partii ani innej organizacji. Cudzoziemka oświadczyła, że jest mężatką, wyznaje religię prawosławną i do wyjazdu z kraju mieszkała w T. W trakcie przesłuchania strony w dniu 16 grudnia 2011 r. poinformowała o najściu policji, które miało miejsce w dniu 26 października 2011 r. oraz zatrzymaniu jej męża, który został następnie oskarżony o nielegalne posiadanie broni. Zdaniem wnioskodawczyni, mąż jej został zatrzymany, ponieważ ich rodzina odmawiała współpracy. Podała, że ma dwoje dorosłych dzieci. Od prawie 7 lat jest bezrobotna, mąż również nie miał zatrudnienia.

Wyjaśniła, że w G. z bliskiej rodziny pozostał jej mąż (odbywający karę pozbawienia wolności), syn z synową oraz córka. Po dołączeniu do sprawy dokumentów dotyczących męża, cudzoziemka sprostowała, że najście policji i zatrzymanie męża miało miejsce w dniu 28 listopada 2011 r.

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. odmówił wnioskodawczyni nadania statusu uchodźcy oraz udzielenia ochrony uzupełniającej, orzekając jednocześnie o wydaleniu z terytorium RP wobec braku przesłanek do udzielenia zgody na pobyt tolerowany.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wnioskodawczyni opuściła kraj pochodzenia z powodów, które nie stanowią wystarczających przesłanek do objęcia ochroną międzynarodową. Uznał, że nie można wywnioskować, aby cudzoziemka mogła w sposób rzeczywisty i zasadny obawiać się prześladowania w przypadku powrotu do kraju pochodzenia, czy też aby w kraju pochodzenia zaistniały okoliczności mogące stanowić przyczynę prześladowania lub doznania przez cudzoziemkę poważnej krzywdy. Nie ocenił wydarzeń podnoszonych przez cudzoziemkę jako równoznacznych z identyfikacją przesłanek prześladowania w kraju pochodzenia i wymagających objęcia ochroną międzynarodową.

Cudzoziemka, działając przez pełnomocnika, wniosła odwołanie od powyższej decyzji. Zarzuciła naruszenie prawa materialnego, w szczególności: art. 13 ust. 1, art. 14 ust. 3, art. 15, art. 68, art. 89 ust. 1 pkt 1 i art. 97 w/w ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, jak również naruszenie prawa proceduralnego: art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78, art. 80, art. 84 § 1, art. 107 § 3 k.p.a.

W dniu 14 sierpnia 2012 r. pełnomocnik odwołującej się złożył pismo procesowe, w którym zadeklarował dostarczenie w terminie do 30 września 2012 r. dokumentów uzupełniających materiał dowodowy zgromadzony w sprawie na okoliczność prześladowania strony przez władze kraju pochodzenia. Wniósł również o dokonanie tłumaczenia ww. dokumentów przez tłumacza przysięgłego.

Przy piśmie z dnia 3 września 2012 r. pełnomocnik skarżącej złożył wyrok Sądu grodzkiego w T.z dnia [...] marca 2012 r. sygn. akt [...] wymierzający mężowi skarżącej karę 5 lat 8 miesięcy i 7 dni pozbawienia wolności za przywłaszczenie sobie cudzego mienia, a także wyrok Sądu grodzkiego w T.z dnia [...] czerwca 2012 r. sygn. akt [...] wymierzający skarżącej karę pozbawienia wolności na okres 6 lat za przywłaszczenie sobie cudzego mienia.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Rada do Spraw Uchodźców wydała w dniu [...] grudnia 2012 r. wskazaną na wstępie decyzję. W ocenie organu drugiej instancji, odwołanie nie jest zasadne, a podniesione w nim zarzuty są nietrafne.

W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że w odniesieniu do przedmiotowej sprawy, rozpatrywane mogą być trzy instrumenty ochrony cudzoziemców realizowanej w Rzeczpospolitej Polskiej.

Pierwszy z nich odnosi się do możliwości nadania cudzoziemcowi statusu uchodźcy w RP. Podstawą do skutecznego ubiegania się o ten status jest, w myśl art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, istnienie uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej. Prześladowanie, o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy, musi ze względu na swoją istotę lub powtarzalność stanowić poważne naruszenia praw człowieka, w szczególności praw, których uchylenie jest niedopuszczalne zgodnie z art. 15 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (...) lub być kumulacją różnych działań lub zaniechań, w tym stanowiących naruszenie praw człowieka, których oddziaływanie jest równie dotkliwe jak prześladowania, o których mowa w pkt 1. Prześladowanie to może polegać w szczególności na:

1. - użyciu przemocy fizycznej lub psychicznej, w tym przemocy seksualnej,
2. - zastosowaniu środków prawnych, administracyjnych, policyjnych lub sądowych w sposób dyskryminujący lub o charakterze dyskryminującym,
3. - wszczęciu lub prowadzeniu postępowania karnego albo ukaraniu w sposób, który ma charakter nieproporcjonalny lub dyskryminujący,
4. - czynach skierowanych przeciwko osobom ze względu na ich płeć lub małoletniość,
5. - wszczęciu lub prowadzeniu postępowania karnego lub ukaraniu z powodu odbycia służby wojskowej podczas konfliktu, jeżeli odbywanie tej służby stanowiłoby zbrodnię lub działania sprzeczne z celami i zasadami Narodów Zjednoczonych.

Obawa przed prześladowaniami musi być realna (rzeczywista) a nie domniemywana, tzn. musi być oparta o przekonywujące okoliczności, zaś doznawanie prześladowań musi być osobiste, co winno być wykazane w sposób nie budzący wątpliwości. Ciężar wykazania prześladowań oraz uzasadnienia rzeczywistej obawy przed prześladowaniami spoczywa na stronie postępowania, tj. wnioskodawczym. W ocenie organu, wyjaśnienia wnioskodawcy oraz inne dowody wzięte pod uwagę przez organ pierwszej instancji przy rozpatrywaniu wniosku nie wykazały, że może ona żywić rzeczywistą obawę przed prześladowaniami. Wnioskodawczyni, zarówno przy składaniu wniosku o nadanie statusu uchodźcy w RP, jak i w dalszym toku postępowania w sprawie, nie składała żadnych wyjaśnień, a także w żaden inny sposób nie podnosiła, iż była poddana prześladowaniom w rozumieniu konwencyjnym - kształtującym przesłanki ubiegania się o status uchodźcy. Wskazywane przez nią fakty, mające stanowić przyczynę objęcia ochroną międzynarodową, dotyczyły domniemywanego prześladowania ze względu na pochodzenie (narodowość [...]).

Organ odwoławczy wskazał, że G.uznawana jest za demokratyczne państwo prawa. Wzmianki o ewentualnych naruszeniach podstawowych praw człowieka i obywatela na płaszczyźnie praw związanych z wolnością osobistą oraz gwarancjami procesowymi są ściśle ograniczone i dotyczą sporadycznie wykroczeń lub przestępstw szczególnych zagrożonych niskimi sankcjami prawnymi (np. nielegalne przekroczenia granicy państwowej). Stwierdził, że organy administracji publicznej Rzeczypospolitej nie są umocowane do oceny zasadności wyroków niezawisłych sądów G. Skazanie wyrokiem sądu karnego kraju, w stosunku do którego zarzucany jest brak rzetelności procesu, nie może stanowić przyczyny objęcia ochroną międzynarodową. Przyjęcie odmiennego stanowiska oznaczałoby, iż nadawanie ochrony międzynarodowej stałoby się instrumentem służącym uniknięciu odpowiedzialności za przestępstwa popełniane w kraju pochodzenia. Zdaniem Rady, dokumenty złożone przez pełnomocnika cudzoziemki w dniu 3 września 2012 r., w szczególności zaś wyrok Sądu grodzkiego w T.z dnia [...] czerwca 2012r. (sygn. akt [...]), na mocy którego została ona uznana winną popełnienia przestępstwa i skazana m.in. na karę pozbawienia wolności, nie mogą stanowić przesłanek udzielenia jej ochrony międzynarodowej.

Odnosząc się do domniemanych prześladowań ze względu na pochodzenie (narodowość), organ zwrócił uwagę na aktualnie panującą sytuację polityczno- społeczną w kraju pochodzenia cudzoziemki. Zauważył, że zgodnie z informacjami prezentowanymi w wiarygodnych źródłach (Amnesty International, Biuro Spraw Konsularnych Departamentu Stanu Stanów Zjednoczonych, materiały Ośrodka Studiów Wschodnich im. Marka Karpia), władze [...] nie prowadzą polityki wymierzonej w jakąkolwiek grupę narodowościową czy etniczną. Nie ma żadnych doniesień o dyskryminacji którejkolwiek z mniejszości w G. przez władze państwowe. Tym samym, brak jest doniesień wskazujących na prześladowania czy też dyskryminację obywateli G. narodowości [...], mimo stosunkowo niedawnego konfliktu zbrojnego pomiędzy G.a separatystyczną O.oraz siłami [...].

Zdaniem Rady, sytuacja panująca w kraju pochodzenia strony jest stabilna, choć wiarygodne źródła wskazują na incydentalne naruszenia praw człowieka związane przede wszystkim ze wspomnianym konfliktem zbrojnym. Ponadto, wśród incydentalnych naruszeń praw człowieka, ww. źródła wymieniają jednostkowe akty szykan i dyskryminacji w stosunku do aktywnych działaczy opozycji. W tym kontekście organ podkreślił, że wnioskodawczyni nie była członkiem jakiejkolwiek partii politycznej, bądź innej organizacji zaangażowanej w działalność opozycyjną. Ponadto, naruszenia praw człowieka wobec działaczy opozycji miały miejsce w okresie sprawowania władzy przez partię prezydenta M.S., która przegrała wybory parlamentarne z października 2012 r. na rzecz opozycji.

Organ podkreślił, że cudzoziemka opuściła kraj pochodzenia legalnie, na podstawie paszportu wydanego przez władze G. w dniu 1 grudnia 2011 r., nie będąc w jakimkolwiek stopniu niepokojona.

Wskazał, że w trakcie postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji, cudzoziemka wskazywała na poważne problemy prywatne o charakterze ekonomicznym. W świetle zeznań składanych przez nią, organ uznał, iż jest ona migrantem, a nie uchodźcą, a w związku z tym nie spełnia przesłanek do objęcia konwencyjną ochroną międzynarodową. Zaznaczył, że objęcie ochroną międzynarodową nie może wynikać z trudności natury ekonomicznej, a nawet z ogólnego stanu przestrzegania prawa w kraju pochodzenia wnioskodawczyni, w szczególności podstawowych praw i wolności człowieka.

W ocenie organu odwoławczego, obawy wskazane przez cudzoziemkę nie znajdują uzasadnienia. Obawa musi być rzeczywista, podczas gdy motywację strony stanowią trudności ekonomiczne, które nie stanowią przesłanek do objęcia ochroną międzynarodową. Rada podzieliła ocenę organu pierwszej instancji, że w okolicznościach w jakich znajduje się wnioskodawczyni trudno dopatrzyć się czynników uzasadniających doznawanie prześladowań czy realną obawę przed jakimikolwiek prześladowaniami po powrocie do kraju.

Organ wskazał, że drugim instrumentem ochrony cudzoziemców przewidzianym w systemie prawnym RP jest ochrona uzupełniająca. Rada do Spraw Uchodźców nie uznała, aby z okoliczności rozpoznawanej sprawy wynikało ryzyko doznania poważnej krzywdy, będącej przesłanką udzielenia tej ochrony. Tym samym Rada stwierdziła, iż nie został naruszony art. 15 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Cudzoziemka nie uwiarygodniła zaistnienia zindywidualizowanych przesłanek rzeczywistego ryzyka doznania poważnej krzywdy w przypadku powrotu do kraju pochodzenia.

Natomiast w trakcie postępowania, wskazała w szczególności czynniki natury ekonomicznej, nie zaś przesłanki prowadzące do objęcia ochroną międzynarodową. Sytuacja panująca w kraju pochodzenia, według wiarygodnych źródeł jest względnie stabilna, choć istnieją incydenty naruszeń praw człowieka. Rada nie uznała istnienia rzeczywistego ryzyka doznania poważnej krzywdy przez cudzoziemkę w przypadku powrotu do kraju.

Organ odwoławczy odniósł się również do trzeciego instrumentu z zespołu środków ochrony cudzoziemców przewidzianych w polskim systemie prawnym, w kontekście zarzutu naruszenia art. 97 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z brzmieniem ww. przepisu, cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie m.in. mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom, nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu. Według Rady, postępowanie prowadzone przez organ pierwszej instancji dało podstawy do przekonywującego stwierdzenia, że w rozpatrywanym przypadku nie występują przesłanki udzielenia cudzoziemce zgody na pobyt tolerowany. Wykluczono bowiem istnienie ryzyka wydalenia do kraju, w którym zagrożone byłoby jej prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego (art. 97 ust. 1 pkt 1), jak również ryzyko wydalenia, które naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (art. 97 ust 1 pkt 1a).

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Z.G., zwracając się o uchylenie zaskarżonej decyzji Rady do Spraw Uchodźców oraz poprzedzającej ją decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców.

Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego: -art. 13 ust 1, art. 15 oraz art. 97 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez uznanie, że obawa skarżącej związana z perspektywą powrotu do kraju pochodzenia nie jest uzasadniona oraz że powrót cudzoziemca do kraju pochodzenia nie wiąże się z ryzykiem doznania krzywdy, a jego wydalenie nie nastąpi do kraju, gdzie zagrożone będą jego prawa przewidziane w Konwencji Rzymskiej dnia 4 listopada 1950 r.,

1. - art. 14 ust. 3 ustawy o udzielaniu ochrony, poprzez jego nieuwzględnienie, -art. 15 ustawy o udzielaniu ochrony, poprzez jego nieuwzględnienie,
2. - art. 68 ustawy o udzielaniu ochrony, poprzez jego niezastosowanie,
3. - art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu ochrony, poprzez jego niezastosowanie;
4. - art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach, zgodnie z którym decyzji o wydaleniu cudzoziemca nie wydaje się, a wydanej nie wykonuje, jeżeli zachodzą przesłanki do udzielenia zgody na pobyt tolerowany.

Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania:

1. - art. 6 k.p.a., w ten sposób, że organy administracji publicznej niewłaściwie zastosowały przepisy prawa o udzielaniu ochrony cudzoziemcom oraz przepisy o postępowaniu administracyjnym,
2. - art. 7 i 77 k.p.a., poprzez niedopełnienie nałożonego na organy administracji obowiązku podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a także zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego,
3. - art. 80 k.p.a., w ten sposób, że nie dokonano oceny okoliczności faktycznych w oparciu o całokształt materiału dowodowego sprawy,
4. - art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewskazanie lub niedostateczne wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których oparto orzeczenia oraz powodów, dla których odmówiono uwzględnienia innych dowodów,
5. - art. 15 k.p.a., w ten sposób, że postępowanie przed organem II instancji nie doprowadziło do rzeczywistej kontroli poprzednio wydanego orzeczenia.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że naruszenia norm procedury administracyjnej wpłynęły na treść rozstrzygnięcia, jednak doszło także do naruszenia materialnoprawnych regulacji zawartych w ustawie z dnia 13 czerwca 2003 r., przewidującej warunki, zasady i tryb udzielania cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Niesłusznie założono przedmiotowe traktowanie procedury uchodźczej, tj. ukrywanie za jej pomocą migracji ekonomicznej przez skarżącą. Skarżąca stwierdziła, że podstawą jej wniosku były prześladowania na tle narodowości oraz doznana w kraju pochodzenia przemoc, m.in. nachodzenie przez służby wewnętrzne państwa i zabieranie przez nie członków rodziny, nieuzasadnione przetrzymywanie przez służby bezpieczeństwa, fałszywe oskarżenia oparte na podrzucanych dowodach, zastraszanie i nakłanianie do współpracy.

W ocenie skarżącej, sytuacja na terytorium G. jest specyficzna, w szczególności względem osób narodowości [...], do której przynależy. Istnieje konflikt G. z O.oraz R. Skarżąca stwierdziła, że z tego względu była na terenie G. prześladowana, a jej życie było poważnie zagrożone. Za niesłuszne uznała argumenty organów, dotyczące braku indywidualnych podstaw uzasadniających obawy przed prześladowaniem. Organy nie zapoznały się w pełni z sytuacją panującą w G. oraz nie wzięły pod uwagę ciągłego naruszania tam praw człowieka. Zdaniem skarżącej, w postępowaniu uchodźczym wystąpiły braki w zakresie materiału dowodowego.

Skarżąca dodała, że traumatyczne przeżycia, jakich doznała w G. spowodowały, że znajduje się ona pod opieką lekarską Przychodni Zdrowia Psychicznego Centralnego Szpitala Klinicznego MSWiA w W. Rozpoznano u niej zespół stresu pourazowego - PTSD. Zaburzenie to spowodowane jest silnymi czynnikami, jak nagłe i niespodziewane przeżycie o wysokim potencjale stresowym. Wyjaśniła, iż przeżycia w kraju pochodzenia doprowadziły do tego, że pułap stresu został u niej przekroczony.

Ponadto skarżąca podkreśliła, że dalszy jej pobyt na terytorium RP nie stanowi zagrożenia obronności lub bezpieczeństwa państwa albo bezpieczeństwa i porządku publicznego.

W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców podtrzymała stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniosła o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), przy czym zgodnie z art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu administracji ani naruszenia norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi.

Przeprowadzona pod względem zgodności z prawem kontrola zaskarżonej decyzji, w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do oceny, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa.

W ocenie Sądu, organy administracji w sposób wyczerpujący i rzetelny zebrały materiał dowodowy, a następnie dokonały prawidłowej jego oceny pod względem zastosowania przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r., poz. 680), a także przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Wbrew zarzutom skargi, organy administracji obu instancji prawidłowo orzekły o braku podstaw do przyznania skarżącej statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej oraz o wydaleniu skarżącej z terytorium RP wobec stwierdzenia braku przesłanek do udzielenia zgody na pobyt tolerowany.

Stosownie do treści art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju. Przepis ten jest odpowiednikiem art. 1 ust. A pkt 2 Konwencji dotyczącej statusu uchodźców sporządzonej w Genewie 28 lipca 1951 r. Uregulowanie to ma charakter taksatywny, zawiera katalog przesłanek warunkujących nadanie statusu uchodźcy i nie obejmuje ofiar wojen, klęsk żywiołowych, głodu, sytuacji rodzinnej, braku pracy i możliwości nauki, czy ubóstwa. W myśl art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, status uchodźcy w RP nadaje się cudzoziemcowi, który spełnia warunki do uznania za uchodźcę, określone w Konwencji Genewskiej i Protokole Nowojorskim, tj. Konwencji o statusie uchodźców, sporządzonej w Genewie w dniu 28 lipca 1951 r. oraz Protokole dotyczącym statusu uchodźców sporządzonym w Nowym Jorku w dniu 31 stycznia 1967 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 515 i 517).

Stosownie do postanowień art. 1 ust. A pkt 2 ww. Konwencji oraz art. 1 Protokołu Nowojorskiego, termin "uchodźca" stosuje się w szczególności do osoby, która na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem z powodu swojej rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub z powodu przekonań politycznych przebywa poza granicami państwa, którego jest obywatelem i nie może lub nie chce z powodu tych obaw korzystać z ochrony tego państwa. Charakter określonych w Konwencji przyczyn powodujących obawę przed prześladowaniem i jej skutek, mianowicie niemożność korzystania z ochrony państwa swego obywatelstwa, wskazuje, że chodzi głównie o zagrożenie prześladowaniami ze strony władz państwa stosowanymi, bądź inspirowanymi z powodu rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub z racji przekonań politycznych.

Zaznaczyć należy, że Art. 1 ust. A Konwencji Genewskiej zawiera wyczerpujący katalog przesłanek, jakie powinny być spełnione przez cudzoziemca ubiegającego się o status uchodźcy. Podkreślenia wymaga, że wśród tych przesłanek nie zawarto przyczyn bytowych czy ekonomicznych. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, przesłanki do nadania statusu uchodźcy wskazane w Konwencji Genewskiej należy interpretować wąsko. Nadanie statusu uchodźcy nie następuje ze względu na warunki życia, sytuację osobistą cudzoziemca, ani stan przestrzegania praw człowieka w kraju pochodzenia, lecz z uwagi na istniejące, uzasadnione obawy prześladowania osoby ubiegającej się o status uchodźcy. Pojęcie uzasadnionej obawy nie zostało bliżej sprecyzowane w ustawie, jednak jego znaczenie jest dookreślone przez orzecznictwo i doktrynę. Przyjmuje się, że w tym sformułowaniu mieści się wymóg zaistnienia dwóch elementów: subiektywnego (strona realnie, wiarygodnie żywi obawę przed prześladowaniem) oraz obiektywnego (żywiona obawa znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości).

Uchodźcą jest więc osoba, która spełnia kryteria zawarte w przytoczonej definicji, a której kluczowy element stanowi uzasadniona obawa przed prześladowaniem. Definicja ta posługuje się elementem subiektywnym, albowiem obawa jest odczuciem indywidualnym. Dla uznania tego odczucia za udowodnione, musi ono zostać potwierdzone przez ocenę sytuacji na podstawie materiału dowodowego sprawy. Ustalenie statusu uchodźcy wymaga przede wszystkim oceny oświadczeń ubiegającego się. Oświadczenia te nie mogą być jednak rozważane w oderwaniu od sytuacji, która je określa. Ponieważ termin "uzasadniona obawa" łączy element subiektywny i obiektywny, oba - jak wskazane zostało w podręczniku Zasady / tryb ustalania statusu uchodźcy Biura Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców (Genewa, styczeń 1992 r.) - muszą być brane pod uwagę w procedurze ustalania statusu. Ocena, czy obawa cudzoziemca przed prześladowaniem jest uzasadniona, musi być dokonana w odniesieniu do indywidualnego przypadku oraz na tle ogólnej sytuacji społeczno-prawnej i polityczno- ekonomicznej kraju pochodzenia cudzoziemca ubiegającego się o status uchodźcy.

Przenosząc powyższe reguły na grunt kontrolowanej sprawy stwierdzić należy, że organy obu instancji dokładnie przeanalizowały oświadczenia skarżącej zawarte we wniosku o nadanie statusu uchodźcy, jak również treść wypowiedzi skarżącej złożonych w toku postępowania. Analiza tych oświadczeń jest wyczerpująca, nadto uzasadnienia wydanych decyzji zawierają wypływające z niej wnioski.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika, że deklarowanym powodem opuszczenia kraju pochodzenia przez skarżącą było prześladowanie ze względu na narodowość [...], przejawiające się w działaniach funkcjonariuszy służb wewnętrznych kraju pochodzenia. W tym kontekście stwierdzić należy, że organy orzekające prawidłowo uznały, że skarżąca nie wykazała uzasadnionej obawy przed prześladowaniami w kraju pochodzenia. Skarżąca nie uprawdopodobniła, że władze kraju pochodzenia bądź inne podmioty podejmowały czy mogłyby podejmować w przyszłości wobec niej jakiekolwiek działania krzywdzące na tle rasowym, religijnym, narodowościowym bądź na tle przynależności do określonej grupy społecznej lub poglądów politycznych. Powyższe pozwala ocenić wyjaśnienia skarżącej jako niewiarygodne oraz przyjąć, iż rzeczywistym powodem wyjazdu z kraju pochodzenia było dążenie do poprawy sytuacji życiowej strony.

Organy orzekające w sprawie dokonały wyczerpującej analizy sytuacji w G., w oparciu o opracowania eksperckie, tj. informacje Biura Spraw Konsularnych Departamentu Stanu Stanów Zjednoczonych z 2010, 2011 i 2012r., Raport Amnesty International z 2011 r. dotyczący stanu przestrzegania praw człowieka w G. - "G. - Amnesty International Report 2011. Humań Rights in Georgia 2011", analiza nr X-0632-7/09 Ośrodka Studiów Wschodnich im. Marka Karpia, dane Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia UC, raport z dnia 17 kwietnia 2012 r. nr DPU-WIKP- 424/89/2012. Z opracowań tych wynika, że władze [...] nie prowadzą polityki wymierzonej w jakąkolwiek grupę narodowościową czy etniczną. Pomimo niedawnego konfliktu zbrojnego pomiędzy G.a O.i siłami [...], brak jest doniesień o dyskryminacji przez władze państwowe którejkolwiek z mniejszości w G., w tym brak jest doniesień wskazujących na prześladowania czy dyskryminację obywateli G. narodowości [...]. Naruszenia praw człowieka są incydentalne i skierowane wobec aktywnych działaczy opozycji.

Skarżąca nie była członkiem jakiejkolwiek partii politycznej bądź innej organizacji zaangażowanej w działalność opozycyjną. Opuściła kraj pochodzenia legalnie, na podstawie paszportu wydanego przez władze G. w dniu 1 grudnia 2011 r. Władze państwa nie utrudniały jej podróżowania po terytorium kraju. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że w przypadku powrotu do kraju pochodzenia, skarżąca nie byłaby narażona na jakiekolwiek represje.

W tym miejscu należy stwierdzić, że dokumenty złożone przez pełnomocnika cudzoziemki w toku postępowania, w szczególności wyrok sądu grodzkiego w T.z dnia [...] czerwca 2012 r. sygn. akt [...], na mocy którego skarżąca została uznana winną popełnienia przestępstwa i skazana m.in. na karę pozbawienia wolności, nie stanowią przesłanek udzielenia jej ochrony międzynarodowej na terytorium RP. Prawidłowo Rada do Spraw Uchodźców wskazała w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że skazanie wyrokiem sądu karnego kraju, wobec którego brak jest podstaw do podważania rzetelności procesu, nie może stanowić przyczyny objęcia ochroną międzynarodową. Jak wynika z treści uzasadnienia przedmiotowego wyroku Z.G.została uznana winną popełnienia przestępstwa przywłaszczenia sobie cudzego mienia, a mianowicie kwoty 5000 dolarów amerykańskich, należącej do R.K. za użyczenie mu mieszkania mieszczącego się w T.i przy ul. [...] nr [...], pokój [...], które miało by własnością skarżącej.

W dniu 11 kwietnia 2011 r. J.G. przepisał na siebie przedmiotowe mieszkanie, co wcześniej było uzgodnione z Z.G. i w efekcie umowa użyczenia mieszkania na rzecz R.K. nie została zawarta, zaś pobraną sumę pieniężną przywłaszczyli sobie Z.G.i J.G., czyniąc tym samym poważną szkodę materialną R.K.

W świetle powyższego należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że ochrona międzynarodowa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie może stać się instrumentem służącym uniknięciu odpowiedzialności za przestępstwa popełnione w kraju pochodzenia.

Mając powyższe na uwadze, Sąd podzielił stanowisko organów administracji, zgodnie z którym skarżąca nie spełnia przesłanek do nadania statusu uchodźcy, co w oparciu o treść art. 19 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy skutkuje odmową nadania statusu uchodźcy.

W ocenie Sądu, za prawidłowe uznać należy również orzeczenie o odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej. Zgodnie z art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez: orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji (pkt 1), tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie (pkt 2), poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego (pkt 3) i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia.

Organy zasadnie przyjęły, że w stosunku do skarżącej nie mają zastosowania przesłanki wymienione w powyższym przepisie. W szczególności, brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżąca ze względu na swoją zindywidualizowaną sytuację może być narażona na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie ze strony władz lub innych podmiotów w przypadku powrotu do kraju pochodzenia. W związku z powyższym, organy orzekające w sprawie słusznie uznały, że cudzoziemka nie potrzebuje międzynarodowej ochrony, bowiem nie spełnia przesłanek uzasadniających uznanie za uprawnioną do nadania statusu uchodźcy ani udzielenia ochrony uzupełniającej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, określonych w art. 13 ust. 1 i art. 15 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Wskazać trzeba, że zgodnie z art. 48 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, w ramach prowadzonego postępowania o nadanie statusu uchodźcy, organy administracji państwowej zobowiązane są do ustalenia czy w przypadku odmowy uznania za uchodźcę oraz odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej zachodzą przesłanki do udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 97 ust. 1 pkt 1 lub 1a, jeżeli nie sprzeciwiają się temu okoliczności określone w art. 97 ust. 1 a. Przechodząc do oceny istnienia w niniejszej sprawie przesłanek do udzielenia zgody na pobyt tolerowany, należy wskazać, że zgodnie z art. 97 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie:

1. 1) mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.;

1a) naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 oraz z 2000 r. Nr 2, poz. 11), w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu;

1. 2) jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu wykonującego decyzję o wydaleniu i od cudzoziemca.

Mając zatem na uwadze ustalenia dokonane w trakcie prowadzonego postępowania statusowego, organy prawidłowo przyjęły, że skarżąca nie uwiarygodniła, że jest narażona na wymienione naruszenia praw człowieka, podczas gdy to na ubiegającym się o status uchodźcy spoczywa ciężar wykazania istnienia tych obaw. Żywione przez nią obawy, szczególnie w świetle złożonych zeznań, można rozpatrywać jedynie w kategoriach domniemania, które nie zostało potwierdzone faktami opartymi na materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie. Skarżąca nie wykazała ani nie uprawdopodobniła faktów lub okoliczności, które można zakwalifikować jako indywidualne prześladowania lub które mogłyby uzasadniać obawę przed takim prześladowaniem w przyszłości. Nie przedstawiła żadnego wiarygodnego dowodu potwierdzającego znalezienie się w sytuacji rzeczywistego ryzyka wystąpienia zagrożeń czy wskazującego, że władze kraju pochodzenia lub inne podmioty podejmowały krzywdzące wobec niej działania mające związek z wyjazdem z kraju pochodzenia.

W ocenie Sądu, przytoczone przez skarżącą okoliczności nie stanowią podstaw uzasadniających obawę przed prześladowaniem z powodów, określonych w art. 1 ust. A pkt 2 Konwencji dotyczącej statusu uchodźcy sporządzonej w Genewie dnia 28 lipca 1951 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 515 ze zm.) oraz nie uzasadniają udzielenia ochrony uzupełniającej lub zgody na pobyt tolerowany.

Sąd nie dopatrzył się w sprawie naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, 77, 80 k.p.a. oraz art. 15 k.p.a. Organy obu instancji oparły się na materiale dowodowym dostarczonym przez skarżącą, jak również na ocenie sytuacji w kraju pochodzenia cudzoziemca. W sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, przeprowadzając konieczne czynności wyjaśniające i ustosunkowując się do dokonanych na ich skutek ustaleń, a ocena okoliczności sprawy oparta została na całokształcie materiału dowodowego. Nadto, zaskarżona decyzja została wyczerpująco uzasadniona, zgodnie z wymogiem art. 107 § 3 k.p.a.

Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżącą zarzutów, Sąd uznał, że brak jest podstaw do podważenia legalności wydanych w sprawie decyzji. Wskazać należy, że organy administracji podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w sposób wyczerpujący zebrały i dokonały prawidłowej oceny całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego, a ustalone okoliczności faktyczne znajdują potwierdzenie w aktach sprawy.

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.