Uzasadnienie
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu W. z dnia [...] grudnia 2003 r., stwierdzającą wygaśnięcie decyzji z dnia [...] marca 2001 r. odmawiającej, P. spółce z o.o. w L., udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na pobór piasku z rzeki W. na odcinku od km [...] do km [...] rzeki W. i jego składowania w międzywalu. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, co następuje.
Starosta Powiatu W. decyzją z dnia [...] marca 2001 r. odmówił, P. spółce z o.o. w L., udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na pobór piasku z rzeki W. na odcinku od km [...] do km [...] rzeki W. i jego składowania w międzywalu. Na skutek odwołania wniesionego przez P. spółkę z o.o. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2001 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, iż pobór i składowanie piasku zgodnie z art. 80 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne (Dz. U. Nr 32, poz. 230 ze zm.) należą do robót utrzymaniowych, co nie wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 grudnia 2002 r. uchylił decyzję organu odwoławczego jako wydaną z naruszeniem art. 77 ust. 1, art. 80 ust. 1 i art. 20 ustawy Prawo wodne.
Następnie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. umorzył postępowanie odwoławcze wszczęte odwołaniem P. spółki z o.o., uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na to, iż wnioskodawca wystąpił z nowym wnioskiem o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na pobór piasku z rzeki W. w celu pogłębienia koryta rzeki dla potrzeb zabezpieczenia przeciwpowodziowego.
Starosta Powiatu W., po rozpoznaniu nowego wniosku spółki P., decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. udzielił pozwolenia na pobór piasku z rzeki W. w celu pogłębienia koryta rzeki dla potrzeb zabezpieczenia przeciwpowodziowego na odcinku od km [...] do km [...] rzeki W. Odwołanie od tej decyzji wniosło O. w G. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosło O. (sygn. akt IV SA 1012/03). Postanowieniem z dnia 13 listopada 2003 r. Sąd umorzył postępowanie z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, gdyż wstrzymanie jej wykonania nastąpiło z mocy prawa na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). W związku z powyższym Wojewoda [...] podniósł, że "postępowanie w trybie administracyjnym zostało zakończone a rozstrzygnięcie, co do wykonalności decyzji z dnia [...] grudnia 2002 r. leży w gestii Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego."
Zdaniem Wojewody [...] "pogłębianie koryta rzeki będzie działaniem związanym z bezpieczeństwem publicznym i będzie miało na celu zapobieżenie zagrożeniu klęską żywiołową jaką jest powódź, co jest zgodne z wielokrotnie wyrażanym stanowiskiem Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W., decyzja Starosty z dnia [...] grudnia 2002 r. jest bez wątpienia zgodna z interesem społecznym. Również w interesie strony leży w/w decyzja, ponieważ wprawdzie prace realizowane przez Spółkę P. wykonywane są w miejscach wymagających udrożnienia koryta rzeki i są zastępczą formą robót w zakresie utrzymania rzek, to jest to działalność o charakterze gospodarczym." Ponadto organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 162§1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub interesie strony.
Skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. wniosło O. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania art. 162§1 pkt 1 k.p.a. i art. 97§1 pkt 4 k.p.a. Zdaniem O. w sprawie nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające stwierdzenie wygaśnięcia decyzji z dnia [...] marca 2001 r. Ponadto organy obu instancji nie zawiesiły postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji odmawiającej udzielenia pozwolenia wodnoprawnego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie ze skargi O. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2003 r., utrzymującą w mocy decyzję Starosty udzielającą pozwolenia na pobór piasku z dna W. Wskazując na te uchybienia skarżące [...] wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Sąd administracyjny zważył, co następuje.
Zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania – art. art. 7, 77§1, 107§3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 162§1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia decyzji nakazuje przepis prawa, albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi sytuacja, gdy stwierdzenie wygaśnięcia decyzji nakazuje przepis prawa. W związku z tym obowiązkiem organów orzekających w sprawie było ustalenie, czy w odniesieniu do decyzji Starosty Powiatu W. z dnia [...] marca 2001 r. zostały łącznie spełnione przesłanki wymienione w powołanym przepisie, to jest czy decyzja ta stała się bezprzedmiotowa i czy interes społeczny lub interes strony przemawia za stwierdzeniem jej wygaśnięcia. Tego obowiązku organy obu instancji nie wykonały.
Należy zauważyć, że w zaskarżonej decyzji brak jest jakichkolwiek ustaleń i rozważań dotyczących bezprzedmiotowości decyzji odmawiającej udzielenia spółce P. pozwolenia wodnoprawnego jak i zaistnienia drugiej z przesłanek wymienionych w art. 162§1 pkt 1 k.p.a. Z kolei organ pierwszej instancji uznał decyzję z dnia [...] marca 2001 r. za bezprzedmiotową z uwagi na wydanie: przez ten organ pozwolenia wodnoprawnego na pobór piasku z dna W. oraz udzielenie przez Wojewodę M. pozwolenia na składowanie kruszywa wydobytego w ramach pogłębiania koryta rzeki nie wyjaśniając bliżej motywów swego rozstrzygnięcia.
W związku z tym podnieść należy, że pojęcie bezprzedmiotowości decyzji należy wiązać z brakiem podmiotu lub przedmiotu stosunku prawnego. Brak podmiotu stosunku prawnego ma miejsce w przypadku śmierci strony, likwidacji jednostki organizacyjnej będącej stroną oraz utraty przez stronę kwalifikacji do wykonywania uprawnień. Z kolei brak przedmiotu zachodzi między innymi wówczas, gdy w decyzji rozstrzygnięto odnośnie praw lub obowiązków dotyczących rzeczy, a w wyniku ich zniszczenia lub utraty te prawa lub obowiązki nie mogą być wykonywane, albo wtedy gdy strona zrezygnowała z uprawnień.
W rozpoznawanej sprawie, bez wątpienia, nie nastąpiły okoliczności pozwalające uznać decyzję z dnia [...] marca 2001 r. za bezprzedmiotową z przyczyn podmiotowych. Natomiast organy obu instancji z naruszeniem art. art. 7, 77§1 i 107§3 k.p.a. nie wyjaśniły, czy istnieją przyczyny o charakterze przedmiotowym. W ocenie Sądu należało rozważyć, czy wydanie decyzji uwzględniającej zmodyfikowany wniosek strony o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na podstawie innego stanu prawnego, niż miał zastosowanie przy odmowie udzielenia takiego pozwolenia stanowić może podstawę do przyjęcia, że decyzja odmowna stała się bezprzedmiotowa. Z uwagi na powyższe zasadny jest zarzut skargi, iż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji zapadły bez wykazania, istnienia podstaw określonych w art. 162§1 pkt 1 k.p.a., uzasadniających stwierdzenie wygaśnięcia decyzji.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy właściwy organ powinien wyjaśnić, czy istotnie decyzja z dnia [...] marca 2001 r. stała się bezprzedmiotowa we wskazanym wyżej znaczeniu oraz czy stwierdzenia jej wygaśnięcia wymaga interes społeczny lub interes strony.
Sąd nie podziela natomiast stanowiska skarżącego co do naruszenia przez organy art. 97§1 pkt 4 k.p.a. Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nie wymagało bowiem rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. W szczególności jej załatwienie nie pozostawało w związku z postępowaniem sądowym w sprawie skargi na decyzję z dnia [...] lutego 2003 r. w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego na pobór piasku z dna W. Postępowanie administracyjne w tej sprawie zostało zakończone ostateczną decyzją administracyjną a wstrzymanie jej wykonania z mocy prawa nie pozbawiło jej tego przymiotu.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.