Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2004 r. Prezydent W. na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa zawiesił postępowanie w sprawie wymeldowania z pobytu stałego M. S. z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. do czasu zakończenia postępowania przed sądem powszechnym o przywrócenie naruszonego posiadania.
W uzasadnieniu stwierdzono, iż toczy się postępowanie o wymeldowanie M.S. z pobytu stałego. Zainteresowana złożyła zaświadczenie o toczącej się sprawie o przywrócenie naruszonego posiadania lokalu, z którego ma zostać wymeldowana. Ponieważ wydanie decyzji w przedmiocie wymeldowania zależy od rozstrzygnięcia sprawy o przywrócenie posiadania, organ postanowił zawiesić postępowanie.
Wskutek zażalenia wniesionego przez M.S. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] września 2004 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ podniósł, iż przesłankę opuszczenia lokalu uważa się za spełnioną gdy opuszczenie lokalu nastąpiło w sposób dobrowolny. M.S. kwestionuje dobrowolność opuszczenia lokalu, stąd wniosła o przywrócenie naruszonego posiadania. W ocenie Wojewody toczące się przed sądem powszechnym postępowanie stanowi zagadnienie wstępne uzasadniające zawieszenie postępowania w sprawie wymeldowania.
W skardze do sądu administracyjnego M.S. twierdzi, iż postępowanie zostało zawieszone niesłusznie, a oczekiwanie na wyrok Sądu jest niepotrzebne. Podnosi, iż organ winien wyegzekwować od Spółdzielni [...] wykaz osób, za które ponoszone są opłaty eksploatacyjne za lokal przy ul. [...]. To pozwoli ustalić prawdę i spowoduje wycofanie przez jej zięcia J.A. sprawy o wymeldowanie.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1289) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kryterium tej kontroli określa art. 1 § 2 wymienionej ustawy i jest nim zgodność z prawem, jeśli ustawy stanowią inaczej.
Rozpatrując sprawę w takim właśnie zakresie Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżonemu postanowieniu nie można postawić zarzutu naruszenia prawa, i to zarówno materialnego, jak i procesowego. Przede wszystkim jednak ocenione rozstrzygnięcie zapadło na gruncie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego regulujących zawieszenie takiego postępowania.
Otóż w sprawie toczy się postępowanie na wniosek J.A. o wymeldowanie M.S. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...]. Materialną podstawą powyższego postępowania stanowi ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960 ze zm.) Ustawa powyższa nie reguluje w sposób szczególny kwestii zawieszenia postępowania, toczącego się na gruncie przepisów tego aktu. Wobec powyższego, jak zasadnie przyjęły organy, podstawę ewentualnego zawieszenia stanowią przepisy kpa, a konkretnie art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Zgodnie z powyższą normą organ administracji zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zasadnie organy przyjęły, iż w sprawie o wymeldowanie z pobytu stałego takim zagadnieniem wstępnym może być kwestia naruszenia posiadania osoby, której dotyczy postępowanie o wymeldowanie.
Otóż jednym z warunków uzasadniających wymeldowanie jest opuszczenie miejsca zamieszkania mające charakter dobrowolny. W wypadku natomiast, gdy istnieją wątpliwości co do tej dobrowolności i okoliczności pozbawienia możliwości posiadania są wyjaśniane przez sąd cywilny, zasadnie organy przyjęły, iż rozstrzygnięcie w sprawie naruszenia posiadania będzie miało znaczenie dla sprawy o wymeldowanie. W kwestii, czy postępowanie posesoryjne stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa w stosunku do postępowania o wymeldowanie wielokrotnie wypowiadał się NSA, a również sądy administracyjne. Przy czym orzecznictwo należy uznać za niejednolite. W kilku orzeczeniach sądy administracyjne wypowiedziały tezę, iż żaden przepis nie uzależnia wydania decyzji w sprawie wymeldowania od zakończenia toczącego się postępowania posesoryjnego w sądzie powszechnym (np. wyrok NSA z 18 kwietnia 2002 r. sygn. akt V SA 2353/01), a zatem postępowanie o przywrócenie naruszonego posiadania nie stanowi zagadnienia wstępnego, warunkującego zawieszenie postępowania o wymeldowanie.
Z drugiej natomiast strony pojawiła się linia orzecznicza wskazująca odmienną wykładnię pojęcia "zagadnienia wstępnego". Sądy administracyjne wskazały, iż rozstrzygnięcie w sprawie posesoryjnej stanowi zagadnienie wstępne (np. wyrok NSA z 8 listopada z 8 listopada 2001 r., sygn. akt V SA 794/01).
Orzecznictwo wskazało, iż w wypadku istnienia sporu co do charakteru opuszczenia przez zainteresowanego lokalu tj. czy miało ono charakter dobrowolny czy pod przymusem, rozstrzygnięcie odnoszące się do tej kwestii, a jest nim przywrócenie naruszonego posiadania, będzie miało znaczenie dla oceny tego zachowania w postępowaniu o wymeldowanie.
Sąd w niniejszym składzie uznaje, iż sprawa o przywrócenie naruszonego posiadania może stanowić zagadnienie wstępne przy badaniu przesłanek do wymeldowania z pobytu stałego, stąd też zawieszenie tegoż postępowania znajduje oparcie w art. 97 § pkt 4 kpa.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak na wstępie.