Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 21 maja 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 623/14

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., na podstawie art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej "K.p.a.", odmówiło p. J. B. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją tego samego organu z [...] maja 2013 r., którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z [...] sierpnia 2003 r.

Postanowienie wydano wobec następujących uwarunkowań faktycznych:

1. - decyzja z [...] maja 2013 r., doręczona p. J. B., zawierała błędne pouczenie o możliwości złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego,
2. - Sąd postanowieniem z 11 lipca 2013 r. (sygn. akt IV SA//Wa 1528/13) odrzucił skargę p. J. B. na wskazaną decyzję, stwierdzając w uzasadnieniu: "stosownie do art. i 12 k.p.a. błędne pouczenie, co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Oznacza to, że skarżący składając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., może domagać się przywrócenia terminu do jego wniesienia",
3. - 24 lipca 2013 r. p. J. B. złożył do Kolegium wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z [...] maja 2013 r., powołując się przy tym na postanowienie o sygn. akt IV SA/Wa 1528/13; we wskazanym piśmie nie sformułowano wprost wniosku o przywrócenie terminu ani też wniosek taki nie wpłynął w tej dacie oddzielnie do organu,
4. - postanowieniem z [...] grudnia 2013 r. Kolegium, w związku z art. 134 K.p.a. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej decyzją z [...] maja 2013 r.,
5. - 20 stycznia 2014 r. do Kolegium wpłynął wniosek (datowany 20 stycznia 2014 r.), p. J. B. o przywrócenie terminu; Wnioskodawca wskazał, że zgodnie z pouczeniem, zawartym w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (sygn. akt IV SA/Wa 1528/13) wnosi "o przywrócenie terminu wniesienia, oraz merytoryczne rozpoznanie, mego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 24 lipca 2013 r.".

Wobec powyższych okoliczności organ wskazał w uzasadnieniu:

1. - uwzględniając pouczenie zawarte w postanowieniu o sygn. akt IV SA/Wa 1528/13, że skarżący może domagać się przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a także uwzględniając art. 58 K.p.a., który określa w sposób jednoznaczny, kiedy możliwe jest przywrócenie terminu do złożenia środka odwoławczego od orzeczenia organu administracji publicznej, nie zostały spełnione wszystkie przesłanki, o których mowa w tym przepisie,
2. - wniosek o przywrócenie terminu został złożony z uchybieniem 7 dniowego terminu; termin ten należy liczyć od ustania przyczyny, która spowodowała to uchybienie, przyczyną w niniejszej sprawie było błędne pouczenie a zatem termin rozpoczął swój bieg najpóźniej od daty uprawomocnienia postanowienia o sygn. akt IV SA/Wa 1528/13 (5 września 2013 r.); 7 dniowy termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upłynął 12 września 2013 r. (czwartek); tymczasem wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony 20 stycznia 2014 r.

W skardze na postanowienie p. J. B. podniósł:

1. - zgodnie z pouczeniem w postanowieniu o sygn. akt IV SA/Wa 1528/13, powołując się na nie, złożył 24 lipca 2013 r. wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy; było oczywiste, że domaga się przywrócenia terminu do jego wniesienia,
2. - 15 stycznia 2014 r. otrzymał postanowienie z [...] grudnia 2013 r.; dowiedział się z niego, że organ inaczej interpretuje prawo - wymagany jest formalny wniosek o przywrócenie terminu; aby spełnić to wymaganie 20 stycznia 2014 r. złożył formalny wniosek o przywrócenie terminu.

Pismem (k.

1. 10) wniesiono o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację prezentowaną w zaskarżonym akcie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem decyzję wydano z naruszeniem przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W sytuacji, gdy strona postępowania nie jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika o ile równocześnie treść żądania może budzić uzasadnione wątpliwości, obowiązkiem organu administracji jest podjęcie próby wyjaśnienia intencji wnioskodawcy. Powinność ta jest wyrazem realizacji zasady wnikliwego wyjaśnienia sprawy, budowania zaufania do organów władzy oraz ochrony strony przed negatywnymi następstwami braku znajomości prawa (art. 7-9 K.p.a.).

W rozpoznawanej sprawie trafnie zauważa organ, że w pouczeniu zawartym w uzasadnieniu postanowienia o sygn. akt IV SA/Wa 1528/13, odnotowano możliwość złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia środków odwoławczych (w danym przypadku wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy). Wniosek taki w podaniu z 24 lipca 2013 r. expressis verbis nie został sformułowany. Jednakże użyto w nim sformułowania "zgodnie z pouczaniem zawartym w postanowieniu Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego z dnia 11 lipca 2013 r.", co czyniło bardzo prawdopodobnym, że intencją strony było podjęcie czynności procesowych zgodnie z instrukcją zawartą w uzasadnieniu orzeczenia. Jednocześnie organ administracji świadomy był skutku procesowego nie złożenia odnośnego wniosku.

W takiej sytuacji, obowiązkiem organu było zwrócenie się do Strony o wyjaśnienie, czy zakres jej wniosku obejmuje także - w sposób dorozumiany (poprzez użycie sformułowania "zgodnie z pouczeniem sądu") - żądanie przywrócenie terminu. Nie sposób wprawdzie autorytatywnie przypisywać stronie złożenia określonych wniosków, jednak - gdy powstaje uzasadniona wątpliwość, co do jej intencji (jak w rozpoznawanej sprawie) - obowiązkiem organu administracji było wyjaśnienie wszelkich istotnych uwarunkowań sprawy, do których należy w pierwszym rzędzie zakres żądania.

W rozpoznawanej sprawie organ uchybił powinności wnikliwego wyjaśnienia sprawy (art. 7, 77 § 1 K.p.a.), co skutkowało przedwczesnym uznaniem, jakoby Skarżący, we wniosku z 24 lipca 2013 r., nie żądał przywrócenia terminu, podczas gdy z kolei wniosek z 20 stycznia 2014 r. został wniesiony z uchybieniem terminu zakreślonego w art. 58 § 2 K.p.a. (7 dni od ustania przyczyny).

Jak wynika jednoznacznie z treści skargi, uchybienie przepisom postępowania miało wpływ na wynik sprawy (a nie tylko mogło mieć, co byłoby już wystarczającą przesłanką, obligującą Sąd do uchylenia skarżonego aktu), bowiem - jak precyzuje Skarżący - jego wolą było wniesienie o przywrócenie terminu już we wniosku z 24 lipca 2013 r. a - jak trafnie ocenił organ - końcem termin do wniesienia takiego wniosku była data: 12 września 2013 r. (7 dni od uprawomocnienia się postanowienia o sygn. akt IV SA/Wa 1528/13). W takiej sytuacji, pismo z 20 stycznia 2014 r., określone przez stronę mianem wniosku o przywrócenie terminu, należało potraktować, jako ponowne żądanie rozpoznania wniosku niesformułowanego uprzednio wystarczająco jednoznacznie w piśmie z 24 lipca 2013 r..

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł, jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. W pkt 3 sentencji wyroku orzeczono o kosztach postępowania na podstawie art. 200 powyższej ustawy.

Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji uwzględni ocenę prawną wyrażoną w uzasadnieniu niniejszego orzeczenia.