Uzasadnienie
Postanowieniem z 28 sierpnia 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 630/13 referendarz sądowy ustanowił dla V.M. adwokata z urzędu w sprawie z jego skargi na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] pełnomocnikiem strony wyznaczyła adw. PL.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 28 listopada 2013 r. oddalił skargę V.M. oraz na wniosek adw. PL., który reprezentował skarżącego przed Sądem, przyznał pełnomocnikowi koszty nieopłaconej pomocy prawnej (240 zł.).
Pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia 10 lutego 2014 r. sporządził skargę kasacyjną od powyższego wyroku. W skardze kasacyjnej pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, które nie zostały pokryte w całości ani w części.
Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z 16 grudnia 2015 r. sygn. akt II OSK 980/14 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 listopada 2013 r., a także zaskarżoną decyzję Rady do Spraw Uchodźców oraz decyzję organu pierwszej instancji. Adw. P.L. nie stawił się na rozprawę.
Postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2016 r sygn. akt IV SA/Wa 630/13 referendarz sądowy, przyznał pełnomocnikowi skarżącego koszty pomocy prawnej udzielonej skarżącemu w drugiej instancji (120 zł., stosownie do § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, Dz. U. z 2013 r., poz. 461) oraz koszty za reprezentowanie skarżącego w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji (240 zł., stosownie § 18 ust. 1 pkt 1 lit c powołanego rozporządzenia), z uwzględnieniem stawki podatku od towarów i usług (23 %).
W piśmie z dnia 20 kwietnia 2016 r adw. P.L. wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia, w którym wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i przyznanie wynagrodzenia w wysokości sześciokrotności stawek minimalnych za postępowanie w I i II instancji. Zdaniem pełnomocnika zasądzone koszty nie są współmierne do nakładu jego pracy w tej sprawie. Adwokat podkreślił, że przed sporządzeniem skargi kasacyjnej w sposób wnikliwy i rzetelny zapoznał się ze sprawą, dokonał analizy obszernego materiału dowodowego, zapoznał się z sytuacją panującą w kraju pochodzenia cudzoziemca. Pełnomocnik dodał, że w postępowaniu przed Sądem II instancji wnioskował o przeprowadzenie dowodu z opinii psychologicznej skarżącego na okoliczność jego prześladowania w kraju pochodzenia, która "niewątpliwie stanowiła istotny dowód w sprawie, a przyczyniła się do wyjaśnienia i korzystnego dla skarżącego rozstrzygnięcia sprawy".
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wobec wniesienia sprzeciwu od ww. postanowienia referendarza sądowego, złożony przez skarżącego wniosek o przyznanie prawa pomocy podlegał rozpatrzeniu przez sąd stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej powoływana jako p.p.s.a.), w brzmieniu obowiązującym do 15 sierpnia 2015 r. – art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r., o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658).
Zgodnie z art. 250 § 1 p.p.s.a., wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Według § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461), mającego w sprawie zastosowanie na podstawie § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2015 r., poz. 1801) zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Podstawę zasądzenia opłaty, o której mowa w ust. 1, stanowią stawki minimalne określone w rozdziałach 3-5. Opłata ta nie może być wyższa niż sześciokrotna stawka minimalna ani przekraczać wartości przedmiotu sprawy (ust. 2).
Według § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia stawka minimalna wynosi w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna bądź decyzja lub postanowienie Urzędu Patentowego - 240 zł. Stosownie zaś do § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b) tego rozporządzenia, w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej stawka minimalna wynosi 50 % wskazanej wyżej kwoty, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat – 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł.
W sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego pełnomocnik podał, że wnosi o przyznanie kosztów pomocy prawnej w wysokości sześciokrotności stawek minimalnych.
Trzeba podkreślić, że ustawodawca określając wysokość stawek minimalnych za poszczególne czynności lub za udział w poszczególnych postępowaniach dokonał precyzyjnego rozważenia i uwzględnienia wszelkich okoliczności charakterystycznych dla danego typu spraw. W przyjętych stawkach minimalnych oddana została wycena koniecznego nakładu pracy pełnomocnika związana ze specyfiką określonego rodzaju postępowań. Jednocześnie ustawodawca pozostawił możliwość uwzględnienia przez sąd pewnych nadzwyczajnych, szczególnych okoliczności, które pojawiając się w danej sprawie zwiększają diametralnie nakład pracy niezbędnej do prawidłowej realizacji obowiązków profesjonalnego pełnomocnika procesowego.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, nie ma powodów do podwyższenia stawki wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu, gdy jego aktywność w wypełnianiu obowiązków w toku całego postępowania nie przekracza granic zwykłej staranności (post. SA w Krakowie z dnia 13 września 2006 r., II AKz 350/06, KZS 2006/10/21).
Należy przypomnieć, że w niniejszej sprawie pełnomocnik z urzędu został ustanowiony w dniu 28 sierpnia 2013 r. a więc przed wydaniem wyroku przez Sąd I instancji. W toku tego postępowania substytut pełnomocnika przejrzał akta sprawy w dniu 10 października 2013 r. oraz reprezentował skarżącego na rozprawie w dniu 28 listopada 2013 r. Natomiast aktywność pełnomocnika z urzędu w postępowaniu w II instancji (po wydaniu wyroku) przejawiła się w przejrzeniu akt sprawy w dniu 31 stycznia 2014 r., sporządzeniu pismem z dnia 10 lutego 2014r. skargi kasacyjnej oraz złożeniu wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii na podstawie art. 193 w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a. Z całą pełnością – zdaniem Sądu – nie są to czynności przekraczające granice zwykłej staranności w prowadzeniu sprawy. Trzeba ponadto zauważyć, że opinia o której wspomina pełnomocnik w sprzeciwie, została sporządzona i ujawniona już po wydaniu wyroku przez Sąd I instancji i z oczywistych względów nie mogła – jak stwierdził pełnomocnik - stanowić istotnego dowodu w sprawie.
Sądy administracyjne dokonują bowiem kontroli działalności administracji publicznej przyjmując za podstawę rozstrzygnięcia materiał dowodowy jakim dysponowały organy administracji w chwili orzekania w sprawie (por. uzasadnienie wyroku NSA w tej sprawie).
W świetle powyższego, przyjąć trzeba, że w rozpoznawanej sprawie nie ma podstaw do podwyższenia stawek opłat, na podstawie § 2 ust 1 rozporządzenia.
Mając powyższe na uwadze, pełnomocnikowi wyznaczonemu przez Okręgową Radę Adwokacką w [...] należało przyznać koszty w wysokości 240 zł tytułem pomocy prawnej udzielonej skarżącej w postępowaniu w pierwszej instancji. Z kolei za pomoc prawną udzieloną w postępowaniu w drugiej instancji – ponieważ pełnomocnik został wyznaczony przed wydaniem orzeczenia przez Sąd pierwszej instancji – należało przyznać 120 zł. W sumie koszty pomocy prawnej wynoszą więc 360 zł. Stosownie do § 2 ust. 3 rozporządzenia, ulegają one podwyższeniu o stawkę podatku od towarów i usług.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 250 § 1 i art. 260 § 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji postanowienia.