Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 25 maja 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 632/15

Uzasadnienie

Wnioskiem z 30 stycznia 2014 r. P. S. A. w Warszawie zwróciła się do Burmistrza Miasta [...] o wydanie zezwolenia na wycięcie określonych we wniosku drzew i krzewów w [...], rosnących w pasie 15 m od osi skrajnego toru kolejowego, w związku z modernizacją linii kolejowej [...].

Postanowieniem z 3 marca 2014 r. Burmistrz Miasta [...] dopuścił Stowarzyszenie [...] w M. do udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym.

Decyzją z [...] maja 2014 r. Burmistrz Miasta [...] zezwolił na usunięcie sześciu sztuk drzew określonych w decyzji.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła P. S. A. w Warszawie.

Decyzją z [...] sierpnia 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uchyliło decyzję organu pierwszej instancji w całości i przekazało mu sprawę do ponownego rozpatrzenia z uwagi na niewyjaśnienie odległości, w jakiej znajdują się wnioskowane o wycięcie drzewa i krzewy od osi skrajnego toru kolejowego, w kontekście art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1594 ze zm.) i § 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 7 sierpnia 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających sytuowanie drzew i krzewów, elementów ochrony akustycznej i wykonywanie robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowej, a także sposobu i utrzymania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 153, poz. 955 ze zm.).

Decyzją z [...] października 2014 r. Burmistrz Miasta [...] m. in. nie zezwolił na usunięcie drzew wskazanych w tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do decyzji, zezwolił na usunięcie drzew wskazanych w tabeli stanowiącej załącznik nr 2 do decyzji oraz nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej "K.p.a.".

W uzasadnieniu decyzji wskazano m. in., że drzewa przeznaczone do wycięcia rosną w odległości mniejszej niż 15 m od osi skrajnego toru kolejowego (co stwierdzono na podstawie przedstawionych do wniosku planów), stąd mogą stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu kolejowego, a ich usunięcie pozwoli na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia, mającego ogromne znaczenie dla rozwoju transportu kolejowego w Rzeczypospolitej Polskiej.

Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru powyższej decyzji, została ona doręczona Stowarzyszeniu [...] w M. 16 października 2014 r.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosło Stowarzyszenie [...] w M. Decyzją z [...] grudnia 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzje organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji wskazano m. in., że:

1. - znajdujące się w odległości mniejszej niż 15 m od osi skrajnego toru kolejowego drzewa zagrażają - w związku z przebudową linii kolejowej - bezpieczeństwu ruchu kolejowego, jako że takie domniemanie zawiera art. 56 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym;
2. - organ pierwszej instancji nie doręczył odwołującemu się jedynego pisma z 19 września 2014 r. skierowanego do pełnomocnika inwestora, ale brak podstaw do twierdzenia, aby wadliwie informował odwołującego się o przebiegu postępowania;
3. - rygor natychmiastowej wykonalności był uzasadniony przesłankami z art. 108 K.p.a., a decyzja organu pierwszej instancji z [...] października 2014 r. została wysłana do odwołującego się 7 października 2014 r., czyli przed usunięciem drzew.

Stowarzyszenie [...] w M. wniosło skargę do Sądu na decyzję organu odwoławczego, podnosząc, że m. in.:

1. 1. Skarżący, po uchyleniu przez organ odwoławczy pierwszej decyzji Burmistrza Miasta [...], został pominięty w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, ponieważ:
2. a) organ ten z pominięciem Skarżącego wymieniał pisma z inwestorem (np. dotyczące spotkań z 8 września 2014 r., z 16 września 2014 r. w Ministerstwie Rozwoju i Infrastruktury oraz z wizji w terenie z 17 września 2014 r.), co może świadczyć o ustaleniach dokonanych bez wiedzy Skarżącego; nie doręczono mu - wbrew temu, co stwierdzono w zaskarżonej decyzji - więcej niż jednego pisma (np. oświadczeń z 8 września 2014 r., z 10 września 2014 r., z 11 września 2014 r., pism z 12 września 2014 r., z 17 września 2014 r., z 19 września 2014 r., z 29 września 2014 r.); niektóre pisma Skarżący otrzymał dopiero na wniosek z 20 września 2014 r.;
3. b) wycinka dużej części drzew nastąpiła 15 października 2014 r., wobec czego Skarżący - nieświadomy wydania decyzji - telefonicznie wniósł do Urzędu Miejskiego o jej wstrzymanie; dopiero na miejscu wycinki w tym dniu Skarżącemu okazano wydaną [...] października 2014 r. decyzję opatrzoną rygorem natychmiastowej wykonalności;
4. 2. organ odwoławczy nie odniósł się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu, w tym nie zwrócił uwagi, że:
5. a) organ pierwszej instancji nie stwierdził (wbrew zaleceniom zawartym w decyzji organu odwoławczego z [...] sierpnia 2014 r.), czy drzewa znajdują się w odległości mniejszej niż 15 m od osi skrajnego toru kolejowego (nie było to przedmiotem wizji w terenie),
6. b) brak jest przesłanek do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Skarżący uiścił wpis od skargi w wysokości 200 zł (k. 26).

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie (k.

1. 39) pełnomocnik skarżącego:
2. - podniósł, że:
3. - w ponownym postępowaniu organ pierwszej instancji nie zapewnił stronom czynnego w nim udziału - o jego decyzji Skarżący dowiedział się w trakcie wycinki drzew;
4. - nie było podstaw do wycinki wszystkich drzew, a ponadto wycięto również drzewa, co do których organ powinien był wystąpić do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o odstępstwo na ich usunięcie;
5. - wniósł o zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zaskarżona decyzja podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", ponieważ organ pierwszej instancji naruszył art. 10 § 1-3 K.p.a. poprzez pominięcie Skarżącego w postępowaniu, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.), a tym samym - do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a.

Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 K.p.a.). Mogą one odstąpić od tej zasady tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną (art. 10 § 2 K.p.a.). Organ administracji publicznej obowiązany jest utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny odstąpienia od powyższej zasady (art. 10 § 3 K.p.a.).

Powyższe przepisy zostały naruszone przez organ pierwszej instancji, ponieważ - jak słusznie wskazał Skarżący - został on niemal całkowicie pominięty w postępowaniu przed tym organem. Nie doręczono mu bowiem (za wyjątkiem decyzji) żadnych pism, a niektóre z nich doręczono mu na jego wniosek dopiero po wydaniu decyzji i usunięciu drzew. Organ wbrew art. 10 § 2 K.p.a. nie uzasadnił powodu odstąpienia od zasady określonej w art. 10 § 1 K.p.a. Na uwagę zasługuje, że decyzja organu pierwszej instancji została Skarżącemu doręczona 16 października 2014 r. (co wynika ze zwrotnego poświadczenia odbioru), natomiast - jak wynika z niezaprzeczonych przez organ twierdzeń Skarżącego - wycinka znacznej części objętych decyzją drzew nastąpiła dzień wcześniej (15 października 2014 r.). Spowodowało to niemożność brania przez Skarżącego czynnego udziału w postępowaniu, w którym zamierzał uczestniczyć.

W związku z powyższym jako przedwczesne Sąd uznał odnoszenie się do meritum sprawy.

Z tego powodu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. uchylono w pkt 1 sentencji zaskarżoną decyzję.

W pkt 2 sentencji orzeczono o kosztach postępowania na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a., na które składa się uiszczony wpis od skargi w wysokości 200 zł.

W ponownym postępowaniu organ odwoławczy odniesie się do wszystkich zarzutów odwołania i wyda decyzję uwzględniając stan faktyczny sprawy na dzień wydania swej decyzji.