Uzasadnienie
W piśmie z 6 kwietnia 2011 r. R. P. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o stwierdzenie niezgodności z prawem niewydania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzji o przyznaniu emerytury z uwzględnieniem amerykańskich i niemieckich okresów ubezpieczenia.
W odpowiedzi na powyższą skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej odrzucenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, w pierwszej kolejności bada, czy zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej podlega kontroli tego sądu.
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w art. 1 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), zgodnie z którym sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana przez sądy administracyjne, ma charakter ograniczony, co oznacza, że objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie.
Kognicja sądów administracyjnych określona została m. in. w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.). Przepis ten zawiera szczegółowy katalog spraw objętych właściwością rzeczową sądów administracyjnych. Z treści wskazanego przepisu wynika, ze sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
W przedmiotowej skardze R. P. wniósł o stwierdzenie niezgodności z prawem niewydania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzji o przyznaniu emerytury z uwzględnieniem amerykańskich i niemieckich okresów ubezpieczenia. W jego ocenie fakt zaniechania przez ww. organ działania do którego był zobowiązany powinien być stwierdzony na podstawie art. 4171 § 3 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r. poz. 121, dalej: "Kc").
Zgodnie z treścią art. 4171 § 3 Kc jeżeli szkoda została wyrządzona przez niewydanie orzeczenia lub decyzji, gdy obowiązek ich wydania przewiduje przepis prawa, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu niezgodności z prawem niewydania orzeczenia lub decyzji, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej.
Zdaniem Sądu zgodzić należy się ze stanowiskiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zawartym w odpowiedzi na przedmiotową skargę, że właściwym trybem postępowania w niniejszej sprawie powinno być postępowanie przed sądem powszechnym.
Wskazać należy, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, w tym w sprawach emerytalno-rentowych, właściwymi sądami do rozpoznania odwołań od wydanych bądź nie wydanych w terminie decyzji organu rentowego są sądy powszechne. W myśl art. 4779 § 4 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2014 r., poz. 101) jeżeli organ rentowy nie wydał decyzji w terminie dwóch miesięcy, licząc od dnia zgłoszenia roszczenia w sposób przepisany, odwołanie można wnieść w każdym czasie po upływie tego terminu. Podobnie w art. 83 ust. 3 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2013 r., poz. 1442) wskazano, iż odwołanie do sądu przysługuje również w razie niewydania decyzji w terminie 2 miesięcy, licząc od dnia zgłoszenia wniosku o świadczenie lub inne roszczenia.
W związku z powyższym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.