Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 16 września 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 700/13

Uzasadnienie

W piśmie z dnia 7 marca 2013 r. [...] sp. z o.o., reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na czynność Prezesa Polskiego Komitetu Normalizacyjnego z dnia [...] stycznia 2013 r. polegającą na odmowie usunięcia naruszenia prawa powstałego w wyniku utrzymania w mocy decyzji Zastępcy Prezesa PKN do spraw normalizacji w sprawie głosowania nad projektem [...].

W odpowiedzi na skargę Prezes Polskiego Komitetu Normalizacyjnego wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej, ewentualnie o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

Skarga podlega odrzuceniu, bowiem Prezes Polskiego Komitetu Normalizacyjnego nie jest organem administracji publicznej.

Pojęcie organów administracji zostało usystematyzowane w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (dalej zwaną Kpa). I tak organy wymienione w art. 1 pkt 1 K.p.a. określa się mianem organów administracji w znaczeniu ustrojowym, natomiast inne organy państwowe i podmioty gdy są powołane z mocy prawa lub na podstawie porozumień do załatwiania spraw określonych w pkt 1 K.p.a. określa się mianem organów administracji w znaczeniu funkcjonalnym. W art. 5 § 1 pkt 3 K.p.a. wymieniono podmioty, zaliczane do organów administracji publicznej. Są nimi: ministrowie, centralne organy administracji rządowej, wojewodowie, działające w ich lub we własnym imieniu inne terenowe administracji rządowej (zespolonej i niezespolonej) i organy jednostek samorządu terytorialnego.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – zwaną dalej Ppsa), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, zaś zgodnie § 2 Ppsa kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na: decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;

Ponadto zgodnie z art. 3 § 3 Ppsa, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.

W ocenie Sądu zaskarżona czynność wyrażona w formie pisma z dnia [...] stycznia 2013 r. nie jest czynnością z zakresu administracji publicznej, ponieważ powszechnie obowiązujące przepisy prawa nie dają uprawnienia Prezesowi Polskiego Komitetu Normalizacyjnego do wydawania rozstrzygnięć o takim charakterze.

Zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji (Dz.U. Nr 169 poz. 1386 ze zm.) Polski Komitet Normalizacyjny jest państwową jednostką organizacyjną. Polski Komitet Normalizacyjny, jako krajowa jednostka normalizacyjna zapewnia realizację:

1. 1) racjonalizacji produkcji i usług poprzez stosowanie uznanych reguł technicznych lub rozwiązań organizacyjnych;
2. 2) usuwania barier technicznych w handlu i zapobiegania ich powstawaniu;
3. 3) zapewnienia ochrony życia, zdrowia, środowiska i interesu konsumentów oraz bezpieczeństwa pracy;
4. 4) poprawy funkcjonalności, kompatybilności i zamienności wyrobów, procesów i usług oraz regulowania ich różnorodności;
5. 5) zapewnienia jakości i niezawodności wyrobów, procesów i usług;
6. 6) działania na rzecz uwzględnienia interesów krajowych w normalizacji europejskiej i międzynarodowej;
7. 7) ułatwiania porozumiewania się przez określanie terminów, definicji, oznaczeń i symboli do powszechnego stosowania zgodnie z zasadami:

1. 1) jawności i powszechnej dostępności;
2. 2) uwzględniania interesu publicznego;
3. 3) dobrowolności uczestnictwa w procesie opracowywania i stosowania norm;
4. 4) zapewnienia możliwości uczestnictwa wszystkich zainteresowanych w procesie opracowywania norm;
5. 5) konsensu jako podstawy procesu uzgadniania treści norm;
6. 6) niezależności od administracji publicznej oraz jakiejkolwiek grupy interesów;
7. 7) jednolitości i spójności postanowień norm;
8. 8) wykorzystywania sprawdzonych osiągnięć nauki i techniki;
9. 9) zgodności z zasadami normalizacji europejskiej i międzynarodowej (art. 9 ust.1).

Zgodnie z art. 11 ustawy o normalizacji do zadań PKN należy organizowanie i prowadzenie normalizacji krajowej zgodnie z potrzebami kraju, w tym:

1. 1) określanie stanu i kierunków rozwoju normalizacji;
2. 2) organizowanie i nadzorowanie działań związanych z opracowywaniem i rozpowszechnianiem Polskich Norm i innych dokumentów normalizacyjnych, w szczególności przez ankietę powszechną projektów norm; ankieta powszechna jest realizowana przez podawanie do publicznej wiadomości tytułów, terminów zakończenia ankiety oraz miejsca i sposobu udostępniania zainteresowanym treści projektów;
3. 3) zatwierdzanie i wycofywanie Polskich Norm oraz innych dokumentów normalizacyjnych;
4. 4) reprezentowanie Rzeczypospolitej Polskiej w międzynarodowych i regionalnych organizacjach normalizacyjnych, uczestnictwo w ich pracach oraz występowanie za granicą w sprawach dotyczących normalizacji;
5. 5) inicjowanie i organizowanie pracy komitetów technicznych do realizacji zadań związanych z opracowywaniem dokumentów normalizacyjnych;
6. 6) organizowanie i prowadzenie działalności szkoleniowej, wydawniczej, promocyjnej i informacyjnej dotyczącej normalizacji i dziedzin pokrewnych;
7. 7) opiniowanie projektów aktów prawnych związanych z normalizacją.

Z art. 14 cyt, ustawy wynika że Polski Komitet Normalizacyjny jest państwową jednostką budżetową, którą kieruje Prezes (art. 15). Do zadań prezesa, stosownie do treści art. 15 ust. 2 cyt. ustawy należy w szczególności

1. 1) powoływanie i odwoływanie komitetów technicznych;
2. 2) zatwierdzanie i wycofywanie, w imieniu PKN, Polskich Norm i innych dokumentów normalizacyjnych na wniosek komitetów technicznych, z uwzględnieniem zasad normalizacji krajowej wymienionych w art. 4;
3. 3) podejmowanie decyzji w sprawach dotyczących działalności PKN;
4. 4) wydawanie przepisów wewnętrznych PKN;
5. 5) współpraca z Radą Normalizacyjną, w tym zasięganie opinii Rady w sprawach, o których mowa w art. 18 ust. 4;
6. 6) składanie rocznych sprawozdań z działalności PKN Radzie Normalizacyjnej i Prezesowi Rady Ministrów w terminie do 30 czerwca następnego roku kalendarzowego;
7. 7) reprezentowanie PKN na zewnątrz;
8. 8) zarządzanie mieniem PKN.

Należy także mieć na względzie, że zgodnie z zarządzeniem nr 169 Prezesa Rady Ministrów z dnia z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie nadania statutu Polskiemu Komitetowi Normalizacyjnemu (M.P z 2002 Nr 61 poz. 874 ze zm.) Polski Komitet Normalizacyjny, jest krajową jednostką normalizacyjną działającą na podstawie ustawy z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji (Dz. U. Nr 169, poz. 1386) oraz statutu (§ 1), kierowaną przez Prezesa (§ 3 ust. 1).

W ocenie Sądu przywołane przepisy nie dają Prezesowi PKN uprawnienia do działania w formie organu administracji publicznej. Polski Komitet Normalizacyjny podejmuje czynności normalizacji krajowej, które nie są czynnościami z zakresu administracji publicznej. Prezes PKN nie sprawuje władztwa administracyjnego a Polskie Normy nie są aktami administracyjnymi. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 3 ustawy o normalizacji stosowanie Polskich Norm jest dobrowolne. Oznacza to, że strona, która nie zgadza się z jej wytycznymi może po prostu jej nie stosować bez negatywnych konsekwencji. Inaczej kształtuje się sytuacja w przypadku decyzji czy postanowień czy innych władczych form działania organu administracji publicznej. Tam z reguły nie ma dowolności stosowania aktu. Organ administracji publicznej w ramach tzw. imperium nakazuje określonej grupie podmiotów nakaz powinnego zachowania się. Taka forma działania może zaś wykraczać poza sferę przyznanych organowi kompetencji i tym samym może być przedmiotem zaskarżenia do Sądu Administracyjnego, w celu ochrony prawa jednostki.

Inaczej zaś ma się sprawa w przypadku "rozstrzygnięć" Polskiego Komitetu Normalizacyjnego tym samym Prezesa tej jednostki. W ocenie Sądu w sytuacji gdyby racjonalny ustawodawca zamierzał przyznać temu podmiotowi prawo do wydawania rozstrzygnięć o charakterze władczym i wiążącym to wprost uregulowałby to w stosownym akcie prawnym. Skoro zaś ustawa o normalizacji ani żaden inny akt prawny nie daje uprawnienia Prezesowi PKN kompetencji do wydawania decyzji, postanowień czy podejmowania innych czynności w formie władczej to nie można uznać, że jest on organem administracji publicznej. Oceny tej nie zmienia okoliczność że, jak podniósł skarżący, wewnętrzne regulacje PKN stanowią, że sprawy załatwiane są w terminach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Są to bowiem wewnętrzne regulacje, więc nie mają charakteru przepisów powszechnie obowiązujących i nie można wywodzić z nich negatywnych skutków prawnych, w przypadku niezachowania tego terminu.

Skoro ani Polski Komitet Normalizacyjny ani jego Prezes nie posiadają kompetencji to wydawania powszechnie obowiązujących aktów, które w sposób prawny kształtują prawa i obowiązki stron to nie można uznać, że są w znaczeniu funkcjonalnym organami administracji publicznej.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 Ppsa orzekł jak w sentencji.