Uzasadnienie
Pismem z dnia 21 kwietnia 2009 r. A. O. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika postępowania, toczącym się przed tym Sądem, w sprawie dotyczącej skarg na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2008 r., którą utrzymano w mocy decyzję tego organu z dnia [...] września 2008 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] grudnia 1948 r. oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1948 r. w sprawie podpadania nieruchomości ziemskiej P. pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.
W uzasadnieniu podniosła, iż wniosek ten jest uzasadniony jej interesem prawnym, ze względu na to, że jest wierzycielem hipotecznym nieruchomości wchodzących w skład L. KW nr [...] i KW nr [...]. W związku z tym wystąpiła z pozwem o zapłatę tej wierzytelności, jednak powództwo zostało oddalone ze względu na to, iż wpis w księdze wieczystej jest niezgody z decyzją Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1948 r. utrzymanej w mocy orzeczeniem Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] grudnia 1948 r. o przejęcie na cele reformy rolnej majątku P. zapisanego w księgach wieczystych KW nr [...] i KW [...]. W ocenie wnioskodawczyni jej interes prawny jest uzasadniony, ponieważ wynik sprawy wpłynie na skuteczne dochodzenie roszczeń.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) udział w charakterze uczestnika może zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego (...). Natomiast zgodnie z art. 33 § 1 cyt. ustawy osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony.
Przede wszystkim należy wskazać, iż do kognicji sądów administracyjnych nie należy rozstrzyganie spraw zastrzeżonych do sądów powszechnych, wobec tego Sąd nie ocenia, czy wnioskodawczyni przysługuje czy też będzie przysługiwał jakikolwiek tytuł prawny do nieruchomości wchodzącej w skład majątku P. Zarówno w orzecznictwie jak w literaturze przedmiotu przyjmuje się, że o tym czy wnioskodawca ubiegający się o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie decyduje norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt administracyjny, a nie interes faktyczny.
Oceniając przedmiotowy wniosek Sąd oparł się na nadesłanych przez wnioskodawczynię dokumentów – kopii odpisu wyroku Sądu Okręgowego we W. z dnia [...] grudnia 2007 r., sygn. akt [...] oraz aktach sprawy. W obszernych aktach administracyjnych, wnioskodawczyni nie pojawia się na żadnym etapie postępowania jako strona, czy uczestnik postępowania administracyjnego. Wobec tego należało zbadać, czy zachodzą przesłanki z art. 33 § 2 cyt. na wstępie ustawy.
Z uzasadnienia nadesłanego wyroku Sądu powszechnego wynika, że wnioskodawczyni nie nabyła wierzytelności względem pozwanego P. R., ponieważ w dniu zawarcia umowy przelewu nie służyła już ona cedentowi, na skutek wygaśnięcia zobowiązania. Sąd powszechny wskazał, iż A. O. nie mogła na podstawie umowy cesji z dnia [...] lipca 2003 r. nabyć skutecznie wierzytelności od pozwanego z tytułu ceny za zbycie nieruchomości. W sprawie zachodziła bowiem niemożność świadczenia. Jej skutkiem był wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2003 r., oddalający skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2002 r., utrzymującym w mocy decyzje nieważność decyzji z dnia [...] listopada 1991 r. i 30 czerwca 1992.Decyzje te stanowiły podstawę wpisu prawa własności na rzecz A. L., M. S., B. S., W. L., P. F., I. F., M. F., P. R., S. K., M. K. do ksiąg wieczystych KW [...] oraz KW [...].
Sąd Okręgowy wskazał, iż w wyniku tego wyroku zbywcom nieruchomości wskazanym w umowie sprzedaży z [...] sierpnia 1998 r., w tym cedentowi nie przysługiwał tytuł prawny, prawo własności do nieruchomości będących przedmiotem umowy z dnia [...] sierpnia 1998 r. Od tego momentu świadczenie sprzedających w postaci zbycia prawa własności stało się niemożliwe.
Wobec przytoczonych twierdzeń zawartych w wyroku sądu powszechnego należy stwierdzić, iż wnioskodawczyni nie ma interesu prawnego, ocenianego przez pryzmat norm prawa materialnego, w toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wnioskodawczyni posiada jedynie wierzytelność względem P. R., więc jedynie prawo obligacyjne.
Z wniosku wynika, iż skarżąca jest de facto zainteresowana rozstrzygnięciem w sprawie, ze względu na możliwość skutecznego dochodzenia roszczeń od dłużnika, a nie występowaniem w sprawie w charakterze strony. Znajomość sygnatury, pod którą toczy się niniejsze postępowanie, pozwoli wnioskodawczyni na poznanie zapadłych rozstrzygnięć. Orzeczenia te są nadto publikowane w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych, ogólnie dostępnej.
W tym stanie rzeczy z braku podstaw z art. 33 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie można było uwzględnić wniosku A. O. o dopuszczenie do udziału w niniejszym postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika postępowania.