Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 6 sierpnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę małoletniego T. G. reprezentowanego przez przedstawicieli ustawowych D. I. i W. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2013 r.
W. G. złożył wniosek o sporządzenie uzasadnia wyroku, w związku czym został wezwany do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł. W piśmie z dnia 26 sierpnia 2013 r. wniósł o zwolnienie go od obowiązku uiszczenia opłaty kancelaryjnej.
W dniu 18 września 2013 r. W. G. złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy, w rubryce nr 4 formularza wskazując, że domaga się ustanowienia radcy prawnego.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz synem – T. G. (ur. [...] października 2006 r.), córką A. G. (ur. [...] maja 2005 r.), córką M. G. (ur. [...] maja 2007 r.), i córką O. G. (ur. [...] czerwca 2004 r.).
Wnioskodawca wskazał, że uzyskuje dochód w wysokości 4 500 zł. z tytułu renty chorobowej.
Oświadczył, że małoletnie dzieci uczęszczają do 2 i 3 klasy szkoły podstawowej. Wynajmuje mieszkanie, dodatkowo ponosi koszty zapewnienia opiekunki dla dzieci.
Zarządzeniem z dnia 22 października 2013 r. referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez wyraźne wskazanie zakresu wniosku (z pisma z dnia 26 sierpnia 2013 r. wynika, że wnosi o zwolnienie od opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł, a z wniosku złożonego na urzędowym formularzu PPF wynika, że domaga się jedynie ustanowienia radcy prawnego) – w terminie 14 dni pod rygorem uznania, że żąda ustanowienia radcy prawnego (jak wskazał w rubryce nr 4 formularza PPF).
Ponadto wnioskodawca został wezwany do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez:
- a) nadesłanie wyciągów z wszelkich posiadanych przez niego rachunków bankowych, z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- b) nadesłanie dokumentu potwierdzającego wysokość świadczenia rentowego - na przykład odcinków wypłaty renty z ostatnich miesięcy, bądź kopii decyzji właściwego organu rentowego o przyznaniu tego świadczenia,
- c) nadesłanie kopii umowy najmu mieszkania, oraz dokumentów potwierdzających opłacanie czynszu najmu mieszkania,
- d) wskazanie i udokumentowanie wydatków ponoszonych na utrzymanie miesięczne (np. kopii faktur, rachunków, poleceń przelewów),
- e) udokumentowanie wysokości oraz faktu opłacania wynagrodzenia opiekunki małoletnich dzieci,
- e) złożenie oświadczenia, czy matka małoletnich dzieci: A. G. i T. G. – D. I. partycypuje w kosztach utrzymania swoich małoletnich dzieci – jeżeli tak to w jakim stopniu, w szczególności należy wyjaśnić, czy wyżej wymieniona opłaca alimenty na rzecz swoich małoletnich dzieci (z protokołu z rozprawy z dnia 16 listopada 2007 r. znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy wynika, że alimenty zostały zasądzone) – należy nadesłać kopię orzeczenia sądu w tym przedmiocie.
W związku z wątpliwościami wynikającymi z przeanalizowania treści wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego na urzędowym formularzu PPF w zakresie wskazania osób pozostających ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym i akt administracyjnych sprawy, wezwano także wnioskodawcę do udokumentowania i potwierdzenia (np. poprzez nadesłanie odpisów aktów urodzenia), że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z małoletnią córką M. G. urodzoną [...].09.2007 r. oraz O. G. urodzoną [...].06.2004 r. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że córki o podanych imionach: M. G. (ur. [...].09.1987 r.) i O. G. (ur. [...].06.1984 r.) są pełnoletnie i nie prowadzą z wnioskodawcą wspólnego gospodarstwa domowego.
Wezwanie to zostało doręczone W. G. w dniu 4 listopada 2013 r. Termin do jego wykonania upłynął w dniu 18 listopada 2013 r.
Wnioskodawca w powyższym terminie nie uzupełnił wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Rozpatrując przedmiotowy wniosek o przyznanie prawa pomocy, trzeba mieć na uwadze, że zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako: "p.p.s.a."), strona wnosząca do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki obowiązana jest do poniesienia kosztów postępowania. Art. 243 i nast. cytowanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przewidują możliwość ubiegania się przez osobę fizyczną o przyznanie prawa pomocy, gdy wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z powyższego, w postępowaniu sądowoadministracyjnym podmiot wnoszący skargę do sądu musi liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów postępowania.
Z tego punktu widzenia przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego. Rozpatrując niniejszy wniosek, należy także podkreślić, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym uwarunkowane jest wykazaniem przez stronę, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Analiza treści powołanego wyżej przepisu wskazuje, że wnioskodawca powinien wykazać, przedstawiając odpowiednie argumenty i dowody (m.in. z dokumentów źródłowych świadczących o krytycznej sytuacji finansowej), że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania.
W pierwszej kolejności, rozpatrując wniosek W. G., należy wskazać, że wobec nieudzielenia przez niego odpowiedzi na wezwanie do precyzyjnego wskazania zakresu wniosku o przyznanie prawa pomocy uznano, że w niniejszej sprawie domaga się on jedynie ustanowienia radcy prawnego.
W rozpatrywanej sprawie stwierdzić należy, że omówiony warunek przyznania prawa pomocy, tj. wykazanie że wnioskodawca spełnia przesłanki uprawniające do ustanowienia radcy prawnego, nie został przez niego spełniony.
Z informacji podanych przez wnioskodawcę we wniosku na urzędowym formularzu PPF wynika, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie czworgiem małoletnich dzieci, tj. synem – T. G. (ur. [...] października 2006 r.), córką A. G. (ur. [...] maja 2005 r.), córką M. G. (ur. [...] maja 2007 r.) i córką O. G. (ur. [...] czerwca 2004 r.). Tymczasem z akt administracyjnych wynika, że córki o podanych w rubryce nr 6 formularza PPF imionach: M. G. (ur. [...].09.1987 r.) i O. G. (ur. [...].06.1984 r.) są pełnoletnie i nie prowadzą z wnioskodawcą wspólnego gospodarstwa domowego.
W tym stanie rzeczy uzasadnione było wezwanie do wyjaśnienia rozbieżności wynikających z danych zawartych we wniosku oraz dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy. Ustalenie rzeczywistej liczby osób pozostających na utrzymaniu wnioskodawcy jest bardzo istotnym elementem przy ocenie zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący nie wyjaśnił wątpliwości w tym zakresie.
Wnioskodawca nie nadesłał także dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanego dochodu jak również wyciągów z kont bankowych – ewentualnie oświadczenia o nieposiadaniu kont bankowych, nie wyjaśnił jakie ponosi koszty wynajęcia mieszkania, ani nie wskazał wysokości wydatków ponoszonych na utrzymanie miesięczne, w tym nie udokumentował wysokości oraz faktu opłacania wynagrodzenia opiekunki małoletnich dzieci. Nie wyjaśnił również wątpliwości dotyczących partycypowania w kosztach utrzymania małoletnich dzieci: A. G. i T. G. ich maki – D. I., (w aktach administracyjnych sprawy znajdują się oświadczenia wskazujące, że zostały zasądzone alimenty od D. I. na rzecz jej małoletnich dzieci).
Brak wyjaśnienia tak istotnych wątpliwości oraz nadesłania dodatkowych informacji i dokumentów, o których mowa wyżej, uniemożliwia uwzględnienie wniosku W. G. o ustanowienie radcy prawnego. Należy bowiem uznać, że wnioskodawca nie wykazał, ze jego sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, bowiem z przedstawionych informacji i dokumentów nie wynika, aby poniesienie kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika naraziło go na uszczerbek utrzymania koniecznego.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.