Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wstrzymał z dniem [...]maja 2004 r. użytkowanie instalacji wentylacji zainstalowanej na dachu budynku przy ul [...].
W uzasadnieniu tej decyzji organ podał, iż ostateczną decyzją z dnia [...] września 2003 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska ustalił termin naruszenia wymagań ochrony środowiska polegającego na nieposiadaniu pozwolenia na emitowanie hałasu do środowiska wymaganego zgodnie z art. 231 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska – dla Spółdzielni Budowlano-Mieskaniowej [...] eksploatującej wentylację zainstalowaną na dachu budynku przy ul. [...] bez wymaganego zezwolenia na emitowanie hałasu – do dnia [...] grudnia 2003 r. W uzasadnieniu tej decyzji [...]WIOŚ poinformował Spółdzielnię, że w razie nieusunięcia naruszenia w oznaczonym terminie wstrzymane zostanie użytkowanie instalacji.
Wobec tego, że do [...] kwietnia 2004 r. SBM [...] nie uzyskała zezwolenia na emitowanie hałasu do środowiska z instalacji opisanej wyżej [...]WIOŚ wstrzymał jej użytkowanie – w oparciu o art. 367 ust.1 pkt 1 i ust. 3 i 4 ustawy Prawo ochrony środowiska.
SBM [...] wniosła odwołanie od decyzji z dnia [...] kwietnia 2004 r. podnosząc, że Spółdzielnia podjęła niezbędne działania zmierzające do doprowadzenia poziomu hałasu emitowanego przez urządzenia wentylacyjne do stanu zgodnego z normą, o czym informowała zarówno WIOŚ jak i Państwowego Inspektora Sanitarnego przesyłając wyniki pomiarów hałasu – ostatnie z dnia [...] lutego 2004 r.
Decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. po rozpoznaniu odwołania SBM [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2004 r.
W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wskazał, że Prezydent W. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2002 r. –na podstawie art. 231ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska wezwał SBM [...] do przedłożenia wniosku o wydanie pozwolenia na emitowanie hałasu do środowiska. Termin do złożenia wniosku upłynął [...] czerwca 2003 r. Pomimo upływu terminu Spółdzielnia nie uzyskała stosownego zezwolenia na emitowanie hałasu do środowiska ani nie złożyła wniosku o takie zezwolenie.
W konsekwencji – w oparciu o art. 367ust. 3 ustawy – Prawo ochrony środowiska z dnia 27 kwietnia 2001 r. wstrzymano użytkowanie instalacji wentylacyjnej. Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że wyniki pomiarów emisji hałasu dokonane zarówno przez SBM [...] jak i L. T. pozostają bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy gdyż przesłanką wydania zaskarżonej decyzji było naruszenie art. 367 ust., 1 pkt 1 i ust. 3 Prawa ochrony środowiska.
Skargę na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska wniosła SBM [...] zarzucając zaskarżonej decyzji:
- - naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy poprzez wydanie decyzji merytorycznie rozstrzygającej sprawę bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz poprzez sporządzenie uzasadnienia od decyzji w formie niezgodnej z art. 107§3 kpa w szczególności poprzez niewskazanie dowodów, na których organ się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;
- - naruszenie przepisu art. 367ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez błędne jego zastosowanie.
W konkluzji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania na jej rzecz.
Na rozprawie dnia 21 kwietnia 2005 r. skarżąca dodatkowo podniosła, że
L. T. nie posiada interesu prawnego do występowania w charakterze strony w nin. postępowaniu albowiem uchwałą Rady Nadzorczej z dnia [...] maja 2003 r. utrzymaną w mocy uchwałą Walnego Zgromadzenia z dnia [...] października 2003 r. została wykluczona z członkostwa Spółdzielni i zajmuje lokal nr [...] bez tytułu prawnego.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. (art. 134§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. nr 153 poz. 1270).Kierując się powyższym unormowaniem Sąd ocenił, że skarga jest uzasadniona i prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska została podjęta z naruszeniem przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy a mianowicie art. 7,77 i 107§3 kpa w zw. z art. 367 ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. (Dz.U. nr 62 poz. 627 z późn. zm.).- dalej: p.o.ś.
Art. 367 ust. 1 cyt. ustawy stanowi, że wojewódzki inspektor ochrony środowiska jest uprawniony do wstrzymania w drodze decyzji użytkowania instalacji jeżeli podmiot korzystający ze środowiska wprowadza do niego substancję lub energię bez wymaganego zezwolenia (ust. 1pkt. 1). W takim przypadku w/w organ – na wniosek prowadzącego instalację może ustalić termin usunięcia naruszenia.(ust.2) W razie nieusunięcia naruszenia w wyznaczonym terminie wojewódzki inspektor ochrony środowiska wstrzyma w drodze decyzji użytkowanie instalacji (ust. 3).
Zarówno językowa jak i celowościowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że wstrzymanie użytkowania instalacji jest możliwe w razie stwierdzenie naruszeń wskazanych w ust. 1 pkt.
1. Jeżeli natomiast właściwy organ na wniosek prowadzącego instalację wyznaczy termin do usunięcia naruszenia i naruszenie to nie zostanie usunięte w tym terminie organ ma obowiązek wstrzymania użytkowania instalacji na podstawie ust. 3 cyt. przepisu. Dla zastosowania rygoru w postaci wstrzymania użytkowania instalacji konieczne jest zatem ustalenie, że podmiot korzystający ze środowiska wprowadza do niego substancje i energie bez wymaganego zezwolenia lub z przekroczeniem warunków określonych w takim zezwoleniu. A zatem nie wystarczy samo stwierdzenie, że użytkowana instalacja emituje hałas lecz warunkiem koniecznym jest ustalenie, że poziom hałasu jest wyższy od określonego jako dopuszczalny.
Takie stanowisko wyraził m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 lutego 1994 (IV S.A. 714/93 ONSA 1995/4/157).Wprawdzie w tej sprawie NSA orzekał na podstawie przepisów ustawy z 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska jednakże – w ocenie Sądu – teza ta zachowuje aktualność również w odniesieniu do ustawy p.o.ś.
Art. 230 ustawy p.o.ś. wskazuje, że pozwolenie na emitowanie hałasu do środowiska jest wymagane gdy hałas przekracza dopuszczalne poziomy (z zastrzeżeniem ust. 2 tego art. i art.. 231ust. 2 tej ustawy).
Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, że zastosowanie rygoru określonego w art. 367 ust. 1, 2 i 3 obligowało organ w pierwszej kolejności do zbadania czy zaistniały przesłanki określone w tym przepisie tj. czy instalacja użytkowana przez SBM [...] emituje do środowiska hałas w stopniu, który wymaga uzyskania zezwolenia.
Przesłanki te muszą być spełnione w dacie wydania decyzji. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie podzielił stanowiska zarówno organu I jak i II instancji, że samo niewywiązanie się z nałożonego przez właściwy organ obowiązku złożenia wniosku o wydanie pozwolenia na emitowanie hałasu do środowiska – w trybie art. 231 ust 1 p.o.ś. może skutkować wstrzymaniem użytkowania instalacji emitującej hałas. Ustawodawca ani w Rozdziale 6 "Pozwolenie na emitowanie hałasu" ani w Dziale III "Odpowiedzialność administracyjna" nie nałożył na wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska obowiązku wstrzymania użytkowania takiej instalacji w drodze decyzji
Wymaga podkreślenia – co zdaje się uszło z pola widzenia organom orzekającym- że ostateczną decyzją z dnia [...].12.2002 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nakazał Spółdzielni doprowadzić poziom hałasu przenikającego do pomieszczenia mieszkalnego nr [...] przy ul [...] w W. powstającego przy pracy wentylatorów mechanicznych na dachu do poziomu hałasu zgodnego z obowiązującą normą w terminie do [...] czerwca 2003 r. W wykonaniu tej decyzji Spółdzielnia poczyniła szereg prac usprawniających działanie urządzeń wentylacyjnych w zakresie emisji hałasu.
Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jak też poprzedzającej ją decyzji organu I instancji wskazuje, że organ nie badał czy zaistniały przesłanki do zastosowania stanowiącego podstawę orzekania. W szczególności nie zostało wykazane czy w dacie wydawania decyzji Spółdzielnia emituje hałas w stopniu wymagającym zezwolenia w rozumieniu art. 230 p.o.ś. Nie został również na Spółdzielnię nałożony obowiązek usunięcia naruszeń przez organ, o którym mowa w ust. 2 tego przepisu (wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska). Nałożenie przez ten organ obowiązku określonego w art. 231 ust. 1 nie jest tożsame z ustaleniem terminu do usunięcia naruszeń, o którym mowa w art. 367 ust. 2 p.o.ś. I wreszcie – tym więcej nie może mieć bezwzględnego zastosowania rygor określony w ust 3 omaw. przepisu w sytuacji, gdy na Spółdzielnię w ogóle nie nałożono obowiązku usunięcia naruszenia w trybie określonym w ust. 2.
Powyższe skutkuje, że zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem art. 367 ust. 3 poprzez błędne zastosowanie tego przepisu.
Natomiast organ – wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi wynikającemu z art. 7 i 77 kpa nie wyjaśnił, czy istniały przesłanki do zastosowania tego przepisu tj. w szczególności czy instalacja wentylacyjna użytkowana przez Spółdzielnię emituje hałas ponad dozwolone normy. Nie można się zatem zgodzić z twierdzeniami organu odwoławczego, że wyniki pomiarów hałasu dokonane przez Spółdzielnię oraz przez L. T. pozostają bez znaczenia dla rozstrzygnięcia nin. sprawy.
Rozważając zarzuty skarżących Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę uznał zatem, że są one trafne a sprawa nie została wyjaśniona w stopniu umożliwiającym jej rozstrzygnięcie zgodne z prawem. Niewyjaśnienie wskazanych wyżej okoliczności stanowi naruszenie art. 7, 77 i 107 §3 kpa. W konsekwencji zarówno zaskarżoną decyzję jak też poprzedzającą ją decyzja organu I instancji jako decyzje naruszające prawo należało uchylić.
Wobec wskazanych wyżej uchybień skutkujących koniecznością uchylenia decyzji Sąd nie badał zasadności zarzutu Spółdzielni co do posiadania przez L. T. interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa.. Należy wszak zwrócić uwagę, że postępowanie w sprawie wstrzymania użytkowania instalacji wentylacyjnej zostało wszczęte z urzędu, organy orzekające w tej sprawie nie przyznało L. T. przymiotu strony skoro decyzja nie była jej doręczana a jedynie przekazywana "do wiadomości". Kwestia ta – o ile będzie miała znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy – będzie mogło być przedmiotem badania przez organy orzekające przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
Mając powyższe na uwadze na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 145§1 pkt 1 lit.a i c wskazanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.
Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nastąpiło na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaś rozstrzygnięcie o kosztach oparto o treść art. 200 tej ustawy.