Uzasadnienie
- I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej (dalej "Prezes Zarządu"), po rozpatrzeniu odwołania J. W. (dalej "uczestnika") od decyzji Marszałka Województwa [...] (dalej "Marszałka") z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego: uchylił pkt II ppkt 5 decyzji Marszałka i umorzył postępowanie organu I instancji w tym zakresie, w pozostałej części utrzymując decyzję Marszałka w mocy.
- II. Zaskarżona decyzja Prezesa Zarządu z dnia [...] marca 2011 r. została wydana w następującym stanie faktycznym:
Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., wydaną na wniosek G. (dalej "wnioskodawcy"), Marszałek udzielił wnioskodawcy pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód w zakresie wprowadzania wód opadowych i roztopowych oraz ścieków bytowych powstających na terenie Miejsc Obsługi Podróżnych [...] zlokalizowanych w [...] poprzez zbiorniki [...] i [...] do rzeki [...]. Szczegółowe parametry w zakresie wprowadzania ścieków do rzeki za pośrednictwem zbiornika retencyjno - sedymentacyjnego [...] określono w pkt I ppkt 2 decyzji.
Odwołanie od decyzji Marszałka wniósł uczestnik, podnosząc że orzeczenie wydano z naruszeniem przepisów o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
III. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2011 r. Prezes Zarządu uchylił pkt II ppkt 5 decyzji Marszałka i umorzył postępowanie organu I instancji w tym zakresie, a w pozostałej części utrzymał decyzję Marszałka w mocy.
Uzasadniając własne rozstrzygnięcie, Prezes Zarządu stwierdził, że nie dopatrzył się istnienia przesłanek mogących stanowić podstawę do uchylenia decyzji Marszałka w całości. Należało natomiast uchylić pkt II ppkt 5 orzeczenia, albowiem obowiązki w nim ustalone są niedookreślone co do ich rozmiaru, brak również powodów do ich nałożenia na wnioskodawcę.
- IV. R. W. (dalej "skarżący") wniósł do Sądu skargę na decyzję Prezesa Zarządu, żądając uchylenia tego orzeczenia, podobnie jak i utrzymanego nim w mocy orzeczenia Marszałka.
Uzasadniając skargę skarżący wskazał, co następuje:
Skarżący od 18 lat jest właścicielem nieruchomości stanowiącej działkę oznaczoną geodezyjnie numerem [...], położoną w obrębie [...], gmina [...]. W 2008 r. na działce tej wybudowano zbiornik retencyjno - sedymentacyjny [...] (dalej "zbiornik [...]"), służący do odprowadzania ścieków bytowych i wód opadowych z dróg dojazdowych oraz placów postojowych MOP-u [...] przyległej autostrady [...].
Przedmiotem decyzji Prezesa Zarządu oraz Marszałka było m.in. wprowadzanie do rzeki ścieków bytowych i wód opadowych za pośrednictwem zbiornika [...]. W sprawie tej skarżący, będący właścicielem urządzenia wodnego w postaci zbiornika [...] miał zatem interes prawny stosownie do art.127 ust.7 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2005 r. Nr 239, poz.2019 z późn.zm.).
W postępowaniu przed organami obu instancji skarżący został jednakże pominięty jako strona.
- V. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Uzasadniając prawidłowość nieuznania skarżącego za stronę postępowania administracyjnego, Prezes Zarządu wskazał w szczególności, co następuje:
Do zbiornika [...] doprowadzane są kanalizacją ścieki bytowe z toalet znajdujących się na terenie Miejsca Obsługi Podróżnych [...] oraz oczyszczone wody opadowe i roztopowe zbierane z terenu MOP-u. Następnie rowem o długości 181 metrów, pełniącym funkcję kanalizacji otwartej, ścieki te doprowadzane są do wylotu ścieków. Zbiornik [...] jest zatem budowlą w ciągu kanalizacji, której zakończeniem jest wylot ścieków do rzeki. Wylot znajduje się w [...] rzeki [...], w km [...] autostrady.
Na wylocie ścieków ze zbiornika zastosowano zamknięcie awaryjne w postaci zasuwy, która w przypadku wystąpienia awarii i skażenia na autostradzie uniemożliwi rozprzestrzenianie się zanieczyszczeń.
Zbiornik [...] jest zbiornikiem retencyjno - sedymentacyjnym. Został wykonany w taki sposób, że czasowo gromadzone w nim ścieki nie przedostają się bezpośrednio do środowiska. Ponadto z decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...], którą Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział we W. udzielono pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód wynika, że ze zbiornika [...] ścieki za pomocą wylotu odprowadzane są do wód rzeki [...], a nie do ziemi (jak ma to miejsce w przypadku urządzeń wodnych). Można zatem stwierdzić, że Wojewoda nie uznał zbiornika [...] za urządzenie wodne.
Stosownie do przepisu art.9 ust.1 pkt 19 lit. f) Prawa wodnego wylot ścieków jest urządzeniem wodnym. Ze zgromadzonych dokumentów nie wynika, aby skarżący był właścicielem nieruchomości położonej w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Sąd rozpoznał skargę na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. - zwanej dalej "p.p.s.a.").
Skargę należało uwzględnić, albowiem w sprawie wystąpiła sytuacja, o której mowa w art.145§1 pkt 1 lit.b p.p.s.a., tj. w postępowaniu przed organami obu instancji doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Naruszenie to polegało na niezapewnieniu przez organy udziału w sprawie skarżącemu pomimo tego, że skarżący posiadał przymiot strony postępowania. Niebranie przez stronę postępowania administracyjnego udziału w tym postępowaniu bez własnej winy stanowi przesłankę do wznowienia tego postępowania uregulowaną w art.145§1 pkt 4 k.p.a.
Katalog stron postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego został określony w art.127 ust.7 Prawa wodnego.
Zgodnie z powyższym przepisem stroną postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego jest ubiegający się o nie wnioskodawca, właściciel wody, dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej, a także właściciel urządzenia wodnego, władający powierzchnią ziemi oraz uprawniony do rybactwa znajdujący się w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych.
Przedmiotem pozwolenia wodnoprawnego, którego dotyczy niniejsza sprawa jest szczególne korzystanie z wód w zakresie wprowadzania wód opadowych i roztopowych oraz ścieków bytowych powstających na terenie Miejsc Obsługi Podróżnych [...] zlokalizowanych w [...] autostrady [...] poprzez zbiorniki [...] i [...] do rzeki [...].
Skarżący jest właścicielem nieruchomości, na której posadowiony jest zbiornik [...]. Prawa właścicielskie skarżącego obejmują zatem zarówno prawo do gruntu, jak i do zbiornika, stanowiącego część składową gruntu.
Z zakresu pozwolenia wynika, że jego realizacja wymaga korzystania przez adresata pozwolenia ze zbiornika stanowiącego przedmiot praw właścicielskich skarżącego. Jednocześnie w odpowiedzi na skargę wskazano, że na wylocie ścieków ze zbiornika zastosowano zamknięcie awaryjne w postaci zasuwy, która w przypadku wystąpienia awarii i skażenia na autostradzie uniemożliwi rozprzestrzenianie się zanieczyszczeń. Oznacza to, że dla zbiornika przewidziano oprócz funkcji podstawowej również istotną funkcję dodatkową na wypadek awarii systemu odprowadzenia ścieków, polegającą na tym, że w razie wystąpienia takiej awarii ścieki nie będą przemieszczane do rzeki, będą natomiast czasowo gromadzone w zbiorniku. Przyjąć należy, że w oczywisty sposób rozwiązanie takie niesie za sobą ryzyko wystąpienia negatywnego oddziaływania na grunt skarżącego, na którym znajduje zbiornik, polegające w szczególności na wylaniu się na ten grunt ścieków.
Powyższe ustalenia dają podstawę do uznania, że nieruchomość należąca do skarżącego ma być wykorzystywana zarówno w ramach planowej eksploatacji infrastruktury służącej realizacji pozwolenia wodnoprawnego, jak i w ramach sytuacji nadzwyczajnych. W nieunikniony sposób wspomnianą nieruchomość (zbiornik oraz grunt) obciąża się ryzykiem wystąpienia takich sytuacji.
Okoliczności te przesadzają o tym, że nieruchomość skarżącego należy traktować jako nieruchomość znajdującą się w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód w rozumieniu art.127 ust.7 Prawa wodnego. Nie znajduje w tej sytuacji uzasadnienia zawężanie tego oddziaływania tylko do oddziaływania związanego ściśle z wprowadzaniem ścieków do wody, tj. do oddziaływania związanego z eksploatacją wylotu ścieków do rzeki.
W konsekwencji powyższego skarżący posiada status strony w postępowania w przedmiocie wydania przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego. W postępowaniu tym organy administracji winny były zapewnić mu udział.
Zaniechanie wykonania powyższego obowiązku doprowadziło do pozbawienia skarżącego możliwości realizacji swoich praw procesowych. Powyższe pociąga za sobą konieczność uchylenia decyzji organów obu instancji w zakresie, w jakim decyzje te odnoszą się do korzystania z wody przy udziale zbiornika [...].
W następstwie uprawomocnienia się niniejszego wyroku organ I instancji ponownie rozpatrzy sprawę w zakresie wskazanym powyżej, zapewniając skarżącemu udział w postępowaniu.
Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145§1 pkt 1 lit.b, art.152 i art.200 p.p.s.a.