Uzasadnienie
W piśmie z dnia 11 stycznia 2019 r. skarżący w osobach M. W., B. W., M. B., M. K., J. Z., K. P., K. N., E. R., E. P., A. S., A. B., D. D., P. S., K. D., W. Z., P. D., M. W.j, reprezentowani przez adwokata, zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie "akt administracyjny" Ministra Środowiska z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w postaci zatwierdzenia planu urządzenia lasu dla Nadleśnictwa L. na lata [...] – [...]".
Swoją skargę poprzedzili wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa.
Wskazali, że są właścicielami nieruchomości ulokowanych we wsi S., zabudowanych domami letniskowymi. Bezpośrednio do wsi i położonych w niej nieruchomości przylegają obszary leśne opisane jako oddziały [...], [...], [...] i [...] objęte planu urządzenia lasu dla Nadleśnictwa L. na lata [...] – [...]. Generalnie zarzucili, że podczas opracowywania planu nie podjęto żadnych działań informacyjnych czy konsultacyjnych, naruszono zasady zrównoważonej gospodarki leśnej, pominięto w całości społeczną i ekologiczną funkcję lasu.
W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu, ponieważ nie podlega kognicji sądów administracyjnych.
Kwestia dopuszczalności skarg wnoszonych do sądów administracyjnych na akty dotyczące zatwierdzenia planu urządzenia lasu była przedmiotem wielu rozważań. Obecnie dominujące orzecznictwo przyjmuje, że zatwierdzenie uproszczonego planu urządzenia lasu, o jakim mowa w art. 22 ust. 2 ustawy z 28 września 1991 r. o lasach (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 2100 ze zm.) jest aktem z zakresu administracji publicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i może być zaskarżone do sądu administracyjnego (por. wyrok NSA z 2 lutego 2007 r., II OSK 1883/06, wyrok NSA z 12 marca 2014 r., II OSK 2477/12). Zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy o lasach zmiana planu urządzenia lasu lub uproszczonego planu urządzenia lasu może być dokonana aneksem, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4 oraz zachowaniem przepisów art.
22. W wyroku z dnia 1 marca 2018 r., II OSK 1979/17 Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że aneks do uproszczonego planu urządzenia lasu również jest aktem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.
Należy jednak zwrócić uwagę, że powyższy pogląd dotyczy uproszczonych planów zatwierdzanych przez starostów – w trybie art. 22 ust. 2 ustawy o lasach i dotyczy on lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa, należących do osób fizycznych i wspólnot gruntowych.
Zaskarżony natomiast w niniejszej sprawie plan urządzenia lasu dla Nadleśnictwa L. na lata [...] – [...] został zatwierdzony przez Ministra Środowiska w trybie art. 22 ust. 1 ustawy o lasach.
Zgodnie z tym przepisem Minister właściwy do spraw środowiska zatwierdza plan urządzenia lasu dla lasów stanowiących własność Skarbu Państwa oraz uproszczone plany urządzenia lasu dla lasów wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa.
Zatwierdzenia dokonywanego przez Ministra nie można również zakwalifikować, jako innego aktu lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.
W postanowieniu z dnia 17 października 2017 r., sygn. II OSK 2336/17 (utrzymującym w mocy postanowienie WSA w Warszawie z dnia 14 marca 2017 r., sygn. IV SA/Wa 2787/16) Naczelny Sad Administracyjny przyjął, że inaczej bowiem niż ma to miejsce w przypadku uproszczonych planów urządzenia lasu, sporządzanych dla lasów, które nie stanowią własności Skarbu Państwa i zatwierdzanych przez starostę, działanie ministra nie jest skierowane do osób trzecich – osób fizycznych lub osób prawnych będących właścicielami lasu.
Przesądzające znaczenie ma określenie właściwości sądów administracyjnych wg art. 5 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że sądy administracyjne nie są właściwe w sprawach wynikających z nadrzędności i podległości organizacyjnej w stosunkach między organami administracji publicznej. Zatem wystąpienie stosunku kierownictwa wyklucza właściwość sądów administracyjnych. NSA uznał wówczas, że dla ustalenia powiązania nadrzędności i podrzędności organizacyjnej przesądzające znaczenie mają rozwiązania prawne przyjęte w art. 4 ust. 1, art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 32 ust.1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach. Z regulacji tych wynika, że lasami stanowiącymi własność Skarbu Państwa zarządza Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe. Wg art. 32 ust. 1 ustawy o lasach Lasy Państwowe są państwową jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej.
O uprawnieniach nadzorczych Ministra do spraw środowiska przesądza art. 4 ust.1 ustawy o lasach. W świetle tej regulacji prawnej należy wywieść stosunek nadrzędności i podrzędności organizacyjnej Lasów Państwowych Ministrowi do spraw ochrony środowiska. Ta podległość organizacyjna zatem wyłącza właściwość sądu administracyjnego.
Powyższy pogląd Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela. Wobec tego przyjąć należało, że zatwierdzenie planu przez Ministra jest czynnością o charakterze wewnętrznym podejmowaną w związku z wykonywaniem zadań o charakterze właścicielskim, więc czynnością ze sfery dominium, a nie imperium.
W związku z powyższym Sąd uznał wniesienie skargi za niedopuszczalne i na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt 1 sentencji.
W pkt 2 sentencji orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 2 Ppsa.