Uzasadnienie
Decyzją z dnia (...) lutego 2007 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, na podstawie art. 157 w zw. z art. 156 § 1 Kpa i art. 2 ust 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25 z późn. zm.), utrzymał w mocy własną decyzję z dnia (...) listopada 2006 r, którą odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia (...) grudnia 2003 r. w przedmiocie ustania ubezpieczenia społecznego rolników.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, iż w dniu (...) kwietnia 2003 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, uwzględniając okresy podlegania przez skarżącego innemu ubezpieczeniu z tytułu zatrudnienia i prowadzenia działalności gospodarczej wydał decyzję o podleganiu skarżącego ubezpieczeniu społecznemu rolników od dnia (...) marca 1991 r. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, ustalono następnie, że skarżący z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej podlegał ubezpieczeniu społecznemu w ZUS do dnia (...) kwietnia 2001 r. oraz że ponownie podjął działalność gospodarczą od dnia (...) kwietnia 2002 r. Z uwagi na nie spełnianie warunku podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy przez 1 rok przed podjęciem pozarolniczej działalności gospodarczej, decyzją Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia (...) grudnia 2003 r. stwierdzono ustanie w stosunku do T. R. ubezpieczenia społecznego rolników od dnia (...) lipca 2002 r.
Zgodnie z zawartym w powyższej decyzji pouczeniem skarżący w dniu (...) stycznia 2004 r. złożył odwołanie do sądu powszechnego. W dniu (...) marca 2004 r. Sąd Okręgowy(...) w K. oddalił odwołanie skarżącego. Skarżący nie skorzystał z możliwości złożenia apelacji, w związku z czym powyższy wyrok stał się prawomocny.
Mając na uwadze teść art. 83a ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zdaniem organu w przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek, które umożliwiłyby wszczęcie postępowania w celu uchylenia, zmiany lub unieważnienia na zasadach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego ostatecznej decyzji z dnia (...) grudnia 2003 r. Skarżący skorzystał z możliwości odwołania do właściwego sądu w związku z czym droga weryfikacji prawidłowości decyzji z dnia (...) grudnia 2003 r. została w ten sposób wyczerpana.
Skargę na powyższą decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia (...) lutego 2007 r. złożył pełnomocnik T. R. wnosząc o stwierdzenie jej nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa.
W uzasadnieniu skargi wskazano, iż decyzja Placówki Terenowej Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w P. z dnia (...) grudnia 2003 r. podjęta została niezgodnie ze stanem faktycznym, oraz z naruszeniem uprawnień skarżącego i przepisów prawa procesowego, m.in. art. 155 Kpa oraz art. 107 § 1 i § 3 w zw. z art. 180 Kpa. Zdaniem pełnomocnika skarżącego, organ wydając powyższą decyzję zataił, iż skarżący podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników od lat na podstawie decyzji wydanej przez organ, a wcześniej z mocy samej ustawy. W celu wyłączenia skarżącego z ubezpieczenia należało, w ocenie pełnomocnika, w pierwszej kolejności uchylić decyzję o objęciu skarżącego ubezpieczeniem. Orzekający organ nie mógł zatem bez uchylenia decyzji o ubezpieczeniu społecznym wydać decyzji o ustaniu ubezpieczenia społecznego rolników. Zdaniem pełnomocnika takie postępowanie organu doprowadza do współistnienia w tym samym czasie dwu decyzji, w sposób diametralnie różny stanowiących status prawny ubezpieczonego.
W dalszej części skargi pełnomocnik skarżącego powołał się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 maja 2005 r., sygn.akt III UK28/05, w którym stwierdzono, że decyzja wydana wskutek błędu organu rentowego co do prawa wyboru pomiędzy tym ubezpieczeniem a ubezpieczeniem społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą, ma prawokształtujący charakter i nie może być zmieniona ze skutkiem wstecznym.
W odpowiedzi na skargę Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego odnosząc się do zawartych w niej zarzutów, podtrzymał stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje
Skarga nie jest uzasadniona.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
W wyniku dokonanej oceny należy stwierdzić, iż wbrew zarzutom skargi kwestionowana decyzja nie budzi zastrzeżeń z punktu widzenia jej legalności.
Przedmiotem niniejszej skargi jest decyzja Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego odmawiająca wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia (...) grudnia 2003 r. w przedmiocie ustanie w stosunku do skarżącego ubezpieczenia społecznego rolników.
Z art. 36 ust.1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25 z późn. zm.) wynika, że Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wydaje decyzje w sprawach podlegania ubezpieczeniu oraz ustania ubezpieczenia, a także wysokości należności z tytułu składek na ubezpieczenie.
W niniejszej sprawie decyzja Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia (...) grudnia 2003 r., której dotyczył wniosek o stwierdzenie nieważności, wydana została na podstawie wyżej wskazanego przepisu. Z art. 36 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych rolników wynika, że od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu w terminach i na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu odrębnym w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Oznacza to, że odwołanie wnoszone jest do sądu powszechnego.
Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy skarżący wyczerpał tryb odwoławczy, jaki przysługiwał mu od decyzji dnia (...) grudnia 2003 r. wydanej z upoważnienia Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. W dniu (...) marca 2004 r. Sąd Okręgowy(...) w K. oddalił odwołanie skarżącego od powyższej decyzji. W związku z tym, iż skarżący nie skorzystał z możliwości złożenia apelacji, powyższy wyrok stał się prawomocny.
Należy mieć na uwadze, iż zgodnie z art. 83 a ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 11, poz. 74 z późn.zm.) decyzje ostateczne Zakładu, od których nie zostało wniesione odwołanie do właściwego sądu mogą być z urzędu uchylane, zmieniane lub unieważniane, na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Powyższe oznacza, iż przepis art. 83 a ust. 2 reguluje tryb postępowania w sprawach, w których decyzje na skutek ich niezaskarżenia stały się ostateczne. Przy czym wzruszenie w trybie nadzwyczajnym ostatecznych decyzji w sprawach ubezpieczeń społecznych należy do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i realizowane jest na zasadach opisanych w Kpa (por. postanowienie NSA z dnia 19 grudnia 2006 r., sygn. akt I OSK 1588/06).
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż w niniejszej sprawie nie zaistniały okoliczności, o których mowa w art. 83 a ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Skarżący skorzystał z możliwości odwołania się do właściwego sądu, czym wyczerpał możliwość weryfikacji prawidłowości ostatecznej decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w dniu (...) grudnia 2003 r. W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, iż rozstrzygnięcie organu, którym odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji, od której skutecznie wniesiono odwołanie było uzasadnione.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.