Uzasadnienie
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. Nr [...] Minister Środowiska utrzymał w mocy swoje uprzednie rozstrzygnięcie – nazwane postanowieniem, z dnia [...] sierpnia 2005 r., którym odmówiono wznowienia postępowania zakończonego decyzją Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2004 r. w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego na składowanie kruszywa na lewym międzywalu rzeki W. w rej. km [...].
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister wskazał, iż postępowanie w przedmiocie wznowienia toczyło się w związku z wnioskiem Ogólnopolskiego T. W ocenie organu wskazane przez T. okoliczności nie mogą stanowić podstawy do wznowienia postępowania. W szczególności, nie można uznać aby przywoływana we wniosku decyzja w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego na pobór piasku z dna rzeki wydana w myśl art. 122 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 37 pkt 7 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz.U. Nr 115, poz. 1229 ze zm.), w brzmieniu na dzień wydania pozwolenia, mogła być uznana za zagadnienie wstępne, w odniesieniu do kwestii rozstrzyganych pozwoleniem wodnoprawnym wydanym na zasadzie art. 122 ust. 2 pkt 3 ustawy – Prawo wodne, nawet gdy uprawnienie do poboru i składowania dotyczy tego samego podmiotu (W. Sp. z o.o.) i obie czynności miałyby być wykonywane w pobliżu.
W skardze na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] stycznia 2006 r. Ogólnopolski T. podniosło, iż organ administracji błędnie odmówił uznania, iż wskazywane we wniosku okoliczności stanowiły zagadnienie wstępne. W ocenie T. uchylenie decyzji w przedmiocie pozwolenia na pobór piasku stanowiło przesłankę do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej pozwoleniem na składowanie kruszywa (przywołano przesłankę wskazaną w art. 145 § 1 pkt 7 i 8 K.p.a.). Podniesiono także, iż wydając zaskarżoną decyzję, utrzymującą w mocy poprzedzające je postanowienie, rażąco naruszono treść art. 149 § 3 kpa.
T. wniosło o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającego ja postanowienia tego organu z dnia [...] sierpnia 2005 r. oraz o zwrot kosztów postępowania w wysokości 215 zł (koszt wpisu oraz wyciągu z KRS).
W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa.
Postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania zostało zainicjowane wnioskiem Ogólnopolski T. z dnia 27 kwietnia 2005 r. We wniosku tym wskazano, iż w ocenie T., uchylenie decyzji w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego na pobór piasku z dna rzeki stanowi zagadnienie wstępne dla orzekania w przedmiocie zgody na składowanie kruszywa w międzywalu. Wobec uchylenia decyzji w przedmiocie pozwolenia na pobór piasku T. zażądało wznowienia postępowania w przedmiocie zgody na składowanie piasku dokonywane przez ten sam podmiot, w pobliżu miejsca poboru, przywołując treść art. 145 § 1 pkt 8 kpa.
W świetle regulacji zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego, postępowanie administracyjne w przedmiocie wznowienia postępowania przeprowadzane jest w dwu etapach. W pierwszym z nich, badana jest dopuszczalność wznowienia postępowania, przy czym kończy się ono orzeczeniem w przedmiocie wznowienia postępowania (art. 149 § 1 kpa), bądź decyzją o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 kpa), natomiast w drugim etapie dopiero może być oceniane, czy w sprawie zachodzą przyczyny wznowienia postępowania (art. 149 § 2 kpa) oraz, o ile przyczyny takie zachodzą, czy konkretne orzeczenie musi być zmienione bądź uchylone, co znajduje wyraz w odrębnym orzeczeniu (art. 151 kpa). Przesłankami odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania może być m.in. ustalenie, iż wnioskuje o to podmiot nie mający legitymacji do żądania wszczęcia postępowania w tym przedmiocie, uchybienie terminowi wynikającemu z art. 148 lub art. 145a § 2 kpa, czy też nie powołanie we wniosku przyczyn wznowienia wskazanych w art. 145 §. 1 lub art. 145a § 1 kpa.
W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organ orzekający, wydając decyzję w przedmiocie dopuszczalności wszczęcia postępowania (odmawiając wznowienia postępowania), odwołał się do okoliczności podlegających ocenie dopiero w kolejnym jego etapie. Minister ocenił bowiem w istocie, czy zachodzi przesłanka wznowienia postępowania przywoływana przez stronę (czy określona decyzja stanowiła zagadnienie wstępne), co, jak wskazano, może nastąpić dopiero w kolejnym etapie, po dokonaniu oceny, iż prowadzenie postępowania z wnioskiem Ogólnopolski T. jest w ogóle dopuszczalne.
Nie rozważenie w ramach postępowania administracyjnego okoliczności, czy wznowienie postępowania było dopuszczalne, co musiałoby znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia nie zależnie, czy stanowiłoby ono pozytywne postanowienie w tym przedmiocie czy negatywną decyzję (art. 107 §. 3 i art. 126 kpa), stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), gdyż ewentualne prowadzenie postępowania w przedmiocie wznowienia, wobec przeszkód do jego wszczęcia, byłoby niedopuszczalne. Stwierdzenie takiego naruszenia obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Uchylając zaskarżoną decyzję Sąd miał na względnie treść art. 134 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz fakt, iż nie można wykluczyć pogorszenia sytuacji procesowej strony skarżącej, skoro organ ma ocenić dopuszczalność wznowienia postępowania na wniosek Ogólnopolski T., czego wcześniej nie uczynił. Uwzględniając jednak, iż zakaz wynikający z art. 134 dotyczy wyłącznie sytuacji orzekania na niekorzyść skarżącego, nie zaś jedynie potencjalnej możliwości pogorszenia jego sytuacji, Sąd uznał, iż wskazana regulacja nie stoi na przeszkodzie do uchylenia zaskarżonych rozstrzygnięć.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi należy stwierdzić, iż sam zarzut utrzymania w mocy zaskarżoną decyzją postanowienia z dnia [...] sierpnia 2005 r., wydanego istotnie z obrazą art. 149 § 3 kpa, nie jest trafny. W przedmiocie bowiem odmowy wznowienia postępowania orzeka się w drodze decyzji. Mylne nazwanie wydanego orzeczenia mianem postanowienia nie zmienia jego charakteru. W rozpoznawanej sprawie, błędne nazwanie orzeczenia nie miało negatywnych skutków dla strony, zważywszy nawet na to, iż wskazując przysługujące środki odwoławcze, przywołano właściwy - 14 dniowy - termin (termin wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy co do decyzji, nie zaś postanowień).
Z uwagi na fakt uchylenia zaskarżonych rozstrzygnięć z powodu naruszenia przepisów postępowania, w szczególności braku orzeczenia w przedmiocie dopuszczalności wznowienia postępowania, poza oceną Sądu pozostaje na tym etapie kwestia, czy przywołane we wniosku Ogólnopolski T. okoliczności mogą faktycznie stanowić przyczynę wznowienia postępowania w rozumieniu art. 145 § 1 kpa. Orzekanie przez Sąd w tym zakresie byłoby przedwczesne.
Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 135 i 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie uwzględniono wniosku Ogólnopolski T. w zakresie, w jakim wnoszono o zwrot kosztów wykraczających ponad normatywnie określone, jako niezbędne do dochodzenia roszczeń, jakimi są opłaty sądowe i koszty przejazdu (art. 205 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Rozpatrując ponownie sprawę Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej, jako organ obecnie właściwy, rozpatrzy wniosek Ogólnopolski T. w przedmiocie wznowienia postępowania, uwzględniając wskazówki zawarte w niniejszym wyroku.