Uzasadnienie
Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 roku Wojewoda [...] uchylił postanowienie Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. zawieszające z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną - ulicę [...], stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 578 m2 do czasu rozpatrzenia przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju wniosku Prezydenta [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:
Pismem z dnia [...] grudnia 2005r. E.W. i I. L. wystąpili o odszkodowanie za grunt przejęty pod drogę publiczną, ulicę [...], stanowiący działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o pow. ok. 400m2, objętą księga wieczystą KW Nr [...], w trybie art. 73 ustawy przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Wniosek następnie sprecyzowali pismem z dnia [...] grudnia 2010r. oświadczając, iż wnoszą o odszkodowanie z przejęta nieruchomość stanowiąca działkę ewid. nr [...] z powyższego obrebu.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2011 roku Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez Gminę - Miasto [...] z mocy prawa z dniem [...] stycznia 1999 roku prawa własności udziału wynoszącego 1/2 części w nieruchomości zajętej pod drogę publiczną - część ulicy [...] dz. ew. nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 578 m2, objętej KW nr [...]. Powyższa decyzja stała się ostateczna w dniu [...] grudnia 2011 r.
Ostateczną decyzją z dnia [...] grudnia 2012 roku nr [...]Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej po rozpatrzeniu wniosku Prezydenta [...]o stwierdzenie nieważności ww decyzji Wojewody [...]z dnia [...] listopada 2011 roku, odmówił stwierdzenia jej nieważności. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, iż niezasadne jest stanowisko Prezydenta aby decyzja rażąco naruszała prawo, jako wydana tylko w odniesieniu do udziału w nieruchomości.
W toku niniejszego postępowania, na skutek wniesionej przez skarżących skargi na bezczynność organu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, prawomocnym wyrokiem wydanym w dniu 9 lipca 2014 roku w sprawie o sygn. akt I SAB/Wa 56/14, zobowiązał Prezydenta [...]do rozpoznania przedmiotowego wniosku o ustalenie odszkodowania w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2014r. Prezydent [...]ponownie wystąpił do Ministra Infrastruktury i Rozwoju z wnioskiem o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2011 roku wskazując na inną okoliczność, iż w wyniku poczynionych ustaleń przedmiotowy teren był objęty postępowaniem wywłaszczeniowym zakończonym decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] maja 1972r. (sygn. R.-VIII.313-b/W-16/68), na mocy której m.in. działka ew. nr [...] z obrębu [...] przeszła na własność Skarbu Państwa. Powyższa okoliczność zdaniem organu I instancji stanowiła podstawę do zawieszenia postępowania odszkodowawczego na mocy art. art. 97 § 1 pkt. 4 kpa., do czasu rozpatrzenia przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju ww wniosku Prezydenta [...]o stwierdzenie nieważności powołanej decyzji Wojewody [...].
Na skutek wniesionego od ww postanowienia organu I instancji odwołania Wojewoda [...] zaskarżonym do Sądu postanowieniem nr 66/2016 z dnia 22 stycznia 2016 roku uchylił ww postanowienie podnosząc, że prowadzone przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa postępowanie mające na celu ocenę legalności decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...], nie ma obecnie wpływu na wynik niniejszego postępowania. Organ nie może bowiem kierować się przewidywaniami, jaki będzie wynik merytorycznego rozstrzygnięcia powyższej sprawy, lecz tym, czy w świetle posiadanych materiałów dowodowych i obowiązującego prawa, jest możliwe rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji ustalającej odszkodowanie. Jednocześnie Wojewoda zaznaczył, iż z akt sprawy nie wynika, żeby wykonanie przedmiotowej decyzji zostało wstrzymane przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa.
W związku z treścią ww postanowienia skargę do tut. Sądu Administracyjnego wniosło [...] reprezentowane przez Prezydenta [...] wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący zarzucił naruszenie przepisu art. 97 § 1 pkt 4 kpa poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że toczące się postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] nie ma znaczenia dla przedmiotowej sprawy dotyczącej ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość. Uzasadniając zarzuty skargi skarżący wskazał, iż Prezydent [...] zasadnie zawiesił postępowanie do czasu wyeliminowania w trybie postępowania o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji Wojewody [...] powołując się na okoliczność, że nie możliwym jest procedowanie w sprawie odszkodowawczej w sytuacji, kiedy istnieją dwie zupełnie różne podstawy przejścia własności przedmiotowej nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Sąd badając legalność zaskarżonego postanowienia doszedł do przekonania, iż nie narusza ono prawa.
W omawianej sprawie organ prowadzący postępowanie za zagadnienie wstępne uznał rozstrzygnięcie Ministra Infrastruktury i Rozwoju (obecnie: Minister Infrastruktury i Budownictwa) dotyczące rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. i uzależnił od tego wydanie decyzji o odszkodowaniu. W ocenie Sądu brak jest podstaw do uznania tego rodzaju postępowania nadzwyczajnego jako przesłanki uzasadniającej wstrzymanie postępowania odszkodowawczego. Zagadnienie wstępne stanowi bowiem pewną kwestię materialno-prawną pojawiającą się w toku prowadzonego postępowania, bez rozstrzygnięcia której nie można załatwić sprawy administracyjnej.
Stosownie do art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zawieszenie postępowania na tej podstawie uzależnione jest od wystąpienia łącznie trzech przesłanek:
- 1) postępowanie administracyjne jest w toku,
- 2) rozpatrzenie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd,
- 3) zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte.
W literaturze przedmiotu, jak i orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowane jest stanowisko, że "przez zagadnienie wstępne" rozumienie się zagadnienie prawne o charakterze materialnym, które wyłoniło się w toku postępowania w sprawie administracyjnej i do którego rozstrzygnięcia nie jest właściwy organ prowadzący postępowanie, ale inny organ lub sąd i rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest koniecznym warunkiem załatwienia "głównej" sprawy administracyjnej. Przy czym chodzi tu o taką sytuację, w której brak rozstrzygnięcia określonej kwestii prawnej wyklucza każde, zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony zakończenie postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 1570/11, lex nr 1367328). Istotne znaczenie ma tu zatem ustalenie, czy istnieje bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym.
W razie, gdy związek ten nie występuje, nie jest dopuszczalne zawieszenie postępowania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 22 września 2015 r., sygn. akt II SA/Bk 458/15).
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że organ I instancji nie wykazał istnienia bezpośredniego związku pomiędzy rozpoznaniem wniosku o ustalenie i przyznanie odszkodowania a koniecznością zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. W szczególności o powyższym nie świadczy podniesiona przez Prezydenta okoliczność wystąpienia z ponownym wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody. Należy też wskazać, iż ewentualne przyszłe, hipotetyczne pozytywne dla Prezydenta rozstrzygniecie wniosku, będącego podstawą zawieszenia niniejszego postępowania, nie ma wpływu na wynik postępowania w przedmiocie przyznania odszkodowania. Nie można bowiem jednoznacznie przewidzieć, że Minister po rozpoznaniu ww wniosku stwierdzi wydanie badanej decyzji z naruszeniem przesłanek wskazanych w art. 156 k.p.a.
Należy nadto zaznaczyć, iż z akt sprawy nie wynika, żeby wykonanie przedmiotowej decyzji zostało wstrzymane przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa. Wobec czego, dopóki ta decyzja ostateczna nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego dopóty nie ma potrzeby dalszego wstrzymywania postępowania odszkodowawczego, zgodnie z nakazem wynikającym z art. 12 § 1 k.p.a., dotyczącym szybkości postępowania organu administracji publicznej.
W ocenie Sądu zatem postępowanie Prezydenta [...] niewątpliwie pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 k.p.a. Takie postępowanie podważa także wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. W związku z powyższym za nieuzasadnione należało uznać zawieszenie niniejszego postępowania.
W świetle powyższych okoliczności skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw, w konsekwencji czego podlega oddaleniu.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku w oparciu o art.151 p.p.s.a.